Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 50
Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ
Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony
Devanagari script
रुरुवानरशार्दूलसिंहद्वीपिसमाकुलम् । कुरड़बर्हिणाकीर्ण मार्जारभुजगावृतम् । पूगैश्न मृगजातीनां महिषर्क्षनिषेवितम्
Translation
ಆ ಆಶ್ರಮದ ಸಮೀಪದ ಅರಣ್ಯವು ರುರು, ವಾನರಗಳು, ಶಾರ್ದೂಲಗಳು, ಸಿಂಹಗಳು, ಚಿರತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಜಿಂಕೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ನವಿಲುಗಳು, ಬೆಕ್ಕುಗಳು, ಸರ್ಪಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಎಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಕರಡಿಗಳೂ ಆ ವನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
Word by Word
रुरुruru deer (a kind of antelope)
रुरु:
Karta
TypeNoun
Rootरुरु
FormMasculine, Nominative, Singular
वानरmonkey
वानर:
Karta
TypeNoun
Rootवानर
FormMasculine, Nominative, Singular
शार्दूलtiger
शार्दूल:
Karta
TypeNoun
Rootशार्दूल
FormMasculine, Nominative, Singular
सिंहlion
सिंह:
Karta
TypeNoun
Rootसिंह
FormMasculine, Nominative, Singular
द्वीपिleopard/panther
द्वीपि:
Karta
TypeNoun
Rootद्वीपि
FormMasculine, Nominative, Singular
समाकुलम्filled/crowded with
समाकुलम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसमाकुल
FormNeuter, Accusative, Singular
कुरङ्गdeer/antelope
कुरङ्ग:
Karta
TypeNoun
Rootकुरङ्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
बर्हिणpeacock
बर्हिण:
Karta
TypeNoun
Rootबर्हिण
FormMasculine, Nominative, Singular
आकीर्णम्strewn/covered with
आकीर्णम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआकीर्ण
FormNeuter, Accusative, Singular
मार्जारcat
मार्जार:
Karta
TypeNoun
Rootमार्जार
FormMasculine, Nominative, Singular
भुजगsnake
भुजग:
Karta
TypeNoun
Rootभुजग
FormMasculine, Nominative, Singular
आवृतम्surrounded/covered by
आवृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआवृत
FormNeuter, Accusative, Singular
पूगैःby groups/herds
पूगैः:
Karana
TypeNoun
Rootपूग
FormMasculine, Instrumental, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मृगजातीनाम्of kinds/species of deer/animals
मृगजातीनाम्:
TypeNoun
Rootमृगजाति
FormFeminine, Genitive, Plural
महिषbuffalo
महिष:
Karta
TypeNoun
Rootमहिष
FormMasculine, Nominative, Singular
ऋक्षbear
ऋक्ष:
Karta
TypeNoun
Rootऋक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
निषेवितम्frequented/inhabited by
निषेवितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिषेवित
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
वासुदेव उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes