Shloka 48
कल्माषपाद-शाप-कारणम्
Cause of Kalmāṣapāda’s Niyoga under a Curse
Devanagari script
ततो द्वादश वर्षाणि पुनरीजे नराधिप: । तपत्या सहित: पत्न्या यथा शच्या मरुत्पति:,तदनन्तर तपतीके सहित महाराज संवरणने शचीके साथ इन्द्रके समान सुशोभित होते हुए बारह वर्षोतक यज्ञ किया
Transliteration
tato dvādaśa varṣāṇi punar īje narādhipaḥ | tapatyā sahitaḥ patnyā yathā śacyā marutpatiḥ ||
Translation
ಅನಂತರ ನರಾಧಿಪನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ತಪತಿಯನ್ನು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮತ್ತೆ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಶಚಿಯೊಂದಿಗೆ ಮರುತ್ಪತಿ ಇಂದ್ರನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ತಪತಿಯ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಶೋಭಿಸಿದನು।
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
द्वादशtwelve
द्वादश:
TypeAdjective
Rootद्वादश
Formneuter, accusative, plural
वर्षाणिyears
वर्षाणि:
TypeNoun
Rootवर्ष
Formneuter, accusative, plural
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
ईजेperformed sacrifice, worshipped
ईजे:
TypeVerb
Rootयज्
Formperfect (liṭ), 3rd, singular, parasmaipada
नराधिपःthe king (lord of men)
नराधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootनराधिप
Formmasculine, nominative, singular
तपत्याwith Tapatī
तपत्या:
Karana
TypeNoun
Rootतपती
Formfeminine, instrumental, singular
सहितःaccompanied (by), together with
सहितः:
TypeAdjective
Rootसहित
Formmasculine, nominative, singular
पत्न्याwith (his) wife
पत्न्या:
Karana
TypeNoun
Rootपत्नी
Formfeminine, instrumental, singular
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
शच्याwith Śacī
शच्या:
Karana
TypeNoun
Rootशची
Formfeminine, instrumental, singular
मरुत्पतिःIndra (lord of the Maruts)
मरुत्पतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमरुत्पति
Formmasculine, nominative, singular
Speaker
वसिष्ठ उवाच
Characters & Entities
S
Saṃvaraṇa (narādhipaḥ, implied king in context)T
TapatīI
Indra (Marutpati)Ś
Śacī (Indrāṇī)M
MarutsY
Yajña (sacrificial rite)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes