Adhyaya 50

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे एकोनपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच शितान्तशिखरे शक्रः पारिजातवने शुभे तस्य प्राच्यां कुमुदाद्रिकूटो ऽसौ बहुविस्तरः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಲಿಂಗಮಹಾಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏಕೋನಪಂಚಾಶತ್ತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಶಿತಾಂತ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಶುಭ ಪಾರಿಜಾತ ವನದಲ್ಲಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಇದ್ದನು; ಅದರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಹುವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕುಮುದಾದ್ರಿ ಶಿಖರವು ನಿಂತಿತ್ತು.

Verse 2

अष्टौ पुराण्युदीर्णानि दानवानां द्विजोत्तमाः सुवर्णकोटरे पुण्ये राक्षसानां महात्मनाम्

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ದಾನವರ ಮಧ್ಯೆ ಎಂಟು ಪುರಾಣಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವಾದ ಸುವರ್ಣಕೋಟರದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೂ ಅವು ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

Verse 3

नीलकानां पुराण्याहुर् अष्टषष्टिर्द्विजोत्तमाः महानीले ऽपि शैलेन्द्रे पुराणि दश पञ्च च

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ನೀಲಕಂಠರ ಬಳಿ ಅರವತ್ತೆಂಟು ಪುರಾಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾನೀಲ ಎಂಬ ಶೈಲೆಂದ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಹದಿನೈದು ಪುರಾಣಗಳಿವೆ.

Verse 4

हयाननानां मुख्यानां किन्नराणां च सुव्रताः वेणुसौधे महाशैले विद्याधरपुरत्रयम्

ಹೇ ಸುವ್ರತಧಾರಿಗಳೇ, ವೇಣುಸೌಧ ಎಂಬ ಮಹಾಶೈಲದಲ್ಲಿ ಹಯಾನನರ ಮುಖ್ಯರಿಗೂ ಕಿನ್ನರರಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾಧರರ ಮೂರು ನಗರಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 5

वैकुण्ठे गरुडः श्रीमान् करञ्जे नीललोहितः वसुधारे वसूनां तु निवासः परिकीर्तितः

ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಗರುಡನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕರಂಜದಲ್ಲಿ ನೀಲಲೋಹಿತನು (ಶಿವನು) ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸುಧಾರೆಯಲ್ಲಿ ವಸುಗಳ ನಿವಾಸವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 6

रत्नधारे गिरिवरे सप्तर्षीणां महात्मनाम् सप्तस्थानानि पुण्यानि सिद्धावासयुतानि च

ರತ್ನಧಾರ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ಏಳು ಪುಣ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ—ಸಿದ್ಧಾವಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಾಸನಗಳು.

Verse 7

महत्प्रजापतेः स्थानम् एकशृङ्गे नगोत्तमे गजशैले तु दुर्गाद्याः सुमेधे वसवस् तथा

ಏಕಶೃಂಗ ಎಂಬ ನಗೋತ್ತಮದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಗಜಶೈಲದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದಿ ದೇವೀಮಾತೃಕರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸுமேಧದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ವಸುಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 8

आदित्याश् च तथा रुद्राः कृतावासास्तथाश्विनौ अशीतिर्देवपुर्यस्तु हेमकक्षे नगोत्तमे

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆದಿತ್ಯರೂ ರುದ್ರರೂ ಕೃತಾವಾಸರಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ; ಅಶ್ವಿನಿ ಯಮಳರೂ ಸಹ. ಹೇಮಕಕ್ಷ ಎಂಬ ನಗೋತ್ತಮದಲ್ಲಿ ದೇವಪುರಿಗಳು ಎಂಭತ್ತು ಇವೆ.

Verse 9

सुनीले रक्षसां वासाः पञ्चकोटिशतानि च पञ्चकूटे पुराण्यासन् पञ्चकोटिप्रमाणतः

ಸುनीಲದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಇದ್ದವು—ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಐನೂರು ಕೋಟಿ. ಪಂಚಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ನಿವಾಸಗಳು ಇದ್ದವು; ಅವು ಐದು ಕೋಟಿ ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದವು.

Verse 10

शतशृङ्गे पुरशतं यक्षाणाममितौजसाम् ताम्राभे काद्रवेयाणां विशाखे तु गुहस्य वै

ಶತಶೃಂಗ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಯಕ್ಷರ ನೂರು ಕೋಟೆಗಳು ಇವೆ. ತಾಮ್ರಾಭದಲ್ಲಿ ಕಾದ್ರವೇಯರ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು, ವಿಶಾಖದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಗುಹ (ಸ್ಕಂದ)ನ ನಿವಾಸವಿದೆ.

Verse 11

श्वेतोदरे मुनिश्रेष्ठाः सुपर्णस्य महात्मनः पिशाचके कुबेरस्य हरिकूटे हरेर्गृहम्

ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಶ್ವೇತೋದರದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಸುಪರ್ಣ (ಗರುಡ)ನ ಪವಿತ್ರ ಆಸನವಿದೆ. ಪಿಶಾಚಕದಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನ ನಿವಾಸ, ಹರಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಗೃಹ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 12

कुमुदे किंनरावासस् त्व् अञ्जने चारणालयः कृष्णे गन्धर्वनिलयः पाण्डुरे पुरसप्तकम्

ಕುಮುದ ವರ್ಣದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಿನ್ನರರ ವಾಸ; ಅಂಜನ-ಶ್ಯಾಮ ಛಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಚಾರಣರ ಆಲಯ; ಕೃಷ್ಣ ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರ ನೆಲೆ; ಪಾಂಡುರದಲ್ಲಿ ಏಳು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಗುಚ್ಛವಿದೆ.

