Next Verse

Shloka 1

गान्धारीपुत्रोत्पत्तिः — The Birth of Gāndhārī’s Hundred Sons (and Yuyutsu); Omens and Counsel on Succession

इस प्रकार श्रीमह्याभारत आदिपर्वके अन्तर्गत सम्भवपर्वमें विचित्रवीरयके पुत्रोंकी उत्पत्तिविषयक एक सौ पॉचवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १०५ ॥। अपन ह< बक। है २ >> षर्डाधिकशततमोब< ध्याय: महर्षि माण्डव्यका शूलीपर चढ़ाया जाना जनमेजय उवाच कि कृतं कर्म धर्मेण येन शापमुपेयिवान्‌ । कस्य शापाच्च ब्रह्म॒र्षे: शूद्रयोनावजायत

Janamejaya uvāca: kiṁ kṛtaṁ karma dharmeṇa yena śāpam upeyivān? kasya śāpāc ca brahmarṣeḥ śūdrayonāv ajāyata?

ಜನಮೇಜಯನು ಕೇಳಿದನು— “ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಧರ್ಮರಾಜನು ಯಾವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದುದರಿಂದ ಶಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು? ಮತ್ತು ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಅವನು ಶೂದ್ರಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು?”

जनमेजयःJanamejaya
जनमेजयः:
Karta
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
किम्what
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
कृतम्done
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृ
FormPast passive participle (kta), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
कर्मdeed, act
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
धर्मेणby/according to dharma
धर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
येनby which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
शापम्a curse
शापम्:
Karma
TypeNoun
Rootशाप
FormMasculine, Accusative, Singular
उपेयिवान्having incurred/attained
उपेयिवान्:
TypeVerb
Root
FormPerfect active participle (kvip/vasu-type), Masculine, Nominative, Singular
कस्यof whom/whose
कस्य:
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
शापात्from (a) curse
शापात्:
Apadana
TypeNoun
Rootशाप
FormMasculine, Ablative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
ब्रह्मर्षेःof the brahmarshi (Brahmin sage)
ब्रह्मर्षेः:
TypeNoun
Rootब्रह्मर्षि
FormMasculine, Genitive, Singular
शूद्रयोनौin a Shudra womb/birth
शूद्रयोनौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशूद्रयोनि
FormFeminine, Locative, Singular
अजायतwas born
अजायत:
TypeVerb
Rootजन्
FormImperfect, Third, Singular, Atmanepada

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
D
Dharma (Dharmarāja/Yama)
B
Brahmarṣi (unnamed in this verse)
Ś
Śūdra-yoni (Śūdra birth)

Educational Q&A

Even Dharma personified is subject to moral scrutiny: actions have consequences, and the narrative probes how justice, punishment, and proportionality can be questioned—especially when a curse results in a diminished birth.

Janamejaya presses the storyteller to explain the backstory: what act led Dharma/Dharmarāja to be cursed, and which brahmarṣi’s curse caused him to be born in a Śūdra womb—introducing the ethical episode connected with the sage Māṇḍavya.