Adhyaya 1
Invocation, Purāṇa Lakṣaṇas, Kurma at the Samudra-manthana, and Indradyumna’s Liberation Teaching (Iśvara-Gītā Prelude)
ಅಧ್ಯಾಯವು ನಾರಾಯಣ, ನರ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ವ್ಯಾಸಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೂರ್ಮಪುರಾಣವನ್ನು ಸೂತ ರೋಮಹರ್ಷಣನು ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೂತನು ಪುರಾಣದ ಐದು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಅಷ್ಟಾದಶ ಮಹಾಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ, ಕೂರ್ಮಪುರಾಣವು ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಹಾಗೂ ಅದರೊಳಗೆ ಸಂಹಿತಾ-ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ಮಥನದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಕೂರ್ಮರೂಪ ಧರಿಸಿ ಮಂದರಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಋಷಿಗಳು ಶ್ರೀ/ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ/ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತನ್ನದೇ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿ—ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕೃತಿ; ಅದು ಜಗತ್ತನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿ-ಲಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆತ್ಮವಿವೇಕಯುಕ್ತ ಭಕ್ತರು ಅದನ್ನು ದಾಟಬಲ್ಲರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಶರಣಾಗತಿಯಿಂದ ಮಾಯೆಯನ್ನು ದಾಟಿದವನೆಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿ, ಶ್ರೀ ಮೂಲಕವೂ ಹಾಗೂ ಸాక్షಾತ್ ನಾರಾಯಣ ದರ್ಶನದಿಂದಲೂ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದು ಕೃಪಾಜನ್ಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದನೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಭು ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮ, ಕರ್ಮಯೋಗ ಮತ್ತು ತ್ರಿವಿಧ ಭಾವನೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿ, ಜ್ಞಾನ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರಾರಾಧನೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ವೈಷ್ಣವ-ಶೈವ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸಿದಾಗ, ರಸಾತಲದಲ್ಲಿ ಕೂರ್ಮನು ಹೇಳಿದುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಾನು ವಿವರಿಸುವೆನೆಂದು ಸೂತನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ, ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಗ-ಪ್ರತಿಸರ್ಗ, ಮನ್ವಂತರಗಳು, ಭೂಗೋಳ, ತೀರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳ ವಿವರಣೆ ಬರಲಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ.
Shlokas
Verse 1
कूर्मपुराण (ग्रेतिल्) कूर्मपुराण हेअदेर् थिस् फ़िले इस् अन् ह्त्म्ल् त्रन्स्फ़ोर्मतिओन् ओफ़् स_कुर्मपुरन।xम्ल् wइथ् अ रुदिमेन्तर्य् हेअदेर्। फ़ोर् अ मोरे एxतेन्सिवे हेअदेर् प्लेअसे रेफ़ेर् तो थे सोउर्चे फ़िले। दत एन्त्र्य्: मेम्बेर्स् ओफ़् थे सन्स्क्नेत् प्रोजेच्त् चोन्त्रिबुतिओन्: मेम्बेर्स् ओफ़् थे सन्स्क्नेत् प्रोजेच्त् दते ओफ़् थिस् वेर्सिओन्: २०२०-०७-३१ सोउर्चे: । पुब्लिस्हेर्: गऺत्तिन्गेन् रेगिस्तेर् ओफ़् एलेच्त्रोनिच् तेxत्स् इन् इन्दिअन् लन्गुअगेस् (ग्रेतिल्), सुब् गऺत्तिन्गेन् लिचेन्चे: थिस् ए-तेxत् wअस् प्रोविदेद् तो ग्रेतिल् इन् गोओद् फ़ैथ् थत् नो चोप्य्रिघ्त् रिघ्त्स् हवे बेएन् इन्फ़्रिन्गेद्। इफ़् अन्योने wइस्हेस् तो अस्सेर्त् चोप्य्रिघ्त् ओवेर् थिस् फ़िले, प्लेअसे चोन्तच्त् थे ग्रेतिल् मनगेमेन्त् अत् ग्रेतिल्(अत्)सुब्(दोत्)उनि-गोएत्तिन्गेन्(दोत्)दे। थे फ़िले wइल्ल् बे इम्मेदिअतेल्य् रेमोवेद् पेन्दिन्ग् रेसोलुतिओन् ओफ़् थे च्लैम्। दिस्त्रिबुतेद् उन्देर् अ च्रेअतिवे चोम्मोन्स् अत्त्रिबुतिओन्-नोन्चोम्मेर्चिअल्-स्हरेअलिके ४।० इन्तेर्नतिओनल् लिचेन्से। इन्तेर्प्रेतिवे मर्कुप्: नोने नोतेस्: थिस् फ़िले हस् बेएन् च्रेअतेद् ब्य् मस्स् चोन्वेर्सिओन् ओफ़् ग्रेतिल्ऽस् सन्स्क्रित् चोर्पुस् फ़्रोम् कुर्म्प्१उ।ह्त्म्। दुए तो थे हेतेरोगेनेइत्य् ओफ़् थे सोउर्चेस् थे हेअदेर् मर्कुप् मिघ्त् बे सुबोप्तिमल्। फ़ोर् थे सके ओफ़् त्रन्स्परेन्च्य् थे हेअदेर् ओफ़् थे लेगच्य् फ़िले इस् दोचुमेन्तेद् इन् थे <नोते> एलेमेन्त् बेलोw: कुर्म-पुरन, पर्त् १ इन्पुत् ब्य् मेम्बेर्स् ओफ़् थे सन्स्क्नेत् प्रोजेच्त् (www।सन्स्क्नेत्।ओर्ग्) थिस् ग्रेतिल् वेर्सिओन् हस् बेएन् चोन्वेर्तेद् फ़्रोम् अ चुस्तोम् देवनगरि एन्चोदिन्ग्। थेरेफ़ोरे, wओर्द् बोउन्दरिएस् अरे उसुअल्ल्य् नोत् मर्केद् ब्य् ब्लन्क्स्। थेसे अन्द् ओथेर् इर्रेगुलरितिएस् चन्नोत् बे स्तन्दर्दिज़ेद् अत् प्रेसेन्त्। थे तेxत् इस् नोत् प्रोओफ़्-रेअद्! रेविसिओन्स्: २०२०-०७-३१: तेइ एन्चोदिन्ग् ब्य् मस्स् चोन्वेर्सिओन् ओफ़् ग्रेतिल्ऽस् सन्स्क्रित् चोर्पुस् तेxत् कूर्मपुराणम्-१ अथ श्रीकूर्मपुराणम् पूर्वविभागः नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयमुदीरयेत् // कूर्म्प्१,मन्ग्।१ // नमस्कृत्वाप्रमेयाय विष्णवे कूर्मरूपिणे / पुराणं संप्रवक्ष्यामि यदुक्तं विश्वयोनिना
ನಾರಾಯಣನಿಗೆ, ನರಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನರನಿಗೆ ಹಾಗೂ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಮಂಗಳಾರಂಭವಾಗಿ “ಜಯ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 2
सत्रान्ते सूतमनघं नैमिषीया महर्षयः / पुराणसंहितां पुण्यां पप्रच्छू रोमहर्षणम्
ಸತ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನಿರ್ದೋಷಿ ಸೂತ ರೋಮಹರ್ಷಣನನ್ನು ಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಪುರಾಣಸಂಹಿತೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು।
Verse 3
त्वया सूत महाबुद्धे भगवान् ब्रह्मवित्तमः / इतिहासपुराणार्थं व्यासः सम्यगुपासितः
ಹೇ ಮಹಾಬುದ್ಧಿ ಸೂತನೇ! ಬ್ರಹ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಾನ್ ವ್ಯಾಸನನ್ನು ಇತಿಹಾಸ-ಪುರಾಣಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನೀನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಉಪಾಸಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದೀ।
Verse 4
तस्य ते सर्वरोमाणि वचसा हृषितानि यत् / द्वैपायनस्य भगवांस्ततो वै रोमहर्षणः
ಆ ವಚನಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ರೋಮಗಳೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ನಿಂತವು; ಆದ್ದರಿಂದ ಭಗವಾನ್ ದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ)ನು ನಿನಗೆ ‘ರೋಮಹರ್ಷಣ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದನು।
Verse 5
भवन्तमेव भगवान् व्याजहार स्वयं प्रभुः / मुनीनां संहितां वक्तुं व्यासः पौराणिकीं पुरा
ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭುವಾದ ಭಗವಾನ್ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು; ಮತ್ತು ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣವಿದ ವ್ಯಾಸನು ಮುನಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪುರಾಣಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು।
Verse 6
त्वं हि स्वायंभुवे यज्ञे सुत्याहे वितते हरिः / संभूतः संहितां वक्तुं स्वांशेन पुरुषोत्तमः
ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸೋಮಸೂತ್ಯಾಹ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ, ನೀನೇ ಹರಿ—ಪುರುಷೋತ್ತಮ—ಸ್ವಾಂಶದಿಂದ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿ ಈ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ।
Verse 7
तस्माद् भवन्तं पृच्छामः पुराणं कौर्ममुत्तमम् / वक्तुमर्हसि चास्माकं पुराणार्थविशारद
ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಹೇ ಪುರಾಣಾರ್ಥವಿಶಾರದ, ನಮಗೆ ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ನೀವು ಅರ್ಹರು।
Verse 8
मुनीनां वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः / प्रणम्य मनसा प्राह गुरुं सत्यवतीसुतम्
ಮುನಿಗಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪೌರಾಣಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸೂತನು ಮನಸಾರೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸತ್ಯವತೀಸುತನಾದ ಗುರು (ವ್ಯಾಸ)ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು।
Verse 9
रोमहर्षण उवाच नमस्कृत्वा जगद्योनिं कूर्मरूपधरं हरिम् / वक्ष्ये पौराणिकीं दिव्यां कथां पापप्रणाशिनीम्
ರೋಮಹರ್ಷಣನು ಹೇಳಿದನು—ಜಗದ್ಯೋನಿಯಾದ, ಕೂರ್ಮರೂಪಧಾರಿಯಾದ ಹರಿಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪಾಪಪ್ರಣಾಶಿನಿಯಾದ ದಿವ್ಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು।
Verse 10
यां श्रुत्वा पापकर्मापि गच्छेत परमां गतिम् / न नास्तिके कथां पुण्यामिमां ब्रूयात् कदाचन
ಈ ಪುಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಪಾಪಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವನೂ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾಸ್ತಿಕನಿಗೆ ಈ ಪುಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು।
Verse 11
श्रद्दधानाय शान्ताय धार्मिकाय द्विजातये / इमां कथामनुब्रूयात् साक्षान्नारायणेरिताम्
ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ, ಶಾಂತಚಿತ್ತ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು; ಇದು ಸాక్షಾತ್ ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಉಚ್ಚರಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 12
सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च / वंशानुचरितं चैव पुराणं पञ्चलक्षणम्
ಸರ್ಗ, ಪ್ರತಿಸರ್ಗ, ವಂಶ, ಮನ್ವಂತರಗಳು ಮತ್ತು ವಂಶಾನುಚರಿತ—ಈ ಐದು ಲಕ್ಷಣಗಳೇ ‘ಪುರಾಣ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
Verse 13
ब्राह्मं पुराणं प्रथमं पाद्मं वैष्णवमेव च / शैवं भागवतं चैव भविष्यं नारदीयकम्
ಮೊದಲು ಬ್ರಾಹ್ಮ ಪುರಾಣ; ನಂತರ ಪಾದ್ಮ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ; ಹಾಗೆಯೇ ಶೈವ ಮತ್ತು ಭಾಗವತ; ಜೊತೆಗೆ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ನಾರದೀಯ.
Verse 14
मार्कण्डेयमथाग्नेयं ब्रह्मवैवर्तमेव च / लैङ्गं तथा च वाराहं स्कान्दं वामनमेव च
ಮುಂದೆ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಆಗ್ನೇಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ; ಹಾಗೆಯೇ ಲೈಂಗ, ವಾರಾಹ, ಸ್ಕಾಂದ ಮತ್ತು ವಾಮನ (ಪುರಾಣಗಳು).
Verse 15
कौर्मं मात्स्यं गारुडं च वायवीयमनन्तरम् / अष्टादशं समुद्दिष्टं ब्रह्मण्डमिति संज्ञितम्
ನಂತರ ಕೌರ್ಮ, ಮಾತ್ಸ್ಯ, ಗಾರುಡ ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ವಾಯವೀಯ; ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಪುರಾಣ ‘ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ’ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
Verse 16
अन्यान्युपराणानि मुनिभिः कथितानि तु / अष्टादशपुराणानि श्रुत्वा संक्षेपतो द्विजाः
ಇತರ ಉಪಪುರಾಣಗಳನ್ನೂ ಮುನಿಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಅಷ್ಟಾದಶ ಮಹಾಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಕೇಳಿ, ಇಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಡುವ ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀರಿ.
Verse 17
आद्यं सनत्कुमारोक्तं नारसिहमतः परम् / तृतीयं स्कान्दमुद्दिष्टं कुमारेण तु भाषितम्
ಮೊದಲ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು; ನಂತರ ನಾರಸಿಂಹಮತ. ಮೂರನೆಯದು ‘ಸ್ಕಾಂದ’ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದನ್ನೂ ಕುಮಾರನೇ ವಿವರಿಸಿದನು.
Verse 18
चतुर्थं शिवधर्माख्यं साक्षान्नन्दीशभाषितम् / दुर्वाससोक्तमाश्चर्यं नारदोक्तमतः परम्
ನಾಲ್ಕನೆಯ ವಿಭಾಗ ‘ಶಿವಧರ್ಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಸాక్షಾತ್ ನಂದೀಶನು ಹೇಳಿದನು. ನಂತರ ದುರ್ವಾಸನ ಅದ್ಭುತ ಉಪದೇಶ, ಆಮೇಲೆ ನಾರದನ ವಚನ ಬರುತ್ತದೆ.
Verse 19
कापिलं मानवं चैव तथैवोशनसेरितम् / ब्रह्माण्डं वारुणं चाथ कालिकाह्वयमेव च
‘ಕಾಪಿಲ’, ‘ಮಾನವ’, ಹಾಗೆಯೇ ಉಶನಸನು ಉಪದೇಶಿಸಿದದು; ‘ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ’, ‘ವಾರುಣ’, ಮತ್ತು ‘ಕಾಲಿಕಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನದು—ಇವನ್ನೂ (ಗ್ರಂಥ/ಪರಂಪರೆ) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Verse 20
माहेश्वरं तथा साम्बं सौरं सर्वार्थसंचयम् / पराशरोक्तमपरं मारीचं भार्गवाह्वयम्
ಹಾಗೆಯೇ ‘ಮಾಹೇಶ್ವರ’, ‘ಸಾಂಬ’, ‘ಸೌರ’, ಮತ್ತು ‘ಸರ್ವಾರ್ಥಸಂಚಯ’ (ಎಲ್ಲ ಅರ್ಥಗಳ ಸಂಗ್ರಹ). ನಂತರ ಪರಾಶರನು ಹೇಳಿದ ಮತ್ತೊಂದು (ಗ್ರಂಥ), ‘ಮಾರೀಚ’ ಹಾಗೂ ‘ಭಾರ್ಗವ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನದೂ ಇದೆ.