Verse 13

विद्याधराणां विप्रेन्द्रा विश्वभोगसमन्वितम् सहस्रशिखरे शैले दैत्यानामुग्रकर्मणाम्

ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ, ಸಹಸ್ರಶಿಖರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಧರರ ಸರ್ವಭೋಗಸಂಪನ್ನವಾದ ವೈಭವಮಯ ಪ್ರದೇಶವಿತ್ತು; ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಕರ್ಮದ ದೈತ್ಯರ ಆಸನವೂ ಇತ್ತು.

Verse 14

पुराणां तु सहस्राणि सप्त शक्रारिणां द्विजाः मुकुटे पन्नगावासः पुष्पकेतौ मुनीश्वराः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಪುರಾಣಗಳು ಸಹಸ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಶಕ್ರವಿರೋಧಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಏಳು (ಪ್ರಧಾನ)ವೆಂದು ಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುನೀಶ್ವರರಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಮಕುಟಧಾರಿ ಪನ್ನಗಾವಾಸ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಕೇತು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

Verse 15

वैवस्वतस्य सोमस्य वायोर्नागाधिपस्य च तक्षके चैव शैलेन्द्रे चत्वार्यायतनानि च

ವೈವಸ್ವತ (ಯಮ), ಸೋಮ, ವಾಯು ಮತ್ತು ನಾಗಾಧಿಪತಿ—ಇವರಿಗೂ ನಾಲ್ಕು ಪವಿತ್ರ ಆಯತನಗಳಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ತಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಶೈಲೆಂದ್ರ ಸಂಬಂಧಿತ ಆಯತನಗಳೂ ಇವೆ. ಇಂತಹ ಅಭಿಷಿಕ್ತ ಆಸನಗಳಿಂದ ಪತಿ-ಶಿವಭಕ್ತಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಪಶು ಪಾಶಬಂಧನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 16

ब्रह्मेन्द्रविष्णुरुद्राणां गुहस्य च महात्मनः कुबेरस्य च सोमस्य तथान्येषां महात्मनाम्

ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ರುದ್ರರ; ಮಹಾತ್ಮ ಗುಹ (ಸ್ಕಂದ)ನ; ಕುಬೇರ ಮತ್ತು ಸೋಮನ; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಮಹಾತ್ಮರ—ಸ್ತುತಿ ಹಾಗೂ ಆವಾಹನಗಳು ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಎಲ್ಲ ದೈವಪದಗಳಿಗೂ ಅತೀತನಾದ ಪತಿ-ಶಿವನೇ ಪರಮನೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ।

Verse 17

सन्त्यायतनमुख्यानि मर्यादापर्वतेष्वपि श्रीकण्ठाद्रिगुहावासी सर्वावासः सहोमया

ಮರ್ಯಾದಾ ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಪವಿತ್ರ ಆಯತನಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕಂಠ ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸರ್ವಾವಾಸ—ಎಲ್ಲರ ಆಶ್ರಯ—ಪ್ರಭು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಶುವಿಗೂ ಅಂತರಂಗ ಶರಣಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಣ್ಯಾಸನಕ್ಕೂ ಅಧಿಷ್ಠಾತನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 18

श्रीकण्ठस्याधिपत्यं वै सर्वदेवेश्वरस्य च अण्डस्यास्य प्रवृत्तिस्तु श्रीकण्ठेन न संशयः

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶ್ರೀಕಂಠ—ಸರ್ವದೇವೇಶ್ವರ—ಅವನದೇ ಅಧಿಪತ್ಯ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಅಂಡದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಚಲನ ಶ್ರೀಕಂಠನಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 19

अनन्तेशादयस्त्वेवं प्रत्येकं चाण्डपालकाः चक्रवर्तिन इत्युक्तास् ततो विद्येश्वरास्त्विह

ಹೀಗೆ ಅನಂತೇಶ ಮೊದಲಾದವರು—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಲಯದಲ್ಲಿ—ಅಂಡಗಳ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ) ಪಾಲಕರು. ಅವರನ್ನು ‘ಚಕ್ರವರ್ತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿದ್ಯೇಶ್ವರರು—ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನಾಧಿಪತಿಗಳು—ಎಂದು, ಶಿವಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಾಯಲು ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 20

श्रीकण्ठाधिष्ठितान्यत्र स्थानानि च समासतः मर्यादापर्वतेष्वद्य शृण्वन्तु प्रवदाम्य् अहम्

ಇದೀಗ ಕೇಳಿರಿ—ಮರ್ಯಾದಾ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೀಕಂಠ (ಶಿವ) ಅಧಿಷ್ಠಿತ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 21

श्रीकण्ठाधिष्ठितं विश्वं चराचरमिदं जगत् कालाग्निशिवपर्यन्तं कथं वक्ष्ये सविस्तरम्

ಈ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ಶ್ರೀಕಂಠ (ಶಿವ) ಅಧಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಕಾಲಾಗ್ನಿ-ಶಿವವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲಿ?