Adhyaya 1

Verse 1

प्रेतकल्पे मोक्षोपायनिरूपणं नामैकोनपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः श्रीगणेशायनमः / श्रीलक्ष्मीनृसिंहाय नमः / श्रीदत्तात्रेयाय नमः / श्रीवेदव्यासाय नमः / श्रीहयग्रीवाय नमः / ॐ मल्लानामशनिर्नृणां नरवरः स्त्रीणां स्मरो मूर्तिमान् गोपानां स्वजनो ऽसतां क्षितिभृतां शास्ता स्वपित्रोः शिशुः / मृत्युर्भोजपतेर्विधातृविहित स्तत्त्वं परं योगिनां वृष्णीनां च पतिः सदैव शुशुभे रङ्गे ऽच्युतः साग्रजः

ಪ್ರೇತಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ‘ಮೋಕ್ಷೋಪಾಯ-ನಿರೂಪಣ’ ಎಂಬ ನಲವತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ. ಶ್ರೀಗಣೇಶಾಯ ನಮಃ, ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀನೃಸಿಂಹಾಯ ನಮಃ, ಶ್ರೀದತ್ತಾತ್ರೇಯಾಯ ನಮಃ, ಶ್ರೀವೇದವ್ಯಾಸಾಯ ನಮಃ, ಶ್ರೀಹಯಗ್ರೀವಾಯ ನಮಃ। ॐ—ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಜ ಸಹಿತ ಅಚ್ಯುತ (ಕೃಷ್ಣ) ಹೀಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು: ಮಲ್ಲರಿಗೆ ವಜ್ರದಂತೆ, ನರರಿಗೆ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಮೂರ್ತಿಮಾನ್ ಸ್ಮರನಾಗಿ, ಗೋಪರಿಗೆ ಸ್ವಜನನಾಗಿ, ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ, ರಾಜರಿಗೆ ಶಾಸ್ತಾನಾಗಿ, ತಂದೆತಾಯಿಗೆ ಶಿಶುವಾಗಿ, ಭೋಜಪತಿ ಕಂಸನಿಗೆ ಮರಣವಾಗಿ, ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವಾಗಿ, ವೃಷ್ಣಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿ।

Verse 2

नमो नारायणायेति तस्मै वै मूलरूपिणे / नमस्कृत्य प्रवक्ष्यामि नारायणकथामिमाम्

ಮೂಲರೂಪಿಯಾದ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಮಿಸಿ ಈಗ ಈ ನಾರಾಯಣಕಥೆಯನ್ನು ಪ್ರವಚಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 3

शौनकाद्या महात्मानो ह्यृषयो ब्रह्मवादिनः / नैमिषाख्ये महापुण्ये तपस्तेपुर्महत्तरम्

ಶೌನಕಾದಿ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು, ನೈಮಿಷವೆಂಬ ಮಹಾಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು.

Verse 4

जितेन्द्रिया जिताहाराः संतः सत्यपरायणाः / यजन्तः परया भक्त्या विष्णुमाद्यं जगद्गुरुम्

ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿಗಳಾಗಿ ಮಿತಾಹಾರಿಗಳಾಗಿ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠರಾದ ಸಜ್ಜನರು ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆದ್ಯ ಜಗದ್ಗುರು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 5

गृणन्तः परमं ब्रह्म जगच्चक्षुर्महौजसः / सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञास्तेपुर्नैमिष कानने

ಪರಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು—ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣು, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ದಿವ್ಯದರ್ಶಿ—ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತ, ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥತತ್ತ್ವಜ್ಞ ಋಷಿಗಳು ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು।

Verse 6

यज्ञैर्यज्ञपतिं केचिज्ज्ञानैर्ज्ञानात्मकं परम् / केचित्परमया भक्त्या नारायणमपूजयन्

ಕೆಲವರು ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಯಜ್ಞಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ ಪರಮತತ್ತ್ವವನ್ನು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 7

एकदा तु महात्मानः समाजं चक्रुरुत्तमाः / धर्मार्थकाममोक्षाणामुपायं ज्ञातुमिच्छवः

ಒಮ್ಮೆ ಆ ಉತ್ತಮ ಮಹಾತ್ಮರು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷಗಳ ಉಪಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಭೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು।

Verse 8

षद्विंशतिसहस्राणि मुनीनामूर्ध्वरेतसाम् / तेषां शिष्यप्रशिष्याणां संख्या वक्तुं न शङ्क्यते

ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸುಗಳಾದ (ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ತಪಸ್ವಿ) ಮುನಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಸಾವಿರ; ಅವರ ಶಿಷ್ಯ-ಪ್ರಶಿಷ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 9

मुनयो भावितात्मानो मिलितास्ते महोजसः / लोकानुग्रहकर्तारो वीतरागा विमत्सराः

ಆ ಮುನಿಗಳು ಆತ್ಮಸಂಯಮದಿಂದ ಭಾವಿತಾತ್ಮರಾಗಿದ್ದು, ಅಂತರಂಗಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಗಳಾಗಿ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಅವರು ಲೋಕಾನುಗ್ರಹಕರ್ತರು, ವೈರಾಗ್ಯಶೀಲರು, ಅಸೂಯಾರಹಿತರು.

Verse 10

कथं हरौ मनुष्याणां भक्तिरव्यभिचारिणी / केन सिध्येत्तु सकलं कर्म त्रिविधमात्मनः

ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಮೇಲಿನ ಅವ್ಯಭಿಚಾರಿಣಿ, ಅಚಲ ಭಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ? ಮತ್ತು ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಆತ್ಮನ ತ್ರಿವಿಧ ಕರ್ಮವೆಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ?

Verse 11

इत्येवं प्रष्टुमात्मानमुद्यतान्प्रेक्ष्य शौनकः / सांज लिर्वाक्यमाह स्म विनयावनतः सुधीः

ಅವರು ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ವಿನಯದಿಂದ ವಾಲಿ, ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧನಾಗಿ, ಸುಧೀ ಶೌನಕನು ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 12

शौनक उवाच / आस्ते सिद्धाश्रमे पुण्ये सूतः पौराणिकोत्तमः / स एतदखिलं वेत्ति व्यासशिष्यो यतीश्वरः

ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದರು—ಪವಿತ್ರ ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸೂತನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದವನು; ಅವನು ವ್ಯಾಸನ ಶಿಷ್ಯ, ಯತೀಶ್ವರನು.

Verse 13

तस्मात्तमेव पृच्छाम इत्येवं शौनको मुनिः / अथ ते ऋषयो जग्मुः पुण्यं सिद्धाश्रमं ततः

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನೇ ನಾವು ಪ್ರಶ್ನಿಸೋಣ—ಎಂದು ಮುನಿ ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದರು. ನಂತರ ಆ ಋಷಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಪವಿತ್ರ ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 14

पप्रच्छुस्ते सुखासीनं नैमिषारण्यवासिनः / ऋषय ऊचुः / वयं त्वतिथयः प्राप्तास्त्वातिथेयोसि सुव्रत

ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯವಾಸಿಗಳಾದ ಋಷಿಗಳು ನೀವು ಸುಖಾಸೀನನಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವಾಗ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ; ಹೇ ಸುವ್ರತ, ನೀವೇ ನಮ್ಮ ಆತಿಥ್ಯಕರ್ತ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ।

Verse 15

स्नानदानोपचारेण पूजयित्वा यथाविधि / केन विष्णुः प्रसन्नः स्यात्स कथं पूज्यते नरैः

ಸ್ನಾನ, ದಾನ ಮೊದಲಾದ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ—ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ? ಮತ್ತು ಮಾನವರು ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು?

