Shloka 63
Droṇa’s Ācārya-Dakṣiṇā: Capture of Drupada and Division of Pāñcāla (द्रोण-आचार्यदक्षिणा)
ततो वासुकिरभ्येत्य नागैरनुगतस्तदा
tato vāsukir abhyetya nāgair anugatas tadā
ಆಗ ವಾಸುಕಿಯು ಅನೇಕ ನಾಗರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು, ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಕಂಡನು. ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಾಗರಾಜ ಆರ್ಯಕನೂ ಅವನನ್ನು ಕಂಡನು—ಅವನು ಪೃಥೆಯ ತಂದೆ ಶೂರಸೇನನ ಮಾತಾಮಹನಾಗಿದ್ದನು. ತನ್ನ ದೌಹಿತ್ರನ ದೌಹಿತ್ರನನ್ನು ಎದೆಗೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಹರ್ಷಗೊಂಡನು. ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ನಾಗರಾಜ ವಾಸುಕಿಯೂ ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ಇವನಿಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಿಯಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು? ಧನರಾಶಿ, ಸ್ವರ್ಣ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳ ನಿಧಿಯನ್ನು ಇವನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕೇ?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharmic kinship and gratitude: elders recognize and protect their descendants, and honor is expressed through affectionate welcome and appropriate gifts. Power is framed within relationship and responsibility, not mere dominance.
Vāsuki arrives with the Nāgas and sees Bhīma. Āryaka, an ancestral Nāga-king connected to Bhīma through Pṛthā’s lineage, recognizes him, embraces him warmly, and Vāsuki proposes honoring Bhīma by doing a pleasing service and offering wealth, gold, and jewels.