Verse 21
इदं तु पञ्चदशमं पुराणं कौर्ममुत्तमम् / चतुर्धा संस्थितं पुण्यं संहितानां प्रभेदतः
ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹದಿನೈದನೆಯ ಪುರಾಣ—ಉತ್ತಮ ಕೂರ್ಮಪುರಾಣ. ಸಂಹಿತೆಗಳ ಭೇದದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುಣ್ಯಗ್ರಂಥವು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 22
ब्राह्मी भगवती सौरी वैष्णवी च प्रकीर्तिताः / चतस्त्रः संहिताः पुण्या धर्मकामार्थमोक्षदाः
ಅವು ಬ್ರಾಹ್ಮೀ, ಭಗವತೀ, ಸೌರೀ, ವೈಷ್ಣವೀ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಪುಣ್ಯ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥ, ಮೋಕ್ಷಗಳನ್ನು ನೀಡುವವು.
Verse 23
इयं तु संहिता ब्राह्मी चतुर्वेदैस्तु सम्मिता / भवन्ति षट्सहस्त्राणि श्लोकानामत्र संख्यया
ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಸಂಹಿತೆ ಚತುರ್ವೇದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಟ್ಟು ಆರು ಸಾವಿರವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 24
यत्र धर्मार्थकामानां मोक्षस्य च मुनीश्वराः / माहात्म्यमखिलं ब्रह्म ज्ञायते परमेश्वरः
ಅಲ್ಲಿ, ಓ ಮುನೀಶ್ವರರೇ, ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ-ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ಜೊತೆಗೆ ಪರಮೇಶ್ವರಸ್ವರೂಪವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
Verse 25
सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च / वंशानुचरितं दिव्याः पुण्याः प्रासङ्गिकीः कथाः
ಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಸರ್ಗ, ವಂಶ ಮತ್ತು ಮನ್ವಂತರಗಳು, ವಂಶಾನುಚರಿತ—ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ, ಪುಣ್ಯ, ಪ್ರಸಂಗಾನುಸಾರ ಕಥೆಗಳು—ಇವು ಪುರಾಣದ ವಿಷಯಗಳೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
Verse 26
ब्राह्मणाद्यैरियं धार्या धार्मिकैः शान्तमानसैः / तामहं वर्तयिष्यामि व्यासेन कथितां पुरा
ಈ ಪವಿತ್ರ ಪುರಾಣವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿ ಸಮಸ್ತ ವರ್ಣಗಳ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ, ಶಾಂತಮನಸ್ಕರು ಧರಿಸಬೇಕು. ವ್ಯಾಸರು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಅದೇ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನಾನು ಈಗ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವೆನು.
Verse 27
पुरामृतार्थं दैतेयदानवैः सह देवताः / मन्थानं मन्दरं कृत्वा ममन्थुः क्षीरसागरम्
ಅಮೃತವನ್ನು ಬಯಸಿ ದೇವತೆಗಳು ದೈತ್ಯ-ದಾನವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಮಥನದಂಡವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಿದರು.
Verse 28
मथ्यमाने तदा तस्मिन् कूर्मरूपी जनार्दनः / बभार मन्दरं देवो देवानां हितकाम्यया
ಆ ಮಥನ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಜನಾರ್ದನನು ಕೂರ್ಮರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ದೇವರ ಹಿತಕಾಮನೆಯಿಂದ ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹೊತ್ತನು.
Verse 29
देवाश्च तुष्टुवुर्देवं नारदाद्या महर्षयः / कूर्मरूपधरं दृष्ट्वा साक्षिणं विष्णुमव्ययम्
ಕೂರ್ಮರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಅವ್ಯಯ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುದೇವನನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳೂ ನಾರದಾದಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
Verse 30
तदन्तरे ऽभवद् देवी श्रीर्नारायणवल्लभा / जग्राह भगवान् विष्णुस्तामेव पुरुषोत्तमः
ಆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣವಲ್ಲಭೆಯಾದ ದೇವಿ ಶ್ರೀ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಳು; ಪುರುಷೋತ್ತಮನಾದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಅವಳನ್ನೇ ತನ್ನದಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು.
Verse 31
तेजसा विष्णुमव्यक्तं नारदाद्या महर्षयः / मोहिताः सह शक्रेण श्रियो वचनमब्रुवन्
ಅವ್ಯಕ್ತ ವಿಷ್ಣುವಿನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೋಹಿತರಾದ ನಾರದಾದಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಶಕ್ರನೊಡನೆ ಸೇರಿ, ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ)ಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ವಚನ ಹೇಳಿದರು।
Verse 32
भगवन् देवदेवेश नारायण जगन्मय / कैषा देवी विशालाक्षी यथावद् ब्रूहि पृच्छताम्
ಹೇ ಭಗವನ್, ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ, ಜಗನ್ಮಯ ನಾರಾಯಣಾ! ಈ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ದೇವಿ ಯಾರು? ನಾವು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ—ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳು।
Verse 33
श्रुत्वा तेषां तदा वाक्यं विष्णुर्दानवमर्दनः / प्रोवाच देवीं संप्रेक्ष्य नारदादीनकल्मषान्
ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದಾನವಮರ್ದನ ವಿಷ್ಣು ದೇವಿಯತ್ತ ನೋಡುತ್ತ, ನಾರದಾದಿ ನಿರ್ಮಲ ಋಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।
Verse 34
इयं सा परमा शक्तिर्मन्मयी ब्रह्मरूपिणी / माया मम प्रियानन्ता ययेदं मोहितं जगत्
ಇವಳೇ ಆ ಪರಮಶಕ್ತಿ—ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪಮಯಿ, ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಿಣಿ. ಇವಳೇ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಅನಂತ ಮಾಯೆ; ಇದರ ಮೂಲಕವೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಮೋಹಿತವಾಗಿದೆ।
Verse 35
अनयैव जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम् / मोहयामि द्विजश्रेष्ठा ग्रसामि विसृजामि च
ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಈ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ನಾನು ದೇವ-ಅಸುರ-ಮಾನವರೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಇದರಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗ್ರಸಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಹೊರಹಾಕುತ್ತೇನೆ।
Verse 36
उत्पत्तिं प्रलयं चैव भूतनामागतिं गतिम् / विज्ञायान्वीक्ष्य चात्मानं तरन्ति विपुलामिमाम्
ಭೂತಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಳಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವುಗಳ ಆಗಮನ-ಗಮನಗಳ ಗತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಆತ್ಮವನ್ನು ವಿವೇಚಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸುವವರು ಈ ವಿಶಾಲ ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ।
Verse 37
अस्यास्त्वंशानधिष्ठाय शक्तिमन्तो ऽभवन् द्विजाः / ब्रह्मेशानादयो देवाः सर्वशक्तिरियं मम
ಈ ದೇವೀಶಕ್ತಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಧಿಷ್ಠಾನವಾಗಿ ಪಡೆದು ತೇಜಸ್ವಿ ದ್ವಿಜರೂ ಶಕ್ತಿಮಂತರಾದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಈಶಾನ (ಶಿವ) ಮೊದಲಾದ ದೇವರುಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು. ಇದೇ ನನ್ನ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಮಯೀ ಶಕ್ತಿ.
Verse 38
सैषा सर्वजगत्सूतिः प्रकृतिस्त्रिगुणात्मिका / प्रागेव मत्तः संजाता श्रीकल्पे पद्मवासिनी
ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕವಾದ ಈ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಸರ್ವಜಗತ್ತಿನ ಜನನಿ; ಅವಳು ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ಶ್ರೀಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿ ಪದ್ಮವಾಸಿನಿ—ಕಮಲನಿವಾಸಿನಿ—ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು।
Verse 39
चतुर्भुजा शङ्खचक्रपद्महस्ता शुभान्विता / कोटिसूर्यप्रतीकाशा मोहिनी सर्वदेहिनाम्
ಅವಳು ಚತುರ್ಭುಜಾ, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ—ಸರ್ವ ದೇಹಿಗಳನ್ನೂ ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಮೋಹಿನಿಯಾಗಿದ್ದಳು।
Verse 40
नालं देवा न पितरो मानवा वसवो ऽपि च / मायामेतां समुत्तर्तुं ये चान्ये भुवि देहिनः
ಈ ಮಾಯೆಯನ್ನು ದಾಟಲು ದೇವರೂ ಸಮರ್ಥರಲ್ಲ, ಪಿತೃಗಳೂ ಅಲ್ಲ, ಮಾನವರೂ ಅಲ್ಲ, ವಸುಗಳೂ ಅಲ್ಲ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇತರ ದೇಹಿಗಳೂ ಇದನ್ನು ದಾಟಲಾರರು।
Verse 41
इत्युक्तो वासुदेवेन मुनयो विष्णुमब्रुवन् / ब्रूहि त्वं पुण्डरीकाक्ष यदि कालत्रये ऽपि च / को वा तरति तां मायां दुर्जयां देवनिर्मिताम्
ವಾಸುದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಮುನಿಗಳು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ! ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳು; ದೇವನಿರ್ಮಿತವಾದ ಆ ದುರ್ಜಯ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಯಾರು ದಾಟಬಲ್ಲರು?”
Verse 42
अथोवाच हृषीकेशो मुनीन् मुनिगणार्चितः / अस्ति द्विजातिप्रवर इन्द्रद्युम्न इति श्रुतः
ನಂತರ ಮುನಿಗಣಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ಹೃಷೀಕೇಶನು ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನು ‘ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.”
Verse 43
पूर्वजन्मनि राजासावधृष्यः शङ्करादिभिः / दृष्ट्वा मां कूर्मसंस्थानं श्रुत्वा पौराणिकीं स्वयम् / संहितां मन्मुखाद् दिव्यां पुरस्कृत्य मुनीश्वरान्
ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜನು ಶಂಕರಾದಿ ದೇವರಿಗೂ ಅಜೇಯನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಕೂರ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿ ದರ್ಶಿಸಿ, ನನ್ನ ಮುಖದಿಂದಲೇ ದಿವ್ಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ಕೇಳಿ, ಮುನೀಶ್ವರರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
Verse 44
ब्रह्माणं च महादेवं देवांश्चान्यान् स्वशक्तिभिः / मच्छक्तौ संस्थितान् बुद्ध्वा मामेव शरणं गतः
ಬ್ರಹ್ಮ, ಮಹಾದೇವ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗಳೊಡನೆ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನು ನನ್ನನ್ನೇ ಶರಣಾದನು.
Verse 45
संभाषितो मया चाथ विप्रयोनिं गमिष्यसि / इन्द्रद्युम्न इति ख्यातो जातिं स्मरसि पौर्विकीम्
ನಾನು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ನಂತರ ನೀನು ವಿಪ್ರಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುವೆ. ಅಲ್ಲಿ ‘ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾಗುವೆ; ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವೆ.
Verse 46
सर्वेषामेव भूतानां देवानामप्यगोचरम् / वक्तव्यं यद् गुह्यतमं दास्ये ज्ञानं तवानघ / लब्ध्वा तन्मामकं ज्ञानं मामेवान्ते प्रवेक्ष्यसि
ಹೇ ಅನಘಾ! ಸಕಲ ಭೂತಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಗ್ರಾಹ್ಯವಾದ ಪರಮಗುಹ್ಯ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು. ನನ್ನ ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ನೀನು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆ.
Verse 47
अंशान्तरेण भूम्यां त्वं तत्र तिष्ठ सुनिर्दृतः / वैवस्वते ऽन्तरे ऽतिते कार्यार्थं मां प्रवेक्ष्यसि
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ನಿಂತಿರು. ವೈವಸ್ವತ ಮನ್ವಂತರವು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ, ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆಗಾಗಿ ನೀನು ನನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆ.
Verse 48
मां प्रणम्य पुरीं गत्वा पालयामास मेदिनीम् / कालधर्मं गतः कालाच्छ्वेतद्वीपे मया सह
ನನ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನು ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಆಳಿದನು. ಕಾಲಧರ್ಮದಂತೆ ನಿಯತಕಾಲ ಬಂದಾಗ, ತನ್ನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಗಮಿಸಿ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಸ್ಥಿತನಾದನು.
Verse 49
भुक्त्वा तान् वैष्णवान् भोगान् योगिनामप्यगोचरान् / मदाज्ञया मुनिश्रेष्ठा जज्ञे विप्रकुले पुनः
ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಅಗ್ರಾಹ್ಯವಾದ ಆ ವೈಷ್ಣವ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಆಕೆ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವಾಯಿತು.
Verse 50
ज्ञात्वा मां वासुदेवाख्यं यत्र द्वे निहिते ऽक्षरे / विद्याविद्ये गूढरूपे यत्तद् ब्रह्म परं विदुः
‘ವಾಸುದೇವ’ ಎಂಬ ನನ್ನನ್ನು ತಿಳಿದು—ನನ್ನಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ ಎರಡು ಅಕ್ಷಯ ತತ್ತ್ವಗಳು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅವಿದ್ಯೆ—ಅದೇ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪರಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 51
सोर्ऽचयामास भूतानामाश्रयं परमेश्वरम् / व्रतोपवासनियमैर्हेमैर्ब्राह्मणतर्पणैः
ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳ ಆಶ್ರಯನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ವ್ರತ, ಉಪವಾಸ, ನಿಯಮಗಳಿಂದ, ಸ್ವರ್ಣದಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣತರ್ಪಣ-ಸತ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಿದನು।
Verse 52
तदाशीस्तन्नमस्कारस्तन्निष्ठस्तत्परायणः / आराधयन् महादेवं योगिनां हृदि संस्थितम्
ಅವನ ಆಶೀರ್ವಾದವೂ ಅದಕ್ಕೇ, ನಮಸ್ಕಾರವೂ ಅದಕ್ಕೇ; ಅದರಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಅದನ್ನೇ ಪರಮಾಶ್ರಯವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಯೋಗಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ನಿರಂತರ ಆರಾಧಿಸಿದನು।
Verse 53
तस्यैवं वर्तमानस्य कदाचित् परमा कला / स्वरूपं दर्शयामास दिव्यं विष्णुसमुद्भवम्
ಅವನು ಹೀಗೆಯೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಒಮ್ಮೆ ಪರಮ ಕಲಾ (ಪರಾಶಕ್ತಿ) ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು—ದಿವ್ಯ, ತೇಜೋಮಯ, ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಸಮುದ್ಭವವಾದುದನ್ನು—ಅವನಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದಳು।
Verse 54
दृष्ट्वा प्रणम्य शिरसा विष्णोर्भगवतः प्रियाम् / संस्तूय विविधैः स्तोत्रैः कृताञ्जलिरभाषत
ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಶಿರಸಾ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು; ಬಳಿಕ ವಿವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದನು।
Verse 55
इर्न्द्दयुम्न उवाच का त्वं देविविशालाक्षि विष्णुचिह्नङ्किते शुभे / याथातथ्येन वै भावं तवेदानीं ब्रवीहि मे
ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ವಿಷ್ಣುಚಿಹ್ನಗಳಿಂದ ಅಂಕಿತಳಾದ ಶುಭೆ! ನೀನು ಯಾರು? ಯಥಾತಥ್ಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಈಗ ನನಗೆ ಹೇಳು।
Verse 56
तस्य तद् वाक्यमाकर्ण्य सुप्रसन्ना सुमङ्गला / हसन्ती संस्मरन् विष्णुं प्रियं ब्राह्मणमब्रवीत्
ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪರಮ ಪ್ರಸನ್ನಳಾದ ಸುವಿಮಂಗಳಾ ದೇವಿ ನಗುತ್ತಾ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪ್ರಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।
Verse 57
न मां पश्यन्ति मुनयो देवाः शक्रपुरोगमाः / नारायणात्मिका चैका मायाहं तन्मया परा
ಮುನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶಕ್ರನಾದ ಇಂದ್ರನ ಮುಂತಾದ ದೇವರೂ ನನ್ನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಾಣಲಾರರು. ನಾನು ಏಕೈಕ ನಾರಾಯಣಾತ್ಮಿಕ ಮಾಯೆ; ಅವನಲ್ಲೇ ತನ್ಮಯವಾಗಿ ನಾನು ಪರಾಶಕ್ತಿ.
