Shloka 25
आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
बाह्लीको नाम राजा स बभूव प्रथित: क्षितौ । निचन्द्रश्नन्द्रवक््त्रस्तु य आसीदसुरोत्तम:
vaiśampāyana uvāca |
bāhlīko nāma rājā sa babhūva prathitaḥ kṣitau |
nicandraḥ candravaktraś ca ya āsīd asurottamaḥ ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ಬಾಹ್ಲೀಕ’ನೆಂಬ ರಾಜನು ಉದಯಿಸಿದನು; ಅವನು ರಾಜರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಸುಂದರಮುಖವನ್ನೊಳಗೊಂಡ, ಶ್ರೀಸಂಪನ್ನ ಅಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ ‘ನಿಚಂದ್ರ’ನೂ ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೃಪರೂಪವಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಥೆ ಸೂಚಿಸುವುದು—ದಾನವ-ಆಸುರೀಯ ಪ್ರಚಂಡ ಶಕ್ತಿಗಳೂ ರಾಜರಾಗಿ ಮಾನವಜನ್ಮ ತಾಳಬಹುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಕೇವಲ ವೈಭವ-ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜನನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸದೆ, ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅವನ ಕರ್ಮಾಚರಣೆಯನ್ನೇ ಮಾನದಂಡವಾಗಿಸಬೇಕು.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage cautions that worldly fame and royal power do not necessarily indicate virtue: even Asuric forces can appear in attractive or prestigious human forms. Ethical judgment should rest on conduct aligned with dharma, not on lineage, charisma, or reputation.
Vaiśampāyana continues a catalog-like account describing how powerful Asuras take birth on earth as human kings. In this verse he names Bāhlīka as a renowned king and identifies Nicandra, an eminent Asura with a moonlike face, as appearing among men.