Adhyaya 102
Purva BhagaAdhyaya 10262 Verses

Adhyaya 102

मदनदाहः — पार्वतीतपः, स्वयंवरलीला, देवस्तम्भनं, दिव्यचक्षुर्दानम्

ಸೂತನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ—ಪಾರ್ವತಿಯ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಿವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವಳ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ಲೋಕವನ್ನು ತಾಪಗೊಳಿಸುವ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡು, ಸ್ವಯಂ ಶಿವನೇ ಅವಳನ್ನು ವರಿಸುವನೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಶಿವನು ದ್ವಿಜರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡಿ, ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ಸೌಮ್ಯ ರೂಪದಿಂದ ಪ್ರकटವಾಗುವೆನೆಂದು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹಿಮಾಲಯನು ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ದೇವರು, ಋಷಿಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಲಂಕೃತ ಪಾರ್ವತಿಯ ಮುಂದೆ ಶಿವನು ಬಾಲಕನಾಗಿ ಅವಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗುತ್ತಾನೆ; ದೇವರು ಸಂಶಯದಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ಯಮ, ವರುಣ, ವಾಯು, ಸೋಮ, ಕುಬೇರ, ಈಶಾನ, ರುದ್ರರು, ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಚಕ್ರಧಾರಿ ವಿಷ್ಣುವೂ ಶಿವಲೀಲೆಯಿಂದ ಸ್ತಂಭಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಪೂಷಣನ ಹಲ್ಲುಗಳು ಶಿವದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉದುರುತ್ತವೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು ಶಿವನನ್ನು ಬುದ್ಧಿ-ಅಹಂಕಾರದ ಮೂಲವೆಂದು, ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ/ದೇವಿಯ ಆದಿಕಾರಣವೆಂದು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಮೋಹಿತ ದೇವರಿಗೆ ಕರುಣೆ ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನು ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಅದ್ಭುತ ದಿವ್ಯರೂಪ ತೋರಿಸಿ, ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ದಿವ್ಯಚಕ್ಷು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಪುಷ್ಪ, ದುಂದುಭಿ, ಸ್ತೋತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಶಿವನ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

Shlokas

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे मदनदाहो नामैकाधिकशततमो ऽध्यायः सूत उवाच तपसा च महादेव्याः पार्वत्या वृषभध्वज प्रीतिश् च भगवाञ्छर्वो वचनाद्ब्रह्मणस्तदा

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಲಿಂಗಮಹಾಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಮದನದಾಹ’ ಎಂಬ ನೂರ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ (ಆರಂಭ). ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವೃಷಭಧ್ವಜ! ಮಹಾದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ, ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನ ವಿನಂತಿವಚನದಿಂದಲೂ, ಭಗವಾನ್ ಶರ್ವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು.

Verse 2

हिताय चाश्रमाणां च क्रीडार्थं भगवान्भवः तदा हैमवतीं देवीम् उपयेमे यथाविधि

ಆಶ್ರಮಗಳ ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕೂ ದಿವ್ಯ ಕ್ರೀಡಾರ್ಥಕ್ಕೂ ಭಗವಾನ್ ಭವ (ಶಿವ)ನು ಆಗ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ದೇವಿ ಹೈಮವತೀ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಂಡನು.

Verse 3

जगाम स स्वयं ब्रह्मा मरीच्याद्यैर्महर्षिभिः तपोवनं महादेव्याः पार्वत्याः पद्मसंभवः

ಆಗ ಪದ್ಮಸಂಭವ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವತಃ, ಮರೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಹಾದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಪವಿತ್ರ ತಪೋವನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 4

प्रदक्षिणीकृत्य च तां देवीं स जगतो ऽरणीम् किम् अर्थं तपसा लोकान् संतापयसि शैलजे

ಆ ದೇವಿಯನ್ನು—ಜಗತ್ತಿನ ಅರಣಿಯೆಂದು—ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: “ಹೇ ಶೈಲಜೆ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತಿರುವೆ?”

Verse 5

त्वया सृष्टं जगत्सर्वं मातस्त्वं मा विनाशय त्वं हि संधारयेल्लोकान् इमान् सर्वान् स्वतेजसा

ಹೇ ಮಾತೆ, ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ; ನನ್ನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬೇಡ. ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿರುವೆ।

Verse 6

सर्वदेवेश्वरः श्रीमान् सर्वलोकपतिर्भवः यस्य वै देवदेवस्य वयं किङ्करवादिनः

ಶ್ರೀಮಾನ್ ಭವನು ಸರ್ವದೇವೇಶ್ವರ, ಸರ್ವಲೋಕಪತಿ; ಆ ದೇವದೇವನಿಗೆ ನಾವು ಕೇವಲ ಕಿಂಕರರು, ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೇಳುವವರಷ್ಟೇ।

Verse 7

स एवं परमेशानः स्वयं च वरयिष्यति वरदे येन सृष्टासि न विना यस्त्वयांबिके

ಹೇ ವರದೆ, ಆ ಪರಮೇಶಾನನೇ ಸ್ವತಃ ವರನನ್ನು ಆಯ್ದು ವರವನ್ನು ನೀಡುವನು. ಯಾರಿಂದ ನೀನು ಪ್ರಕಟವಾದೆಯೋ—ಹೇ ಅಂಬಿಕೆ—ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಅವನೂ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 8

वर्तते नात्र संदेहस् तव भर्त्ता भविष्यति इत्युक्त्वा तां नमस्कृत्य मुहुः सम्प्रेक्ष्य पार्वतीम्

“ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ—ನಿನ್ನ ಪತಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವನು/ಪ್ರಾಪ್ತನಾಗುವನು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಅವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮರುಮರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು।

Verse 9

गते पितामहे देवो भगवान् परमेश्वरः जगामानुग्रहं कर्तुं द्विजरूपेण चाश्रमम्

ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಹೊರಟ ಬಳಿಕ, ಭಗವಾನ್ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಲು ದ್ವಿಜರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 10

सा च दृष्ट्वा महादेवं द्विजरूपेण संस्थितम् प्रतिभाद्यैः प्रभुं ज्ञात्वा ननाम वृषभध्वजम्

ಅವಳು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ದ್ವಿಜರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿಯ ಸೂಚನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭುವೆಂದು ತಿಳಿದು, ವೃಷಭಧ್ವಜ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಳು।

Verse 11

सम्पूज्य वरदं देवं ब्राह्मणच्छद्मनागतम् तुष्टाव परमेशानं पार्वती परमेश्वरम्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಛದ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಂದ ವರದ ದೇವನನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಪಾರ್ವತಿ ಪರಮೇಶಾನನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಳು।

Verse 12

अनुगृह्य तदा देवीम् उवाच प्रहसन्निव कुलधर्माश्रयं रक्षन् भूधरस्य महात्मनः

ಆಗ ಭಗವಾನ್ ದೇವಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಿ, ಮೃದುವಾಗಿ ನಗುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು—ಕುಲಧರ್ಮದ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪರ್ವತನಾಥನ ಗೌರವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು।

Verse 13

क्रीडार्थं च सतां मध्ये सर्वदेवपतिर्भवः स्वयंवरे महादेवी तव दिव्यसुशोभने

ದಿವ್ಯ ಕ್ರೀಡಾರ್ಥವಾಗಿ, ಸತ್ಪುರುಷರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸರ್ವದೇವಪತಿಯಾದ ಭವನು—ಓ ಮಹಾದೇವಿ—ನಿನ್ನ ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ವ ಶೋಭೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು।

Verse 14

आस्थाय रूपं यत्सौम्यं समेष्ये ऽहं सह त्वया इत्युक्त्वा तां समालोक्य देवो दिव्येन चक्षुषा

ಸೌಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಂಗಳಕರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ದೇವನು ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಏಕವಾಗುವೆನು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದನು।

Verse 15

जगामेष्टं तदा दिव्यं स्वपुरं प्रययौ च सा दृष्ट्वा हृष्टस्तदा देवीं मेनया तुहिनाचलः

ಆಗ ಅವಳು ತನ್ನ ಇಷ್ಟದ ದಿವ್ಯ ಧಾಮವಾದ ಸ್ವನಗರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದಳು. ದೇವಿಯನ್ನು ಕಂಡು ತುಹಿನಾಚಲ (ಹಿಮಾಲಯ) ಮೇನასთან 함께 ಹರ್ಷಗೊಂಡನು।

Verse 16

आलिङ्ग्याघ्राय सम्पूज्य पुत्रीं साक्षात्तपस्विनीम् दुहितुर्देवदेवेन न जानन्नभिमन्त्रितम्

ಅವನು ತನ್ನ ಪುತ್ರಿ—ಸಾಕ್ಷಾತ್ ತಪಸ್ವಿನಿಯನ್ನು—ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ತಲೆಯನ್ನು ಸ्नेಹದಿಂದ ಘ್ರಾಣಿಸಿ/ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದನು; ಆದರೆ ದೇವದೇವ ಮಹಾದೇವನು ಅವಳನ್ನು ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ ದೀಕ್ಷಿಸಿದುದನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಭುವು ಅದನ್ನು ಅವನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟನು।

Verse 17

स्वयंवरं तदा देव्याः सर्वलोकेष्वघोषयत् अथ ब्रह्मा च भगवान् विष्णुः साक्षाज्जनार्दनः

ಆಮೇಲೆ ದೇವಿಯ ಸ್ವಯಂವರವು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತದನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು—ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಜನಾರ್ದನನು—ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು।

Verse 18

शक्रश् च भगवान् वह्निर् भास्करो भग एव च त्वष्टार्यमा विवस्वांश् च यमो वरुण एव च

ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ), ಭಗವಾನ್ ವಹ್ನಿ (ಅಗ್ನಿ), ಭಾಸ್ಕರ (ಸೂರ್ಯ) ಮತ್ತು ಭಗ; ಹಾಗೆಯೇ ತ್ವಷ್ಟಾ, ಆರ್ಯಮ, ವಿವಸ್ವಾನ್, ಯಮ, ವರುಣ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರಭುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ, ಅವನ ವಿಶ್ವಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 19

वायुः सोमस्तथेशानो रुद्राश् च मुनयस् तथा अश्विनौ द्वादशादित्या गन्धर्वा गरुडस् तथा

ವಾಯು, ಸೋಮ ಹಾಗೂ ಈಶಾನ; ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳು; ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನರು, ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಗರುಡ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಪತಿ-ಪ್ರಭುವಿನ ಅಧೀನ ವಿಶ್ವಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ದಿವ್ಯ ಸಮೂಹಗಳು।

Verse 20

यक्षाः सिद्धास्तथा साध्या दैत्याः किंपुरुषोरगाः समुद्राश् च नदा वेदा मन्त्राः स्तोत्रादयः क्षणाः

ಯಕ್ಷರು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯರು; ದೈತ್ಯರು, ಕಿಂಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಉರಗರು; ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳು; ವೇದಗಳು; ಮಂತ್ರಗಳು, ಸ್ತೋತ್ರಗಳು—ಕಾಲದ ಕ್ಷಣಗಳೂ ಸಹ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪತಿ ಮಹೇಶ್ವರನ ಅಧೀನ; ಅವನು ಪರಾತ್ಪರನಾಗಿಯೂ ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತನು।

Verse 21

नागाश् च पर्वताः सर्वे यज्ञाः सूर्यादयो ग्रहाः त्रयस्त्रिंशच्च देवानां त्रयश् च त्रिशतं तथा

ನಾಗರು, ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು, ಸೂರ್ಯಾದಿ ಗ್ರಹಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ದೇವರ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಮೂರು ನೂರು ಮೂರು—ಇದು ಪವಿತ್ರ ಗಣನೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪತಿ ಶಿವನ ಅಧೀನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ; ಅವನೇ ಸರ್ವಾಧಾರ, ಸರ್ವಾತೀತ।

Verse 22

त्रयश् च त्रिसहस्रं च तथान्ये बहवः सुरा जग्मुर् गिरीन्द्रपुत्र्यास्तु स्वयंवरमनुत्तमम्

ಮೂರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಸಾವಿರ, ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ದೇವರೂ, ಗಿರಿರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯ ಅನುತ್ತಮ ಸ್ವಯಂವರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು। ಅಲ್ಲಿ ಶಿವ-ಶಕ್ತಿಯ ಪರಮ ಸಂಯೋಗದ ಸೂಚನೆ ಇದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪತಿ ಜೀವವನ್ನು ಪಾಶದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 23

अथ शैलसुता देवी हैममारुह्य शोभनम् विमानं सर्वतोभद्रं सर्वरत्नैर् अलंकृतम्

ಆಗ ಶೈಲಸುತಾ ದೇವಿ ಸರ್ವತೋಭದ್ರವಾದ, ಸರ್ವರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಶೋಭನ ಸ್ವರ್ಣವಿಮಾನವನ್ನು ಆರೋಹಿಸಿದಳು।

Verse 24

अप्सरोभिः प्रनृत्ताभिः सर्वाभरणभूषितैः गन्धर्वसिद्धैर्विविधैः किन्नरैश् च सुशोभनैः

ಆನಂದದಿಂದ ನೃತ್ಯಿಸುವ ಅಪ್ಸರಸರು ಸರ್ವಾಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತರಾಗಿ, ನಾನಾವಿಧ ಗಂಧರ್ವ-ಸಿದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಶೋಭನ ಕಿನ್ನರರೊಂದಿಗೆ ಆ ದಿವ್ಯ ಸಮೂಹವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು।

Verse 25

बन्दिभिः स्तूयमाना च स्थिता शैलसुता तदा सितातपत्रं रत्नांशुमिश्रितं चावहत्तथा

ಆಗ ಬಂದಿಗಳು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಶೈಲಸುತಾ ದೇವಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು; ರತ್ನಕಿರಣಗಳೊಡನೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳ ಶ್ವೇತ ರಾಜಛತ್ರವೂ ಅವಳ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು।

Verse 26

मालिनी गिरिपुत्र्यास्तु संध्या पूर्णेन्दुमण्डलम् चामरासक्तहस्ताभिर् दिव्यस्त्रीभिश् च संवृता

ಗಿರಿಪುತ್ರಿಗಾಗಿ ಮಾಲಿನೀ ಅವಳ ಸಂಧ್ಯಾಸೇವೆಯಂತೆ ನಿಂತು, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರಮಂಡಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು; ಚಾಮರ ಹಿಡಿದ ಕೈಗಳಿರುವ ದಿವ್ಯಸ್ತ್ರೀಯರು ಅವಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು।

Verse 27

मालां गृह्य जया तस्थौ सुरद्रुमसमुद्भवाम् विजया व्यजनं गृह्य स्थिता देव्याः समीपगा

ಸುರದ್ರುಮದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಜಯಾ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಳು; ವ್ಯಜನ (ಪಂಖಾ) ಹಿಡಿದು ವಿಜಯಾ ದೇವಿಯ ಸಮೀಪ ಸೇವಾಭಾವದಿಂದ ನಿಂತಳು।

Verse 28

मालां प्रगृह्य देव्यां तु स्थितायां देवसंसदि शिशुर्भूत्वा महादेवः क्रीडार्थं वृषभध्वजः

ದೇವಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೇವಿ ನಿಂತಿರುವಾಗ ವೃಷಭಧ್ವಜ ಮಹಾದೇವನು ಮಾಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಶಿಶುರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕ್ರೀಡಾರ್ಥವಾಗಿ ಲೀಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದನು।

Verse 29

उत्सङ्गतलसंसुप्तो बभूव भगवान्भवः अथ दृष्ट्वा शिशुं देवास् तस्या उत्संगवर्त्तिनम्

ಭಗವಾನ್ ಭವ (ಶಿವ) ಅವಳ ಮಡಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿದನು. ನಂತರ ದೇವರುಗಳು ಅವಳ ಅಂಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಶಿಶುವನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟರು।

Verse 30

को ऽयम् अत्रेति संमन्त्र्य चुक्षुभुश् च समागताः वज्रमाहारयत्तस्य बाहुम् उद्यम्य वृत्रहा

