Adhyaya 137
Jatugṛha-dāhānantara-vṛttāntaḥ (Aftermath of the Lac House Fire)
Upa-parva: Jatugṛha-dāha Parva (The Lac House Burning Episode)
Vaiśaṃpāyana reports that, after the night passes, the townspeople arrive swiftly to see the Pāṇḍavas. They attempt to extinguish the blaze and observe the lac house burned, along with Purocana. Public outcry attributes the act to Duryodhana, with suspicion extending to Dhṛtarāṣṭra’s foreknowledge and to senior figures’ failure to restrain wrongdoing. Amid the search, they notice the burned Niṣādī woman and her five sons; a concealed tunnel entrance, covered by dust and unnoticed by others, is referenced through the digger’s activity. Messengers report to Dhṛtarāṣṭra that the Pāṇḍavas and Purocana have perished. Dhṛtarāṣṭra laments, orders immediate dispatch to Vāraṇāvata, and instructs that funerary honors and memorial constructions be performed for the presumed dead, including Kuntī. He performs udaka rites, while the Kauravas grieve; Vidura’s restrained sorrow is noted as informed by deeper knowledge. In parallel, the Pāṇḍavas have already left Vāraṇāvata quickly, moving south by night using the stars for navigation, entering a dense forest. Exhausted, thirsty, and disoriented, they appeal to Bhīma; at Yudhiṣṭhira’s request, Bhīma lifts Kuntī and his brothers and carries them onward to maintain concealment and safety.
Chapter Arc: रंगभूमि में अस्त्र-प्रदर्शन की धूम के बीच कर्ण का तेजस्वी प्रवेश—और उसी क्षण उसकी जाति पर उठता प्रश्न, जो वीरता को भी कठघरे में खड़ा कर देता है। → कर्ण धनुष उठाकर अर्जुन को ललकारता है; सभा में कौतूहल और प्रतिस्पर्धा उफनती है। तभी अधिरथ (रथसारथि) का आगमन होता है; कर्ण पितृ-गौरव से बँधकर धनुष त्यागता, सिंहासन से उतरकर प्रणाम करता है। भीमसेन उसे ‘सूतपुत्र’ मानकर उपहास-भरे वचन कहता है; दर्शक दलों में बँटकर ‘अर्जुन-कर्ण-दुर्योधन’ के नाम पुकारते हैं। → अधिरथ के सामने कर्ण का विनय—धनुष छोड़कर शिर झुकाना—और उसी विनय को सभा द्वारा ‘नीच कुल’ का प्रमाण मानकर तिरस्कार में बदल देना; इसी क्षण दुर्योधन कर्ण को मित्र-रूप में पाकर निर्भय होता है और कर्ण की प्रतिष्ठा का प्रश्न राजनीतिक रंग ले लेता है। → कर्ण अपने शस्त्र-परिश्रम और आत्मविश्वास के बल पर दुर्योधन से संवाद करता है; सभा में यह धारणा जमती है कि धनुर्धरों में कर्ण की तुलना का कोई नहीं—और दुर्योधन-कर्ण की मैत्री सार्वजनिक रूप से दृढ़ हो जाती है, जिससे अर्जुन-पक्ष का गर्व और कौरव-पक्ष की आकांक्षा दोनों तीव्र होते हैं। → प्रतिभा बनाम जन्म का यह संघर्ष अब राजसत्ता और भविष्य की शत्रुता में कैसे बदलेगा—और कर्ण किस पक्ष का ध्वज बनेगा?
Shlokas
Verse 1
इस प्रकार श्रीमह्या भारत आदिपव॑ीके अन्तर्गत सम्भवपर्वमें कर्णके राज्याथिषेकसे सम्बन्ध रखनेवाला एक सौ पैंतीसवाँ अध्याय प्रा हुआ ॥/ १३५ ॥। (दाक्षिणात्य अधिक पाठके २६ श्लोक मिलाकर कुल ४३३ “लोक हैं) न२््च्य्निनाय्ि श््य नी्-नत्तज्स षट्त्रिशर्दाधिकशततमो< ध्याय: भीमसेनके द्वारा कर्णका तिरस्कार और दुर्योधनद्वारा उसका सम्मान वैशम्पायन उवाच ततः स्रस्तोत्तरपट: सप्रस्वेद: सवेपथु: । विवेशाधिरथो रऊझूं यष्टिप्राणो ह्वयन्निव
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಆಮೇಲೆ ಅಧಿರಥನು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅವನ ಮೇಲಂಗಿ ಜಾರಿಹೋಗಿತ್ತು; ಅವನು ಬೆವರಿನಿಂದ ತೋಯ್ದು ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದನು. ದಂಡವನ್ನೇ ಪ್ರಾಣಾಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಕರ್ಣನನ್ನು ಕರೆಯುವವನಂತೆ ಒಳಗೆ ಬಂದನು.
Verse 2
तमालोक्य धनुस्त्यक्त्वा पितृगौरवयन्त्रित: । कर्णोडभिषेकार्दशिरा: शिरसा समवन्दत
ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ಕೂಡಲೆ ಪಿತೃಗೌರವದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತನಾದ ಕರ್ಣನು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದನು. ಅಭಿಷೇಕಜಲದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಶಿರಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿ ಅಧಿರಥನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.
Verse 3
ततः पादाववच्छाद्य पटान्तेन ससम्भ्रम: । पुत्रेति परिपूर्णार्थमब्रवीद् रथसारथि:,अधिरथने अपने दोनों पैरोंको कपड़ेके छोरसे छिपा लिया और “बेटा! बेटा!” पुकारते हुए अपनेको कृतार्थ समझा
ಆಮೇಲೆ ರಥಸಾರಥಿಯಾದ ಅಧಿರಥನು ಆತುರದಿಂದ ವಸ್ತ್ರದ ಅಂಚಿನಿಂದ ತನ್ನ ಎರಡೂ ಪಾದಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, “ಪುತ್ರಾ! ಪುತ್ರಾ!” ಎಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣಾರ್ಥದಿಂದ ಹೇಳಿದನು; ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಸಾರ್ಥಕವಾಯಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.
Verse 4
परिष्वज्य च तस्याथ मूर्धानं स््नेहविक्लव: । अंगराज्याभिषेकार्द्रम श्रुभि: सिषिचे पुन:
ನಂತರ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ವಿಕಲಗೊಂಡು ಅವನು ಕರ್ಣನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಅಂಗಳರಾಜ್ಯದ ಅಭಿಷೇಕದಿಂದ ತೋಯ್ದಿದ್ದ ಅವನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ತನ್ನ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಮತ್ತೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.
Verse 5
त॑ दृष्टवा सूतपुत्रो5यमिति संचिन्त्य पाण्डव: । भीमसेनस्तदा वाक्यमतब्रवीत् प्रहसन्निव,अधिरथको देखकर पाण्डुकुमार भीमसेन यह समझ गये कि कर्ण सूतपुत्र है; फिर तो वे हँसते हुए-से बोले--
ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಪಾಂಡವ ಭೀಮಸೇನನು ಮನದಲ್ಲಿ—“ಇವನು ಸೂತಪುತ್ರ” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ, ನಂತರ ನಗುವಂತೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದನು.
Verse 6
न त्वमर्हसि पार्थेन सूतपुत्र रणे वधम् । कुलस्य सदृशस्तूर्ण प्रतोदो गृह्मुतां त्वया
ಓ ಸೂತಪುತ್ರಾ! ಪಾರ್ಥನ ಕೈಯಿಂದ ರಣದಲ್ಲಿ ವಧವಾಗಲು ನೀನು ಅರ್ಹನಲ್ಲ. ಬೇಗನೆ ಚಾವಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿ—ಅದೇ ನಿನ್ನ ಕುಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕದ್ದು.
Verse 7
अड्डराज्यं च ना्हस्त्वमुपभोक्तुं नराधम । था हुताशसमीपस्थं पुरोडाशमिवाध्वरे,“नराधम! जैसे यज्ञमें अग्निके समीप रखे हुए पुरोडाशको कुत्ता नहीं पा सकता, उसी प्रकार तू भी अंगदेशका राज्य भोगनेयोग्य नहीं है”
ನರಾಧಮನೇ! ಅಂಗರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ನೀನು ಅರ್ಹನಲ್ಲ; ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯ ಸಮೀಪ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪುರೋಡಾಶವನ್ನು ನಾಯಿ ಪಡೆಯಲಾರದಂತೆ, ಆ ರಾಜ್ಯಭೋಗವೂ ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
Verse 8
एवमुक्तस्तत: कर्ण: किंचित्प्रस्फुरिताधर: । गगनस्थं विनि:श्वस्य दिवाकरमुदैक्षत
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಕರ್ಣನ ಅಧರವು ಕೋಪದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಂಪಿಸಿತು. ದೀರ್ಘ ನಿಶ್ವಾಸ ಬಿಟ್ಟು, ಗಗನಸ್ಥ ದಿವಾಕರ ಸೂರ್ಯನತ್ತ ನೋಡಿದನು.
Verse 9
ततो दुर्योधन: कोपादुत्पपात महाबल: । भ्रातृपड्मवनात् तस्मान्मदोत्कट इव द्विप:,इसी समय महाबली दुर्योधन कुपित हो मदोन्मत्त गजराजकी भाँति भ्रातृसमूहरूपी कमलवनसे उछलकर बाहर निकल आया
ಆಗ ಮಹಾಬಲ ದುರ್ಯೋಧನನು ಕೋಪದಿಂದ ಏಳಿದು ಹಾರಿದನು; ತನ್ನ ಸಹೋದರರ ಪದ್ಮವನದಿಂದ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಗಜರಾಜನಂತೆ ಹೊರಬಂದನು.
Verse 10
सो<ब्रवीद् भीमकर्माणं भीमसेनमवस्थितम् । वृकोदर न युक्त ते वचन वक्तुमीदूशम्,उसने वहाँ खड़े हुए भयंकर कर्म करनेवाले भीमसेनसे कहा--“वृकोदर! तुम्हें ऐसी बात नहीं कहनी चाहिये”
ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಭೀಕರ ಕರ್ಮವಂತನಾದ ಭೀಮಸೇನನಿಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದನು— “ವೃಕೋದರಾ! ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದು ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.”
Verse 11
क्षत्रियाणां बल॑ ज्येष्ठं योद्धव्यं क्षत्रबन्धुना । शूराणां च नदीनां च दुर्विदा: प्रभवा: किल
ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಬಲವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ ‘ಕ್ಷತ್ರಬಂಧು’—ಹೆಸರಿನಷ್ಟೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯನೊಡನೆಯೂ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಶೂರರ ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ನಿಜವಾದ ಉದ್ಭವವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ದುರ್ವಿದಿತವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Verse 12
सलिलादुत्थितो वल्लियेन व्याप्तं चराचरम् । दधीचस्यास्थितो वज्ं कृतं दानवसूदनम्
ಜಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ತೇಜಸ್ವಿ ಅಗ್ನಿ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ; ಮತ್ತು ದಾನವಸಂಹಾರಕ ವಜ್ರವು ಮಹರ್ಷಿ ದಧೀಚಿಯ ಅಸ್ಥಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು.
Verse 13
आग्नेय: कृत्तिकापुत्रो रौद्रो गाज़ेय इत्यपि | श्रूयते भगवान् देव: सर्वगुह्ममयों गुहः,“सुना जाता है, सर्वगुह्म॒स्वरूप भगवान् स्कन्ददेव अग्नि, कृत्तिका, रुद्र तथा गंगा--इन सबके पुत्र हैं
ಭಗವಾನ್ ಗುಹ (ಸ್ಕಂದ)ನು ಅಗ್ನಿಪುತ್ರ, ಕೃತ್ತಿಕಾಪುತ್ರ, ರೌದ್ರ (ರುದ್ರಪುತ್ರ) ಹಾಗೂ ಗಾಂಗೇಯ (ಗಂಗಾಪುತ್ರ) ಎಂದೂ ಶ್ರುತಿಯಾಗಿದೆ; ಅವನು ಸರ್ವ ಗುಹ್ಯತತ್ತ್ವಮಯನು.
Verse 14
क्षत्रियेभ्यश्व ये जाता ब्राह्मणास्ते च ते श्रुता: । विश्वामित्रप्रभूतयः प्राप्ता ब्रह्म॒त्वमव्ययम्
ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಿಷಯವನ್ನು ನೀವೂ ಕೇಳಿರುತ್ತೀ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾದಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರೂ ಅವ್ಯಯವಾದ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
Verse 15
आचार्य: कलशाज्जातो द्रोण: शस्त्रभूतां वर: । गौतमस्यान्ववाये च शरस्तम्बाच्च गौतम:
ನಮ್ಮ ಆಚಾರ್ಯ ದ್ರೋಣನು—ಶಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು—ಕಲಶದಿಂದ ಜನಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಗೌತಮ ವಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕೃಪ (ಗೌತಮ) ಶರಗಳ ಗುಚ್ಚದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು.
Verse 16
भवतां च यथा जन्म तदप्यागमितं मया । सकुण्डलं सकवचं सर्वलक्षणलक्षितम् | कथमादित्यसदृशं मृगी व्यात्रं जनिष्यति
ನೀವು ಸಹೋದರರು ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದ್ದೀರೋ ಅದೂ ನನಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ—ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಕರ್ಣನು ಕುಂಡಲಗಳೂ ಕವಚವೂ ಸಹಿತ, ಎಲ್ಲ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಜನಿಸಿದನು. ಇಂತಹ ಆದಿತ್ಯಸದೃಶನು ಸೂತಜಾತಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯ ಮಗ ಹೇಗೆ ಆಗಬಲ್ಲನು? ಜಿಂಕೆ ಹುಲಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತೀತೇ?
Verse 17
(कथमादित्यसंकाशं सूतो5मुं जनयिष्यति । एवं क्षत्रगुणैर्युक्ते शूरं समितिशो भनम् ।।
ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶವಿರುವ ಈ ವೀರನನ್ನು—ಕ್ಷತ್ರಿಯಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಸಮರಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವವನನ್ನು—ಸೂತನು ಹೇಗೆ ಜನಿಸಬಲ್ಲನು? ಈ ನರೇಶ್ವರನು ಅಂಗರಾಜ್ಯಕ್ಕಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಯೋಗ್ಯನು—ತನ್ನ ಭುಜಬಲದಿಂದ, ಮತ್ತು ನನ್ನಂತಹ ಆಜ್ಞಾನುಸಾರಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ.
Verse 18
यस्य वा मनुजस्येद॑ न क्षान्तं मद्विचेष्टितम् रथमारुहा[ पद्धयां स विनामयतु कार्मुकम्
ನನ್ನ ಈ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನಾದರೂ ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಪಾದಗಳಿಂದ ಒತ್ತಿ ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ—ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಲಿ.
Verse 19
ततः सर्वस्य रज्गस्य हाहाकारो महानभूत् । साधुवादानुसम्बद्धः सूर्य श्षास्तमुपागमत्
ಆಗ ಸಮಸ್ತ ರಂಗಮಂಡಪದಲ್ಲೂ ಮಹಾ ಹಾಹಾಕಾರ ಉಂಟಾಯಿತು—ಸಾಧುವಾದಗಳ ಘೋಷದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಾಚಲಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.
Verse 20
ततो दुर्योधन: कर्णमालम्ब्याग्रकरे नृप: । दीपिकाग्निकृतालोकस्तस्माद् रड्भाद् विनिर्यया,तब दुर्योधन कर्णके हाथकी अगुलियाँ पकड़कर मशालकी रोशनी करा उस रंगभूमिसे बाहर निकल गया
ಆಗ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಕರ್ಣನ ಕೈಯ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ದೀಪಶಿಖೆಯ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಾರಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ರಂಗಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೊರಟನು।
Verse 21
पाण्डवाश्व सहद्रोणा: सकृपाश्न विशाम्पते । भीष्मेण सहिता: सर्वे ययु: स्वं स््व॑ं निवेशनम्,राजन! समस्त पाण्डव भी द्रोण, कृपाचार्य और भीष्मजीके साथ अपने-अपने निवासस्थानको चल दिये
ರಾಜನೇ! ಆಗ ಪಾಂಡವರಾದ ಎಲ್ಲರೂ ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಕೃಪರೊಂದಿಗೆ, ಭೀಷ್ಮನ ಸಹಿತವಾಗಿ, ತಮತಮ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಹೊರಟರು।
Verse 22
अर्जुनेति जन: वलच्चित् कश्चित् कर्णेति भारत । वद्िद् दुर्योधनेत्येवं ब्रुवन्त: प्रस्थितास्तदा,भारत! उस समय दर्शकोंमेंसे कोई अर्जुनकी, कोई कर्णकी और कोई दुर्योधनकी प्रशंसा करते हुए चले गये
ಭಾರತಾ! ಆಗ ಜನರು ಹೊರಟಾಗ—ಕೆಲವರು ‘ಅರ್ಜುನ!’ ಎಂದು, ಕೆಲವರು ‘ಕರ್ಣ!’ ಎಂದು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ‘ದುರ್ಯೋಧನ!’ ಎಂದು—ಹೀಗೆ ಹೊಗಳುತ್ತಾ ತೆರಳಿದರು।
Verse 23
कुन्त्याश्व प्रत्यभिज्ञाय दिव्यलक्षणसूचितम् । पुत्रमज्ेश्वरं स्नेहाच्छन्ना प्रीतिरजायत
ದಿವ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತನ್ನ ಪುತ್ರನಾದ ಅಂಗರಾಜ ಕರ್ಣನನ್ನು ಕುಂತಿ ಗುರುತಿಸಿದಾಗ, ಮಾತೃಸ್ನೇಹದಿಂದ ಅವಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾದ ಆನಂದ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆದರೆ ಆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅವಳು ಮರೆಮಾಚಿಕೊಂಡಳು।
Verse 24
दुर्योधनस्थापि तदा कर्णमासाद्य पार्थिव | भयमर्जुनसंजातं क्षिप्रमन््तरधीयत,जनमेजय! उस समय कर्णको मित्रके रूपमें पाकर दुर्योधनका भी अर्जुनसे होनेवाला भय शीघ्र दूर हो गया
ಜನಮೇಜಯನೇ! ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರನಾಗಿ ಕರ್ಣನನ್ನು ಪಡೆದು ದುರ್ಯೋಧನನ ಮನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭಯವು ಶೀಘ್ರವೇ ಅಂತರಧಾನವಾಯಿತು।
Verse 25
स चापि वीर: कृतशस्त्रनिश्रम: परेण साम्नाभ्यवदत् सुयोधनम् । युधिष्ठटिरस्याप्यभवत् तदा मति- न कर्णतुल्यो5स्ति धनुर्धर: क्षितो
ಅಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಶ್ರಮಪಟ್ಟ ಆ ವೀರನೂ ಪರಮ ಸೌಜನ್ಯದಿಂದ ಹಾಗೂ ಸಮಾಧಾನಕರವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸುಯೋಧನನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೂ ‘ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನಿಗೆ ಸಮನಾದ ಧನುರ್ಧರನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ’ ಎಂಬ ನಿಶ್ಚಯ ಉಂಟಾಯಿತು.
Verse 136
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि सम्भवपर्वणि अस्त्रदर्शने षट्त्रिंयधिकशततमो<्ध्याय:
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ಆದಿಪರ್ವದ ಸಂಭವಪರ್ವದಲ್ಲಿ ‘ಅಸ್ತ್ರದರ್ಶನ’ ಎಂಬ ನೂರ ಮೂವತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.
Frequently Asked Questions
The chapter contrasts public dharmic expectation (accountability and protection of kin) with courtly ambiguity and indirect harm, raising the dilemma of how responsibility is assigned when violence is executed through intermediaries and misinformation.
It illustrates that ethical order depends not only on stated norms but on enforcement and restraint; when institutions fail to check covert wrongdoing, survival may require disciplined concealment and coordinated mutual protection.
No explicit phalaśruti appears here; the chapter functions as narrative-ethical documentation, emphasizing causality (karma in the sense of consequential action) and the interpretive gap between appearance (presumed deaths) and reality (escape).
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.