Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ

King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt

इस समय चेदिदेश पशुओंके लिये हितकर

devopabhogyaṁ divyaṁ tvām ākāśe sphāṭikaṁ mahat | ākāśāṅgaṁ tvāṁ mad-dattaṁ vimānam upapatsyate ||

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚೇದಿ ದೇಶವು ಪಶುಗಳಿಗೆ ಹಿತಕರ, ಪುಣ್ಯಪ್ರದ, ಧನ-ಧಾನ್ಯಸಮೃದ್ಧ, ಸ್ವರ್ಗಸಮಾನ ಸುಖದವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸತಕ್ಕದ್ದಾಗಿತ್ತು; ಅದು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಭೋಗ್ಯಪದಾರ್ಥಗಳೂ ಭೂಮಿಯ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳೂ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ದೇಶವು ಅನೇಕ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಧನ-ರತ್ನಾದಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿನ ವಸುಧೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ವಸು (ಸಂಪತ್ತು)ಗಳಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಚೇದಿಯ ಪಾಲಕನಾಗಿ ಅಲ್ಲೀಯೇ ವಾಸಿಸು. ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಧರ್ಮಶೀಲರು, ಸಂತೃಪ್ತರು, ಸಾಧುಸ್ವಭಾವದವರು; ಅಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ-ಪರಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಳ್ಳು ಮಾತಿಲ್ಲ—ಮತ್ತೆ ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹೇಳುವರು! ಪುತ್ರರು ಸದಾ ಗುರುಜನಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ತಂದೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಅವರ ವಿಭಾಗ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿನವರು ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಭಾರವಹನಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ದೀನ-ಅನಾಥರನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಮಾನದ! ಚೇದಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳೂ ಸದಾ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಸಂಭವಿಸಿದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಅದು ನಿನಗೆ ಮರೆಯಾಗದು—ನೀನು ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗಿರುವೆ. ಇನ್ನೂ, ದೇವರಿಗೆ ಉಪಭೋಗ್ಯವಾದ, ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ನಿರ್ಮಲವಾದ, ದಿವ್ಯ, ಆಕಾಶಚಾರಿ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ತಾದ ವಿಮಾನವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನಿಂದ ದತ್ತವಾದ ಆ ವಿಮಾನವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಸದಾ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

देवोपभोग्यम्fit for the gods' enjoyment
देवोपभोग्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootदेव-उपभोग्य
FormNeuter, Nominative, Singular
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormNeuter, Nominative, Singular
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAccusative, Singular
आकाशेin the sky
आकाशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआकाश
FormNeuter, Locative, Singular
स्फाटिकम्made of crystal
स्फाटिकम्:
Karta
TypeAdjective
Rootस्फाटिक
FormNeuter, Nominative, Singular
महत्great, huge
महत्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Nominative, Singular
आकाशाङ्गम्sky-going / belonging to the sky
आकाशाङ्गम्:
Karta
TypeAdjective
Rootआकाश-अङ्ग
FormNeuter, Nominative, Singular
त्वाम्to you
त्वाम्:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAccusative, Singular
मत्-दत्तम्given by me
मत्-दत्तम्:
Karta
TypeAdjective
Rootमत्-दत्त
FormNeuter, Nominative, Singular
विमानम्aerial car, chariot
विमानम्:
Karta
TypeNoun
Rootविमान
FormNeuter, Nominative, Singular
उपपत्स्यतेwill come near / will be at hand / will be present
उपपत्स्यते:
TypeVerb
Rootउप-√पत्
FormFuture (Simple Future / Luṭ), 3rd, Singular, Ātmanepada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
devas (gods)
V
vimāna (celestial aerial chariot)
Ā
ākāśa (sky/heaven)

Educational Q&A

The verse underscores royal legitimacy and fortune as supported by divine-grade resources: a righteous ruler may be endowed with extraordinary means (a celestial vimāna), symbolizing protection, prestige, and the capacity to uphold dharma.

Vaiśampāyana narrates that a magnificent, crystal-like aerial vimāna—worthy even of the gods—has been gifted to the addressed person, and it will remain available in the sky to serve them whenever needed.