“ಇವನು ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು?” ಎಂದು ಪರಸ್ಪರ ಮಂತ್ರಿಸಿ ಅವರು ಕೋಪದಿಂದ ಸೇರಿದರು. ಆಗ ವೃತ್ರಹಾ ಇಂದ್ರನು ಕೈ ಎತ್ತಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ವಜ್ರವನ್ನು ಹೊಡೆದನು।

Verse 31

स बाहुरुद्यमस्तस्य तथैव समुपस्थितः स्तम्भितः शिशुरूपेण देवदेवेन लीलया

ಅವನ ಎತ್ತಿದ ಕೈ ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ದೇವದೇವನು ಶಿಶುರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅದೇ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಂಭಿತಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 32

वज्रं क्षेप्तुं न शशाक बाहुं चालयितुं तथा वह्निः शक्तिं तथा क्षेप्तुं न शशाक तथा स्थितः

ಇಂದ್ರನು ವಜ್ರವನ್ನು ಎಸೆಯಲಾರದೆ, ಕೈಯನ್ನೂ ಕದಲಿಸಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿಯೂ ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ (ಶಕ್ತ್ಯಾಸ್ತ್ರ)ಯನ್ನು ಎಸೆಯಲಾರದೆ ನಿಂತನು।

Verse 33

यमो ऽपि दण्डं खड्गं च निरृतिर्मुनिपुङ्गवाः वरुणो नागपाशं च ध्वजयष्टिं समीरणः

ಓ ಮುನಿಪುಂಗವರೇ, ಯಮನು ದಂಡವನ್ನೂ ಖಡ್ಗವನ್ನೂ ಧರಿಸಿದನು; ನಿರೃತಿಯೂ ತನ್ನ ಆಯುಧಸಹಿತ ಸ್ಥಿತಳಾದಳು; ವರುಣನು ನಾಗಪಾಶವನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಸಮೀರಣ (ವಾಯು) ಧ್ವಜಯಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತನು—ಇವು ಶಿವನ ವಿಶ್ವವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿತ ದಿವ್ಯಚಿಹ್ನೆಗಳು।

Verse 34

सोमो गदां धनेशश् च दण्डं दण्डभृतां वरः ईशानश् च तथा शूलं तीव्रमुद्यम्य संस्थितः

ಸೋಮನು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತನು; ಧನೇಶ (ಕುಬೇರ) ದಂಡಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ ದಂಡವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸ್ಥಿತನಾದನು; ಈಶಾನನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶೂಲ (ತ್ರಿಶೂಲ) ಎತ್ತಿ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತನು—ಶೈವಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಇವು ಪಾಶ (ಬಂಧನ) ಮೇಲೆ ಅಧಿಪತ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶು (ಬಂಧಿತ ಜೀವ) ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪತಿ ಶಿವನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು।

Verse 35

रुद्राश् च शूलमादित्या मुशलं वसवस् तथा मुद्गरं स्तम्भिताः सर्वे देवेनाशु दिवौकसः

ರುದ್ರರು ತ್ರಿಶೂಲಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದರು; ಆದಿತ್ಯರು ಮುಶಲಗಳನ್ನು; ವಸುಗಳು ಮುದ್ಗರಗಳನ್ನು—ಆದರೆ ಆ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳೆಲ್ಲರನ್ನು ಆ ದೇವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಂಭಿತಗೊಳಿಸಿದನು; ಇದರಿಂದ ಪತಿ ಶಿವನೇ ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸುವವನು ಎಂಬುದು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।

Verse 36

स्तम्भिता देवदेवेन तथान्ये च दिवौकसः शिरः प्रकम्पयन् विष्णुश् चक्रम् उद्यम्य संस्थितः

ದೇವದೇವನಿಂದ ಸ್ಥಂಭಿತರಾಗಿ ಇತರ ದಿವೌಕಸರೂ ಅಚಲರಾದರು. ಆಗ ವಿಷ್ಣು—ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತಲೆ ನಡುಗಿಸುತ್ತಾ—ಚಕ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತನು।

Verse 37

तस्यापि शिरसो बालः स्थिरत्वं प्रचकार ह चक्रं क्षेप्तुं न शशाक बाहूंश्चालयितुं न च

ಅವನ ತಲೆಯ ಕೂದಲೂ ಸಹ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಜಡವಾಯಿತು. ಅವನು ಚಕ್ರವನ್ನು ಎಸೆಯಲಾರದೆ, ತನ್ನ ಭುಜಗಳನ್ನೂ ಕದಲಿಸಲಾರದೆ ಹೋದನು।

Verse 38

पूषा दन्तान् दशन् दन्तैर् बालमैक्षत मोहितः तस्यापि दशनाः पेतुर् दृष्टमात्रस्य शंभुना

ಮೋಹಿತನಾದ ಪೂಷನು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಿಗಿದು ಬಾಲನನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಆದರೆ ಶಂಭುವಿನ ಕೇವಲ ದೃಷ್ಟಿಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವನ ಹಲ್ಲುಗಳು ಉದುರಿದವು. ಇದು ಪತಿಯ ಅಜೇಯತೆ—ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಪಾಶ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 39

बलं तेजश् च योगं च तथैवास्तम्भयद् विभुः अथ तेषु स्थितेष्वेव मन्युमत्सु सुरेष्वपि

ಆಮೇಲೆ ಸರ್ವವ്യാപಿ ವಿಭು, ಪರಮ ಪತಿಯು ಅವರ ಬಲ, ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಯೋಗಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸ್ಥಂಭಗೊಳಿಸಿದನು. ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ದೇವರುಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತು ಏನೂ ಮಾಡಲಾರದೆ ಹೋದರು.

Verse 40

ब्रह्मा परमसंविग्नो ध्यानमास्थाय शङ्करम् बुबुधे देवमीशानम् उमोत्संगे तमास्थितम्

ಪರಮವಾಗಿ ಕಳವಳಗೊಂಡ ಬ್ರಹ್ಮನು ಶಂಕರನ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಉಮೆಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದ ಈಶಾನ ದೇವನನ್ನು ಅರಿತನು.

Verse 41

स बुद्ध्वा देवमीशानं शीघ्रम् उत्थाय विस्मितः ववन्दे चरणौ शंभोर् अस्तुवच्च पितामहः

ಈಶಾನ ದೇವನನ್ನು ಅರಿತು ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದನು. ಶಂಭುವಿನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 42

बुद्धिस्त्वं सर्वलोकानाम् अहङ्कारस् त्वम् ईश्वरः भूतानामिन्द्रियाणां च त्वमेवेश प्रवर्त्तकः

ಹೇ ಈಶ್ವರಾ! ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಬುದ್ಧಿ ನೀನೇ, ಅಹಂಕಾರವೂ ನೀನೇ. ಸಕಲ ಭೂತಗಳಿಗೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೂ, ಹೇ ಈಶ, ಪ್ರವರ್ತಕನು ನೀನೇ—ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಪತಿ.

Verse 43

तवाहं दक्षिणाद्धस्तात् सृष्टः पूर्वं पुरातनः वामहस्तान् महाबाहो देवो नारायणः प्रभुः

ಮಹಾಬಾಹೋ! ನಿನ್ನ ಬಲಗೈಯಿಂದ ನಾನು ಪುರಾತನ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆನು; ನಿನ್ನ ಎಡಗೈಯಿಂದ ಪ್ರಭು ದೇವ ನಾರಾಯಣನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು।

Verse 44

इयं च प्रकृतिर्देवी सदा ते सृष्टिकारण पत्नीरूपं समास्थाय जगत्कारणमागता

ಈ ದೇವಿ ಪ್ರಕೃತಿಯು ಸದಾ ನಿನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರಣ ಶಕ್ತಿ; ಪತ್ನೀರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರಣಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದೆ।

Verse 45

नमस्तुभ्यं महादेव महादेव्यै नमोनमः प्रसादात्तव देवेश नियोगाच्च मया प्रजाः

ಮಹಾದೇವನೇ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಮಹಾದೇವಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ದೇವೇಶನೇ! ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೂ ನಿನ್ನ ನಿಯೋಗದಿಂದಲೂ ನನ್ನ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 46

देवाद्यास्तु इमाः सृष्टा मूढास्त्वद्योगमोहिताः कुरु प्रसादमेतेषां यथापूर्वं भवन्त्विमे

ದೇವರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಇಂದು ನಿನ್ನ ಯೋಗಮಾಯೆಯ ಮೋಹದಿಂದ ಮೂಢರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೇ ಪತಿ! ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು, ಇವರು ಪೂರ್ವದಂತೆ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಲಿ।

Verse 47

सूत उवाच विज्ञाप्यैवं तदा ब्रह्मा देवदेवं महेश्वरम् संस्तम्भितांस्तदा तेन भगवान् आह पद्मजः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ವಿನಂತಿಸಿ, ಆಗ ಪದ್ಮಜನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವದೇವನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನಿಂದ ಅವರು ಸ್ಥಂಭಿತರಾಗಿ ನಿಶ್ಚಲರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 48

मूढास्थ देवताः सर्वा नैव बुध्यत शङ्करम् देवदेवम् इहायान्तं सर्वदेवनमस्कृतम्

ಮೋಹಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದ ಶಂಕರನನ್ನು—ದೇವದೇವನನ್ನು—ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 49

गच्छध्वं शरणं शीघ्रं देवाः शक्रपुरोगमाः सनारायणकाः सर्वे मुनिभिः शङ्करं प्रभुम्

ಶಕ್ರನ ನೇತೃತ್ವದ ದೇವರೇ! ಬೇಗನೆ ಪ್ರಭು ಶಂಕರನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋಗಿರಿ. ನಾರಾಯಣನೊಡನೆ, ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಆ ಶಿವಪತಿಯನ್ನು—ಪರಮ ರಕ್ಷಕನನ್ನು—ಸಮೀಪಿಸಿರಿ।

Verse 50

सार्धं मयैव देवेशं परमात्मानमीश्वरम् अनया हैमवत्या च प्रकृत्या सह सत्तमम्

ನನ್ನೊಡನೆ, ಈ ಹೈಮವತೀ ಪ್ರಕೃತಿ—ಪರ್ವತಜನ್ಯ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ—ದೇವೇಶನಾದ ಪರಮಾತ್ಮ ಈಶ್ವರನನ್ನು, ಶ್ರೇಷ್ಠತಮ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿರಿ।

Verse 51

तत्र ते स्तम्भितास्तेन तथैव सुरसत्तमाः प्रणेमुर् मनसा सर्वे सनारायणकाः प्रभुम्

ಅಲ್ಲಿ ಆ (ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿ)ಯಿಂದ ಸ್ಥಂಭಿತರಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವರುಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂತರು; ನಾರಾಯಣನೊಡನೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು ಪತಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದರು।

Verse 52

अथ तेषां प्रसन्नो भूद् देवदेवस्त्रियंबकः यथापूर्वं चकाराशु वचनाद्ब्रह्मणः प्रभुः

ನಂತರ ದೇವದೇವ ತ್ರ್ಯಂಬಕನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು; ಪ್ರಭುವು ಬ್ರಹ್ಮನ ವಚನದಂತೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾಪೂರ್ವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಂದನು।

Verse 53

तत एवं प्रसन्ने तु सर्वदेवनिवारणम् वपुश्चकार देवेशो दिव्यं परममद्भुतम्

ಅಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಶಮನವಾದಾಗ ದೇವೇಶ್ವರನು ಪರಮ ಅದ್ಭುತವಾದ ದಿವ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು; ಅದು ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ತಡೆಯುವ ಪತಿ-ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು।

Verse 54

तेजसा तस्य देवास्ते सेन्द्रचन्द्रदिवाकराः सब्रह्मकाः ससाध्याश् च सनारायणकास् तथा

ಅವನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಆ ದೇವತೆಗಳು—ಇಂದ್ರ, ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯರೊಂದಿಗೆ—ಬ್ರಹ್ಮ, ಸಾಧ್ಯರು ಹಾಗೂ ನಾರಾಯಣನೂ ಸೇರಿ—ಆ ಪ್ರಕಾಶದ ಅಧೀನರಾದರು।

Verse 55

सयमाश् च सरुद्राश् च चक्षुरप्रार्थयन् विभुम् तेभ्यश् च परमं चक्षुः सर्वदृष्टौ च शक्तिमत्