Verse 58
न मे नारायणाद् भेदो विद्यते हि विचारतः / तन्मयाहं परं ब्रह्म स विष्णुः परमेश्वरः
ಯಥಾರ್ಥ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನನಗೂ ನಾರಾಯಣನಿಗೂ ಭೇದವೇ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಅವನಲ್ಲೇ ತನ್ಮಯ; ಅವನೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ—ಅವನೇ ವಿಷ್ಣು ಪರಮೇಶ್ವರ.
Verse 59
येर्ऽचयन्तीह भूतानामाश्रयं परमेश्वरम् / ज्ञानेन कर्मयोगेन न तेषां प्रभवाम्यहम्
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಆಶ್ರಯನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೂ ಕರ್ಮಯೋಗದಿಂದಲೂ ಅರ್ಚಿಸುವವರ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 60
तस्मादनादिनिधनं कर्मयोगपरायणः / ज्ञानेनाराधयानन्तं ततो मोक्षमवाप्स्यसि
ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ಮಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆದಿಯಿಲ್ಲದ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಅನಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸು; ಆಗ ನೀನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
Verse 61
इत्युक्तः स मुनिश्रेष्ठ इन्द्रद्युम्नो महामतिः / प्रणम्य शिरसा देवीं प्राञ्जलिः पुनरब्रवीत्
ಇಂತೆ ಉಕ್ತನಾದ ಮಹಾಮತಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ದೇವಿಗೆ ಶಿರಸಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ; ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಮತ್ತೆ ವಿನಯದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು।
Verse 62
कथं स भगवानीशः शाश्वतो निष्कलो ऽच्युतः / ज्ञातुं हि शक्यते देवि ब्रूहि मे परमेश्वरि
ಹೇ ದೇವಿ, ಆ ಭಗವಾನ್ ಈಶನು—ಶಾಶ್ವತ, ನಿಷ್ಕಲ, ಅಚ್ಯುತ—ಅವನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬಹುದು? ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರಿ, ನನಗೆ ಹೇಳು।
Verse 63
एकमुक्ताथ विप्रेण देवी कमलवासिनी / साक्षान्नारायणो ज्ञानं दास्यतीत्याह तं मुनिम्
ನಂತರ ವಿಪ್ರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕಮಲವಾಸಿನಿ ದೇವಿ ಆ ಮುನಿಗೆ—“ಸಾಕ್ಷಾತ್ ನಾರಾಯಣನೇ ನಿನಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವನು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು।
Verse 64
उभाभ्यामथ हस्ताभ्यां संस्पृश्य प्रणतं मुनिम् / स्मृत्वा परात्परं विष्णुं तत्रैवान्तरधीयत
ನಂತರ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ ಮುನಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಪರಾತ್ಪರ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಅಂತರಧಾನನಾದನು।
Verse 65
सो ऽपि नारायणं द्रष्टुं परमेण समाधिना / आराधयद्धृषीकेशं प्रणतार्तिप्रभञ्जनम्
ಅವನು ಕೂಡ ನಾರಾಯಣನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಪರಮ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಶರಣಾಗತ ಪ್ರಣತರ ದುಃಖವನ್ನು ಭಂಜಿಸುವ ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು।
Verse 66
ततो बहुतिथे काले गते नारायणः स्वयम् / प्रादुरासीन्महायोगी पीतवासा जगन्मयः
ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ನಂತರ ಸ್ವಯಂ ನಾರಾಯಣನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು—ಮಹಾಯೋಗಿ, ಪೀತವಸ್ತ್ರಧಾರಿ, ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಜಗನ್ಮಯನು।
Verse 67
दृष्ट्वा देवं समायान्तं विष्णुमात्मानमव्ययम् / जानुभ्यामवनिं गत्वा तुष्टाव गरुडध्वजम्
ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದೇವನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು—ಅವ್ಯಯ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು—ನೋಡಿ ಅವನು ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಗರುಡಧ್ವಜಧಾರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು।
Verse 68
इन्द्रद्युम्न उवाच यज्ञेशाच्युत गोविन्द माधवानन्त केशव / कुष्ण विष्णो हृषीकेश तुभ्यं विश्वात्मने नमः
ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—ಯಜ್ಞೇಶಾ! ಅಚ್ಯುತ, ಗೋವಿಂದ, ಮಾಧವ, ಅನಂತ, ಕೇಶವ; ಕೃಷ್ಣ, ವಿಷ್ಣು, ಹೃಷೀಕೇಶ—ವಿಶ್ವಾತ್ಮನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।
Verse 69
नमो ऽस्तु ते पुराणाय हरये विश्वमूर्तये / सर्गस्थितिविनाशानां हेतवे ऽनन्तशक्ये
ಹೇ ಪುರಾಣಪುರುಷ ಹರಿ, ವಿಶ್ವಮೂರ್ತಿಯಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಗಳ ಕಾರಣವಾದ ಅನಂತಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ।
Verse 70
निर्गुणाय नमस्तुभ्यं निष्कलायामलात्मने / पुरुषाय नमस्तुभ्यं विश्वरूपाय ते नमः
ನಿರ್ಗುಣನೇ, ನಿಷ್ಕಲನಾದ ನಿರ್ಮಲಾತ್ಮಸ್ವರೂಪನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪರಮಪುರುಷನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ವಿಶ್ವರೂಪನೇ, ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ।
Verse 71
नमस्ते वासुदेवाय विष्णवे विश्वयोनये / आदिमध्यान्तहीनाय ज्ञानगम्याय ते नमः
ಹೇ ವಾಸುದೇವ-ವಿಷ್ಣುವೇ, ವಿಶ್ವಯೋನಿಯೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅಂತವಿಲ್ಲದ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಗಮ್ಯನಾದ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.
Verse 72
नमस्ते निर्विकाराय निष्प्रपञ्चाय ते नमः / भेदाभेदविहीनाय नमो ऽस्त्वानन्दरूपिणे
ಹೇ ನಿರ್ವಿಕಾರನೇ, ನಿಷ್ಪ್ರಪಂಚನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಭೇದ-ಅಭೇದ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾದ, ಆನಂದಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮೋ ನಮಃ.
Verse 73
नमस्ताराय शान्ताय नमो ऽप्रतिहतात्मने / अनन्तमूर्तये तुभ्यममूर्ताय नमो नमः
ಹೇ ತಾರಕನೇ, ಹೇ ಶಾಂತನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅಪ್ರತಿಹತ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯೇ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಅಮೂರ್ತನಾದ ನಿಮಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 74
नमस्ते परमार्थाय मायातीताय ते नमः / नमस्ते परमेशाय ब्रह्मणे परमात्मने
ಹೇ ಪರಮಾರ್ಥಸ್ವರೂಪನೇ, ಮಾಯಾತೀತನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರನೇ, ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಪರಮಾತ್ಮನೇ—ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 75
नमो ऽस्तु ते सुसूक्ष्माय महादेवाय ते नमः / नमः शिवाय शुद्धाय नमस्ते परमेष्ठिने
ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ವರೂಪನೇ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಮಹಾದೇವನೇ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ. ಶುದ್ಧ ಶಿವನೇ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಪರಮೇಷ್ಠಿನ್, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 76
त्वयैव सृष्टमखिलं त्वमेव परमा गतिः / त्वं पिता सर्वभूतानां त्वं माता पुरुषोत्तम
ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮಾ! ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ; ನೀನೇ ಪರಮ ಶರಣ, ಪರಮ ಗತಿ. ನೀನು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ತಂದೆ, ನೀನೇ ತಾಯಿ ಕೂಡ.
Verse 77
त्वमक्षरं परं धाम चिन्मात्रं व्योम निष्कलम् / सर्वस्याधारमव्यक्तमनन्तं तमसः परम्
ನೀನು ಅಕ್ಷರ—ಪರಮ ಧಾಮ; ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯಮಾತ್ರ, ನಿಷ್ಕಲ ವ್ಯೋಮ. ನೀನು ಎಲ್ಲದರ ಆಧಾರ, ಅವ್ಯಕ್ತ, ಅನಂತ; ತಮಸ್ಸನ್ನು ಮೀರಿ ಇರುವ ಪರಮನು.
Verse 78
प्रपश्यन्ति परात्मानं ज्ञानदीपेन केवलम् / प्रपद्ये भवतो रूपं तद्विष्णोः परमं पदम्
ಅವರು ಜ್ಞಾನದೀಪದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಆ ರೂಪಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ—ಅದೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಪದ, ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿ.
Verse 79
एवं स्तुवन्तं भगवान् भूतात्मा भूतभावनः / उभाभ्यामथ हस्ताभ्यां पस्पर्श प्रहसन्निव
ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು, ಭಗವಾನ್—ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಅಂತರಾತ್ಮ, ಭೂತಭಾವನ—ಮಂದಹಾಸದಂತೆ, ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು.
Verse 80
स्पृष्टमात्रो भगवता विष्णुना मुनिपुङ्गवः / यथावत् परमं तत्त्वं ज्ञातवांस्तत्प्रसादतः
ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರದಿಂದ, ಆ ಮುನಿಪುಂಗವನು ಅವರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು.
Verse 81
ततः प्रहृष्टमनसा प्रणिपत्य जनार्दनम् / प्रोवाचोन्निद्रपद्माक्षं पीतवाससमच्युतम्
ಆಗ ಹರ್ಷಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಉನ್ನಿದ್ರ ಪದ್ಮಾಕ್ಷನಾದ ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ ಅಚ್ಯುತನಿಗೆ ವಿನಯದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು।
Verse 82
त्वत्प्रसादादसंदिग्धमुत्पन्नं पुरुषोत्तम / ज्ञानं ब्रह्मैकविषयं परमानन्दसिद्धिदम्
ಓ ಪುರುಷೋತ್ತಮ! ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನ್ನೊಳಗೆ ಸಂಶಯರಹಿತ ಜ್ಞಾನ ಉದಯಿಸಿದೆ—ಅದರ ಏಕೈಕ ವಿಷಯ ಬ್ರಹ್ಮ, ಮತ್ತು ಅದು ಪರಮಾನಂದಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।
Verse 83
नमो भगवते तुभ्यं वासुदेवाय वेधसे / किं करिष्यामि योगेश तन्मे वद जगन्मय
ಭಗವಾನ್ ವಾಸುದೇವ, ಸರ್ವವಿಧಾತಾ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓ ಯೋಗೇಶ, ಜಗನ್ಮಯ ಪ್ರಭು! ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು।
Verse 84
श्रुत्वा नारायणो वाक्यमिन्द्रद्युम्नस्य माधवः / उवाच सस्मितं वाक्यमशेषजगतो हितम्
ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾರಾಯಣ—ಮಾಧವ—ನು ಸ್ಮಿತಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಳಿದರು।
Verse 85
श्रीभगवानुवाच वर्णाश्रमाचारवतां पुंसां देवो महेश्वरः / ज्ञानेन भक्तियोगेन पूजनीयो न चान्यथा
ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಪುರುಷರು ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೂ ಭಕ್ತಿಯೋಗದಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ।
Verse 86
विज्ञाय तत्परं तत्त्वं विभूतिं कार्यकारणम् / प्रवृतिं चापि मे ज्ञात्वा मोक्षार्थोश्वरमर्चयेत्
ಆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಕಾರ್ಯ‑ಕಾರಣರೂಪವಾದ ನನ್ನ ವಿಭೂತಿ ಹಾಗೂ ನನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನೂ ಅರಿತು, ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಿ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು।
Verse 87
सर्वसङ्गान् परित्यज्य ज्ञात्वा मायामयं जगत् / अद्वैतं भावयात्मानं द्रक्ष्यसे परमेश्वरम्
ಎಲ್ಲಾ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಈ ಜಗತ್ತು ಮಾಯಾಮಯವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಆತ್ಮವನ್ನು ಅದ್ವೈತವಾಗಿ ಭಾವಿಸು; ಆಗ ನೀನು ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವೆ।
Verse 88
त्रिविधा भावना ब्रह्मन् प्रोच्यमाना निबोध मे / एका मद्विषया तत्र द्वितीया व्यक्तसंश्रया / अन्या च भावना ब्राह्मी विज्ञेया सा गुणातिगा
ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಾನು ಉಪದೇಶಿಸುವ ತ್ರಿವಿಧ ಭಾವನೆಯನ್ನು ತಿಳಿ—ಒಂದು ನನ್ನ ವಿಷಯವಾದುದು; ಎರಡನೆಯದು ವ್ಯಕ್ತ (ಪ್ರಕಟ) ಆಧಾರಿತ; ಮತ್ತೊಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಭಾವನೆ, ಅದು ಗುಣಾತೀತವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।
Verse 89
आसामन्यतमां चाथ भावनां भावयेद् बुधः / अशक्तः संश्रयेदाद्यामित्येषा वैदिकी श्रुतिः
ನಂತರ ಜ್ಞಾನಿ ಆ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ (ಸರ್ವೋತ್ತಮ) ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸಲಿ; ಅಶಕ್ತನಾದರೆ ಆದ್ಯ (ಮೊದಲ) ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಶರಣಾಗಲಿ—ಇದೇ ವೈದಿಕ ಶ್ರುತಿ।
Verse 90
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तन्निष्ठस्तत्परायणः / समाराधय विश्वेशं ततो मोक्षमवाप्स्यसि
ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅವನಲ್ಲೇ ನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಅವನನ್ನೇ ಪರಮಾಶ್ರಯವೆಂದು ಹಿಡಿದು, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸು; ಆಗ ನೀನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ।
Verse 91
इन्द्रद्युम्न उवाच किं तत् परतरं तत्त्वं का विभूतिर्जनार्दन / किं कार्यं कारणं कस्त्वं प्रवृत्तिश्चापि का तव
ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಜನಾರ್ದನ! ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಪರವಾದ ಪರತರ ತತ್ತ್ವವೇನು? ನಿನ್ನ ವಿಭೂತಿ ಏನು? ಕಾರ್ಯವೇನು, ಕಾರಣವೇನು? ನೀನು ತತ್ತ್ವತಃ ಯಾರು, ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿ (ಕರ್ಮಪ್ರೇರಣೆ) ಏನು?
Verse 92
परात्परतरं तत्त्वं परं ब्रह्मैकमव्ययम् / नित्यानन्दं स्वयञ्ज्योतिरक्षरं तमसः परम्
ಪರಾತ್ಪರವಾದ ಆ ತತ್ತ್ವ—ಒಂದೇ ಪರಮ, ಅವ್ಯಯ ಬ್ರಹ್ಮ—ನಿತ್ಯಾನಂದಸ್ವರೂಪ, ಸ್ವಯಂಜ್ಯೋತಿ, ಅಕ್ಷಯ, ತಮಸ್ಸು (ಅಜ್ಞಾನ)ಕ್ಕೆ ಅತೀತ.
Verse 93
ऐश्वर्यं तस्य यन्नित्यं विभूतिरिति गीयते / कार्यं जगदथाव्यक्तं कारणं शुद्धमक्षरम्
ಆ ಈಶ್ವರನ ನಿತ್ಯ ಐಶ್ವರ್ಯವೇ ‘ವಿಭೂತಿ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಗತ್ತು ಅವನ ಕಾರ್ಯ; ಅವ್ಯಕ್ತವು ಅವನ ಕಾರಣ—ಶುದ್ಧ, ಅಕ್ಷರ, ಅವಿನಾಶಿ.
Verse 94
अहं हि सर्वभूतानामन्तर्यामीश्वरः परः / सर्गस्थित्यन्तकर्तृत्वं प्रवृत्तिर्मम गीयते
ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಸರ್ವಭೂತಗಳೊಳಗೆ ಇರುವ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ, ಪರಮ ಈಶ್ವರನು. ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯಗಳ ಕರ್ತೃತ್ವವೇ ನನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿ (ದಿವ್ಯ ಕ್ರಿಯೆ) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 95
एतद् विज्ञाय भावेन यथावदखिलं द्विज / ततस्त्वं कर्मयोगेन शाश्वतं सम्यगर्चय
ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ತಿಳಿದು, ನಂತರ ಕರ್ಮಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಶಾಶ್ವತ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧಿಸು.
Verse 96
इन्द्रद्युम्न उवाच के ते वर्णाश्रमाचारा यैः समाराध्यते परः / ज्ञानं च कीदृशं दिव्यं भावनात्रयसंस्थितम्
ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದರು—ಯಾವ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರಗಳಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ? ಮತ್ತು ತ್ರಿವಿಧ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಆ ದಿವ್ಯ ಜ್ಞಾನವು ಹೇಗಿದೆ?
Verse 97
कथं सृष्टमिदं पूर्वं कथं संह्रियते पुनः / कियत्यः सृष्टयो लोके वंशा मन्वन्तराणि च / कानि तेषां प्रमाणानि पावनानि व्रतानि च
ಈ ವಿಶ್ವವು ಮೊದಲಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು, ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ? ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿಧದ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು, ವಂಶಪರಂಪರೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ವಂತರಗಳು ಇವೆ? ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ/ಅಧಿಕಾರಗಳು ಯಾವವು, ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಾವನ ವ್ರತಗಳು ಯಾವವು?
Verse 98
तीर्थान्यर्कादिसंस्थानं पृथिव्यायामविस्तरे / कति द्वीपाः समुद्राश्च पर्वताश्च नदीनदाः / ब्रूहि मे पुण्डरीकाक्ष यथावदधुनाखिलम्
ಹೇ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ! ತೀರ್ಥಗಳು, ಸೂರ್ಯಾದಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಕಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ವಿಶಾಲ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದ್ವೀಪಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪನದಿಗಳು ಇವೆ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಈಗ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳು।
Verse 99
श्रीकूर्म उवाच एवमुक्तो ऽथ तेनाहं भक्तानुग्रहकाम्यया / यथावदखिलं सर्वमवोचं मुनिपुङ्गवाः
ಶ್ರೀಕೂರ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಭಕ್ತನ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದೆನು।
Verse 100
व्याख्यायाशेषमेवेदं यत्पृष्टो ऽहं द्विजेन तु / अनुगृह्य च तं विप्रं तत्रैवान्तर्हितो ऽभवम्
ಆ ದ್ವಿಜನು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಏನೂ ಉಳಿಸದೆ ವಿವರಿಸಿ, ಆ ವಿಪ್ರನ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಿ, ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನಾನು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದೆನು।
Verse 101
सो ऽपि तेन विधानेन मदुक्तेन द्विजोत्तमः / आराधयामास परं भावपूतः समाहितः
ಆಗ ಆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ನಾನು ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು।
Verse 102
त्यक्त्वा पुत्रादिषु स्नेहं निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः / संन्यस्य सर्वकर्माणि परं वैराग्यमाश्रितः
ಪುತ್ರಾದಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ದ್ವಂದ್ವರಹಿತನಾಗಿ ನಿರಪರಿಗ್ರಹಿಯಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 103
आत्मन्यात्मानमन्वीक्ष्य स्वात्मन्येवाखिलं जगत् / संप्राप्य भावनामन्त्यां ब्राह्मीमक्षरपूर्विकाम्
ಆತ್ಮನಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಾತ್ಮದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡು, ಅಕ್ಷರಾಧಿಷ್ಠಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಅಂತಿಮ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 104
अवाप परमं योगं येनैकं परिपश्यति / यं विनिद्रा जितश्वासाः काङ्क्षन्ते मोक्षकाङ्क्षिणः
ಅವನು ಪರಮ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅದರಿಂದ ಏಕಮಾತ್ರ ಪರತತ್ತ್ವವೇ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೋಕ್ಷಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು, ನಿದ್ರಾರಹಿತರು ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಜಯಿಗಳು ಕಾತರದಿಂದ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 105
ततः कदाचिद् योगीन्द्रो ब्रह्माणं द्रष्टुमव्ययम् / जगामादित्यनिर्देशान्मानसोत्तरपर्वतम् / आकाशेनैव विप्रेन्द्रो योगैश्वर्यप्रभावतः
ನಂತರ ಒಂದು ವೇಳೆ ಯೋಗೀಂದ್ರನು ಅವ್ಯಯ ಬ್ರಹ್ಮನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನು ಸೂಚಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಮಾನಸೋತ್ತರ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು; ಯೋಗೈಶ್ವರ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಆ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರನು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ಗಮಿಸಿದನು।
Verse 106
विमानं सूर्यसंकाशं प्राधुर्भूतमनुत्तमम् / अन्वगच्छन् देवगणा गन्धर्वाप्सरसां गणाः / दृष्ट्वान्ये पथि योगीन्द्रं सिद्धा ब्रह्मर्षयो ययुः
ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ದೀಪ್ತಿಯಾದ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಮಾನವು ಅಚಾನಕ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು. ಅದರ ಹಿಂದೆ ದೇವಗಣಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಹಾಗೂ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಸಮೂಹಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದವು. ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯೋಗೀಂದ್ರನನ್ನು ಕಂಡು ಇತರ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಟರು.
Verse 107
ततः स गत्वा तु गिरिं विवेश सुरवन्दितम् / स्थानं तद्योगिभिर्जुष्टं यत्रास्ते परमः पुमान्
ನಂತರ ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ವಂದನೀಯವಾದ ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು—ಯೋಗಿಗಳು ಸೇವಿಸುವ ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪರಮಪುರುಷನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 108
संप्राप्य परमं स्थानं सूर्यायुतसमप्रभम् / विवेश चान्तर्भवनं देवानां च दुरासदम्
ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶವಿರುವ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅವನು ಒಳಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು—ಅದು ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸ, ಇತರರಿಗೆ ದುರ್ಲಭವಾಗಿ ಸೇರುವದು.
Verse 109
विचिन्तयामास परं शरण्यं सर्वदेहिनाम् / अनादिनिधनं देवं देवदेवं पितामहम्
ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಪರಮ ಶರಣವಾದ, ಆದಿ-ಅಂತ್ಯರಹಿತ ದೇವನಾದ—ದೇವದೇವ, ಆದಿಪಿತ ಪಿತಾಮಹನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು.
Verse 110
ततः प्रादुरभूत् तस्मिन् प्रकाशः परमात्मनः / तन्मध्ये पुरुषं पूर्वमपश्यत् परमं पदम्
ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪ್ರಕಾಶವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು; ಆ ಬೆಳಕಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆದಿಪುರುಷನನ್ನು ಕಂಡನು—ಅವನೇ ಪರಮಪದ.
