Previous Verse
Next Verse

Shloka 88

Devadāru (Dāruvana) Forest: The Delusion of Ritual Pride, the Liṅga Crisis, and the Teaching of Jñāna–Pāśupata Yoga

पूजयध्वं सपत्नीकाः सादरं पुत्रसंयुताः / वैदिकैरेव नियमैर्विविधैर्ब्रह्मचारिणः

pūjayadhvaṃ sapatnīkāḥ sādaraṃ putrasaṃyutāḥ / vaidikaireva niyamairvividhairbrahmacāriṇaḥ

ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸಹಿತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿರಿ; ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ವಿವಿಧ ವೈದಿಕ ನಿಯಮ-ವ್ರತಗಳ ಪ್ರಕಾರವೇ ಆಚರಿಸಲಿ।

pūjayadhvamworship (you all)
pūjayadhvam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpūj (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन (Plural)
sa-patnīkāḥtogether with (your) wives
sa-patnīkāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय/उपसर्ग-सदृश) + patnīkā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); अव्ययीभावः ‘पत्नीभिः सह’ (together with wives)
sa-ādaramwith reverence
sa-ādaram:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsa (अव्यय) + ādara (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण (adverbial): ‘आदरेण सह’
putra-saṃyutāḥaccompanied by sons
putra-saṃyutāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootputra (प्रातिपदिक) + saṃyuta (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); तृतीया/सह-भावार्थक-तत्पुरुषः (endowed/associated with sons)
vaidikaiḥwith Vedic
vaidikaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootvaidika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural); विशेषण (qualifying niyamaiḥ)
evaindeed/only
eva:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)
niyamaiḥwith observances/rules
niyamaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootniyama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural)
vividhaiḥvarious
vividhaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural); विशेषण (qualifying niyamaiḥ)
brahmacāriṇaḥbrahmacārins (celibate students/ascetics)
brahmacāriṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahmacārin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)

Lord Kūrma (Vishnu) instructing in a dharma-teaching dialogue

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

V
Veda
B
Brahmacarin
V
Vaidika Niyama
G
Grihastha (implied)
P
Putra (sons)

FAQs

This verse is primarily dharma-oriented: it teaches disciplined conduct and reverent honoring of spiritual practitioners; it supports Atman-realization indirectly by emphasizing Vedic niyamas that purify the mind, a prerequisite for higher knowledge.

The verse highlights niyama (observances/restraints) in a Vaidika framework—brahmacarya, regulated conduct, and ritual-ethical discipline—presented as the practical foundation that steadies the seeker for later yogic concentration and insight.

While Shiva is not named here, the instruction reflects the Kurma Purana’s integrative ethos: Vishnu as Kūrma teaches Vedic discipline and reverence that also undergird Shaiva-Pāśupata-style ascetic purity, showing harmony in shared dharma rather than sectarian opposition.