ಆಮೇಲೆ ಸಾಯಮರು ಮತ್ತು ರುದ್ರರು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಭುವಿನ ಬಳಿ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬೇಡಿದರು; ಅವನು ಅವರಿಗೆ ಸರ್ವದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಪರಮ ನೇತ್ರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು।

Verse 56

ददावंबापतिः शर्वो भवान्याश् च चलस्य च लब्ध्वा चक्षुस्तदा देवा इन्द्रविष्णुपुरोगमाः

ಅಂದು ಅಂಬಾಪತಿ ಶರ್ವ—ಉಮೆಯ ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವ—ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು; ಆ ನೇತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದ ಇಂದ್ರ-ವಿಷ್ಣು ಮುಂಚೂಣಿಯ ದೇವತೆಗಳು ಭವಾನಿಯನ್ನೂ ಚಲಿಸುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಚಲನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನೂ ಕಂಡರು।

Verse 57

सब्रह्मकः सशक्राश् च तमपश्यन्महेश्वरम् ब्रह्माद्या नेमिरे तूर्णं भवानी च गिरीश्वरः

ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಕಂಡರು; ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ತಕ್ಷಣ ನಮಿಸಿದರು, ಭವಾನಿ ಮತ್ತು ಗಿರೀಶ್ವರರೂ ಶೀಘ್ರ ವಂದಿಸಿದರು।

Verse 58

मुनयश् च महादेवं गणेशाः शिवसंमताः ससर्जुः पुष्पवृष्टिं च खेचराः सिद्धचारणाः

ಮುನಿಗಳು, ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಸಂಮತವಾದ ಶಿವಗಣಗಳು ಹಾಗೂ ಆಕಾಶಗಾಮಿ ಸಿದ್ಧ-ಚಾರಣರು ಮಹೇಶ್ವರನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು।

Verse 59

देवदुन्दुभयो नेदुस् तुष्टुवुर्मुनयः प्रभुम् जगुर्गन्धर्वमुख्याश् च ननृतुश्चाप्सरोगणाः

ದೇವದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು; ಮುನಿಗಳು ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ಗಂಧರ್ವಮುಖ್ಯರು ಹಾಡಿದರು, ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದವು—ಪಶುವಿನ ಪಾಶವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಪರಮ ಶಿವಪತಿಯನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತ.

Verse 60

मुमुहुर्गणपाः सर्वे मुमोदांबा च पार्वती तस्य देवी तदा हृष्टा समक्षं त्रिदिवौकसाम्

ಶಿವಗಣಗಳ ಎಲ್ಲ ನಾಯಕರು ಹರ್ಷಿಸಿದರು; ಅಂಬಾ ಪಾರ್ವತಿಯೂ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದಳು. ಆ ದೇವಿ ಆಗ ತ್ರಿದಿವವಾಸಿಗಳ ಸಮಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ನಿಂತಳು।

Verse 61

पादयोः स्थापयामास मालां दिव्यां सुगन्धिनीम् साधु साध्विति सम्प्रोच्य तया तत्रैव चार्चितम्

ಅವಳು ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧಮಯ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟಳು. ‘ಸಾಧು, ಸಾಧು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಕ್ಷಣ ಅವರನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದಳು।

Verse 62

सह देव्या नमश्चक्रुः शिरोभिर् भूतलाश्रितैः सर्वे सब्रह्मका देवाः सयक्षोरगराक्षसाः

ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಭೂಮಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು—ಬ್ರಹ್ಮನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಯಕ್ಷರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಕೂಡ।

Frequently Asked Questions

The episode teaches that deva-power (aiśvarya) cannot override Śiva’s īśitva (supreme lordship). Their immobilization symbolizes ego-driven misrecognition; only when Brahmā realizes and praises Śiva does grace restore their powers.

Divya-cakṣu represents purified perception enabling true darśana of Parameśvara. It indicates that Śiva is not fully knowable by ordinary senses or status; right vision arises through grace (anugraha) and humility.

By foregrounding tapas, self-mastery, and Śiva’s transcendence over impulse and pride. The ‘burning’ motif extends beyond desire to the burning away of delusion (moha) in devas, preparing the ground for sacred union governed by dharma and Śiva-tattva.