Verse 111
महान्तं तेजसो राशिमगम्यं ब्रह्मविद्विषाम् / चतुर्मुखमुदाराङ्गमर्चिभिरुपशोभितम्
ಅವರು ತೇಜಸ್ಸಿನ ಮಹಾ ರಾಶಿಯನ್ನು ಕಂಡರು—ಬ್ರಹ್ಮದ್ವೇಷಿಗಳಿಗೆ ಅಗಮ್ಯವಾದುದನ್ನು; ಅದರೊಳಗೆ ಚತುರ್ಮುಖನು, ಉದಾರಾಂಗನು, ಮಹತ್ತಾದ ರೂಪಧಾರಿ, ಅರ್ಚಿಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತನಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದನು।
Verse 112
सो ऽपि योगिनमन्वीक्ष्य प्रणमन्तमुपस्थितम् / प्रत्युद्गम्य स्वयं देवो विश्वात्मा परिषस्वजे
ಪ್ರಣಾಮಮಾಡುತ್ತಾ ಸಮಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಯೋಗಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಸ್ವಯಂ ದೇವ—ವಿಶ್ವಾತ್ಮ—ಮುಂದೆ ಬಂದು ಅವನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಆಲಿಂಗನ ಮಾಡಿದನು।
Verse 113
परिष्वक्तस्य देवेन द्विजेन्द्रस्याथ देहतः / निर्गत्य महती ज्योत्स्ना विवेशादित्यमण्डलम् / ऋग्यजुः सामसंज्ञं तत् पवित्रममलं पदम्
ಆಗ ದೇವನ ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ಆ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರನ ದೇಹದಿಂದ ಮಹಾ ಜ್ಯೋತಿ ಹೊರಟು ಸೂರ್ಯಮಂಡಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು; ಋಗ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆ ಪವಿತ್ರ, ನಿರ್ಮಲ ಪದವನ್ನು ಪಡೆದಿತು।
Verse 114
हिरण्यगर्भो भगवान् यत्रास्ते हव्यकव्यभुक् / द्वारं तद् योगिनामाद्यं वेदान्तेषु प्रतिष्ठितम् / ब्रह्मतेजोमयं श्रीमन्निष्ठा चैव मनीषिणाम्
ಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ—ಹವ್ಯಕವ್ಯಭುಕ್—ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅದೇ ಯೋಗಿಗಳ ಆದ್ಯ ದ್ವಾರ, ವೇದಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ. ಅದು ಬ್ರಹ್ಮತೇಜೋಮಯ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಮತ್ತು ಮನುಷಿಗಳ ನಿಷ್ಠಾಸ್ಥಾನ.
Verse 115
दृष्टमात्रो भगवतात ब्रह्मणार्चिर्मयो मुनिः / अपश्यदैश्वरं तेजः शान्तं सर्वत्रगं शिवम्
ಭಗವಾನನನ್ನು ಕೇವಲ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ, ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಚಿಸ್ಸಮ ಮುನಿಯು ಐಶ್ವರ್ಯಮಯ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡನು—ಅದು ಶಾಂತ, ಸರ್ವತ್ರಗ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶಿವಮಯ.
Verse 116
स्वात्मानमक्षरं व्योमतद् विष्णोः परमं पदम् / आनन्दमचलं ब्रह्म स्थानं तत्पारमेश्वरम्
ಆ ಅವಿನಾಶಿ, ವ್ಯೋಮಸಮಾನ ಸರ್ವವ്യാപಿ ಸ್ವಾತ್ಮಸ್ವರೂಪವೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದ—ಅಚಲ ಬ್ರಹ್ಮ, ಶುದ್ಧಾನಂದ, ಪರಮೇಶ್ವರನ ಪರಮಸ್ಥಾನ।
Verse 117
सर्वभूतात्मभूतः स परमैश्वर्यमास्थितः / प्राप्तवानात्मनो धाम यत्तन्मोक्षाख्यमव्ययम्
ಯಾರು ಸರ್ವಭೂತಗಳೊಳಗಿನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದನೋ, ಅವನು ಪರಮೈಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ತನ್ನದೇ ಧಾಮವನ್ನು ಪಡೆದನು—ಅವ್ಯಯವಾದುದು, ‘ಮೋಕ್ಷ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತವಾದುದು।
Verse 118
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन वर्णाश्रमविधौ स्थितः / समाश्रित्यान्तिमं भावं मायां लक्ष्मीं तरेद् बुधः
ಆದುದರಿಂದ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವರ್ಣಾಶ್ರಮವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಅಂತಿಮ ಪರಮಭಾವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಮಾಯೆಯನ್ನೂ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನೂ ಸಹ ದಾಟುತ್ತಾನೆ।
Verse 119
सूत उवाच व्याहृता हरिणा त्वेवं नारादाद्या महर्षयः / शक्रेण सहिताः सर्वे पप्रच्छुर्गरुडध्वजम्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹರಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ನಾರದಾದಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಸಹಿತವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಗರುಡಧ್ವಜ ಭಗವಂತನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು।
Verse 120
ऋषय ऊचुः देवदेव हृषीकेश नाथ नारायणामल / तद् वदाशेषमस्माकं यदुक्तं भवता पुरा
ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ದೇವದೇವ ಹೃಷೀಕೇಶ! ನಾಥ, ನಿರ್ಮಲ ನಾರಾಯಣ! ನೀನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳು।
Verse 121
इन्द्रद्युम्नाय विप्रया ज्ञानं धर्मादिगोचरम् / शुश्रूषुश्चाप्ययं शक्रः सखा तव जगन्मय
ಹೇ ಜಗನ್ಮಯ! ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ಧರ್ಮಾದಿ ವಿಷಯಗೋಚರವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದಳು; ಸೇವಾಭಿಲಾಷಿಯಾದ ಈ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನೂ ನಿನ್ನ ಸಖನಾದನು।
Verse 122
ततः स भगवान् विष्णुः कूर्मरूपी जनार्दनः / रसातलगतो देवो नारदाद्यैर्महर्षिभिः
ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು—ಜನಾರ್ದನ—ಕೂರ್ಮರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ಇಳಿದನು; ದೇವನು ನಾರದಾದಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು।
Verse 123
पृष्टः प्रोवाच सकलं पुराणं कौर्ममुत्तमम् / सन्निधौ देवराजस्य तद् वक्ष्ये भवतामहम्
ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ದೇವರಾಜನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೌರ್ಮಪುರಾಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು; ಅದೇ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ಈಗ ನಿಮಗೆ ಹೇಳುವೆನು।
Verse 124
धन्यं यशस्यामायुष्यं पुण्यं मोक्षप्रदं नृणाम् / पुराणश्रवणं विप्राः कथनं च विशेषतः
ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಪುರಾಣಶ್ರವಣ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದರ ಕಥನ—ಧನ್ಯಕರ, ಯಶೋದಾಯಕ, ಆಯುರ್ವರ್ಧಕ, ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಪ್ರದ.
Verse 125
श्रुत्वा चाध्यायमेवैकं सर्वपापैः प्रमुच्यते / उपाख्यानमथैकं वा ब्रह्मलोके महीयते
ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನೇ ಕೇಳಿದರೂ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಥವಾ ಒಂದು ಉಪಾಖ್ಯಾನವನ್ನೇ ಕೇಳಿದರೂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।
Verse 126
इदं पुराणं परमं कौर्मं कूर्मस्वरूपिणा / उक्तं देवाधिदेवेन श्रद्धातव्यं द्विजातिभिः
ಈ ಪರಮ ಕೌರ್ಮಪುರಾಣವನ್ನು ಕೂರ್ಮಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ದೇವಾಧಿದೇವನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ದ್ವಿಜರು ಇದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು।
Frequently Asked Questions
It gives the canonical fivefold definition: sarga (creation), pratisarga (re-creation), vaṃśa (genealogies), manvantara (Manu cycles), and vaṃśānucarita (dynastic histories), and reiterates that context-linked meritorious narratives support these themes.
Liberation is presented as grace-aided direct knowledge of the Supreme Reality: by discerning the Self and contemplating non-duality, the aspirant crosses Māyā; the realized one abides in the imperishable, all-pervading Brahman—described as Viṣṇu’s supreme abode—implying a Vedāntic non-dual culmination within a devotional framework.
Yes. Nārāyaṇa explicitly states that for those established in Varnāśrama, Maheśvara should be worshipped through jñāna and bhakti-yoga. This functions as samanvaya: the Supreme is affirmed as inner ruler and Brahman, while Śiva-worship is prescribed as a valid mode aligned with liberation-oriented knowledge and devotion.