Verse 16

मुक्तिसाधनभूतं च ब्रूहि तत्त्वविनिर्णयम् / सूत उवाच / शृणुध्वमृष्यः सर्वे हरिं तत्त्वविनिर्णयम्

ಮುಕ್ತಿಗೆ ಸಾಧನವಾಗಿರುವ ತತ್ತ್ವನಿರ್ಣಯವನ್ನೂ ಹೇಳಿರಿ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಋಷಿಗಳೇ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಹರಿಯ ತತ್ತ್ವನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

Verse 17

नत्वा विष्णुं श्रियं वायुं भारतीं शेषसंज्ञकम् / द्वैपायनं गुरुं कृष्णं प्रवक्ष्यामि यथामति

ವಿಷ್ಣು, ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ), ವಾಯು, ಭಾರತಿ (ಸರಸ್ವತಿ) ಮತ್ತು ಶೇಷಸಂಜ್ಞಕ ಶೇಷನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ) ಹಾಗೂ ನನ್ನ ಗುರು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 18

नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति / एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान्साधयाम्यहम्

ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ—ಭೂತಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇರನು. ಈ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯದ ಬಲದಿಂದ ನಾನು ಸರ್ವಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 19

शौनक उवाच / किमर्थं नमनं विष्णोर्ग्रन्थादौ मुनिसत्तम / कर्तव्यं ब्रूहि मे ब्रह्मन्कृपया मम सुव्रत

ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ! ಗ್ರಂಥದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಏಕೆ ಮಾಡಬೇಕು? ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಸುವ್ರತಧಾರಿ, ಕೃಪೆಯಿಂದ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 20

ततः श्रियं ततो वायुं भारतीं च ततः परम् / अन्ते व्यासं किमर्थं च त्वं नमस्कृतवानसि / सूतसूत महाभाग ब्रूहि कारणमत्र च

ನಂತರ ನೀವು ಮೊದಲು ಶ್ರೀಗೆ, ಬಳಿಕ ವಾಯುವಿಗೆ, ಬಳಿಕ ಭಾರತಿ (ಸರಸ್ವತಿ)ಗೆ, ಆಮೇಲೆ ಇತರರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಿರಿ. ಆದರೆ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ಏಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಿರಿ? ಹೇ ಸೂತಪುತ್ರ ಮಹಾಭಾಗ, ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 21

सूत उवाच / आदौ वन्द्यः सर्ववेदैकवेद्यो वेदे शास्त्रे सेतिहासे पुराणे / सत्तां प्रायो विष्णुरेवैक एव प्रकाशते ऽतो नम्य एको हरिर्हि

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಆದಿಯಲ್ಲಿ ವಂದನೀಯನು ಆ ಏಕನೇ; ಸರ್ವವೇದಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವವನು. ವೇದ, ಶಾಸ್ತ್ರ, ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಸತ್ತ್ವವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಏಕೈಕ ಹರಿಯೇ ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹನು।

Verse 22

सर्वत्र मुख्यस्त्वधिकोन्यतोपि स एव नम्यो न च शङ्कराद्याः / नमन्ति ये ऽविनयाच्छङ्करं तु विनायकं चण्डिकां रेणुकां च

ಅವನೇ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಖ್ಯನು, ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತಲೂ ಉನ್ನತನು; ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹನು ಅವನೇ, ಶಂಕರಾದಿಗಳು ಅಲ್ಲ. ಅವಿನಯ ಮತ್ತು ಅವಿವೇಕದಿಂದ ಶಂಕರನಿಗೆ, ವಿನಾಯಕನಿಗೆ, ಚಂಡಿಕೆಗೆ, ರೇಣುಕೆಗೆ (ಪರಮವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ) ನಮಿಸುವವರು ಪರಮೇಶ್ವರನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯರು।

Verse 23

तथा सूर्यं भैरवं मातारश्व तथा वाणीं गिरिजां वै श्रियं च / सर्वेपि ते वैष्णवा नैव लोके न तद्भक्ता वेति चार्या वदन्ति

ಹಾಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯ, ಭೈರವ, ಮಾತರಿಶ್ವ (ವಾಯು), ವಾಣಿ (ಸರಸ್ವತಿ), ಗಿರಿಜಾ (ಪಾರ್ವತಿ), ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮಿ)—ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ವೈಷ್ಣವರೇ; ಅವರು ಅವನ ‘ಅಭಕ್ತರು’ ಅಲ್ಲವೆಂದು ಆಚಾರ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 24

न पार्थिक्यान्नमनं कार्यमेव प्रीणन्ति नैता देवताः पूजनेन / पूजां गृहीत्वा देवताश्चैव सर्वाः किञ्चिद्दत्वा फलदानेन तांश्च

ಈ ದೇವತೆಗಳು ಕೇವಲ ಲೌಕಿಕ ಭೇದಭಾವದಿಂದಲೂ ಅಥವಾ ಔಪಚಾರಿಕ ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದಲೂ ನಿಜವಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ಪೂಜೆಯಿಂದಲೂ ತೃಪ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಯಥಾರ್ಪಣ-ಯಥಾಕರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಕೆಲವೊಂದು ಫಲವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 25

संतर्प्य तुष्टैः स्वमनोनु सारात्तैः कारितां काम्यपूजां तथैव / निवेदयित्वा परदेवतायां विष्णौ हरौ श्रीपुरुषादिवन्द्ये

ತನ್ನ ಮನೋಭಾವಾನುಸಾರ ಯಾರನ್ನು ಸಂತರ್ಪಿಸಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದ್ದಾನೋ, ಅವರು ವಿಧಿಸಿದ ಕಾಮ್ಯಪೂಜೆಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಪರಮದೇವತೆ—ವಿಷ್ಣು, ಹರಿ—ಶ್ರೀಪುರುಷ, ಆದಿಪ್ರಭು, ವಂದನೀಯ—ಅವರಿಗೇ ನಿವೇದಿಸಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 26

इहापरत्रापि सुखेतराणि दास्यन्ति पश्चादधरं वै तमश्च / अतो ह्येते नैव पूज्या न नम्या मोक्षेच्छुभिर्ब्राह्मणाद्यैर्द्विजेन्द्र

ಇವರು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖವಲ್ಲ, ದುಃಖವನ್ನೇ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ಅಧೋಗತಿಯ ಘೋರ ಅಂಧಕಾರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿಗಳು ಇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬಾರದು, ನಮಸ್ಕರಿಸಬಾರದು.

Verse 27

तथैव सर्वाश्रमिभिश्च नित्यं महाविपत्तावपि विप्रवर्याः / श्रीकाम्य या ये तु भजन्ति नित्यं श्रीब्रह्मरुद्रेद्रयमादिदेवान्

ಹಾಗೆಯೇ, ಓ ವಿಪ್ರವರ್ಯ, ಎಲ್ಲ ಆಶ್ರಮದವರೂ ನಿತ್ಯ—ಮಹಾವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ—ಪೂಜೆ-ಭಜನ ಮಾಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಶ್ರೀಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಯಸಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ಯಮ ಮೊದಲಾದ ಆದಿದೇವರನ್ನು ನಿತ್ಯ ಭಜಿಸುವವರು ಇಷ್ಟವಾದ ಶುಭಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 28

इहेव भुञ्जन्ति महच्च दुः खं महापदः कुष्ठभगन्दरादीन् / नमन्ति ये ऽवैष्णवान्ब्रह्मरुद्रवायु प्रतीकान्नैव ते विष्णुभक्ताः

ಅವರು ಈ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರೀ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ—ಕುಷ್ಠ, ಭಗಂದರ ಮೊದಲಾದ ಮಹಾರೋಗಗಳನ್ನು. ಅವೈಷ್ಣವರನ್ನು—ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ ಅಥವಾ ವಾಯುವಿನ ಪ್ರತೀಕಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯವೆಂದು ಹಿಡಿದು—ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರು ನಿಜವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತರು ಅಲ್ಲ.

Verse 29

अभिप्रायं त्वत्र वक्ष्ये मुनीन्द्राः परं गोप्यं हृदि धार्यं हि तद्धि / वायोः प्रतीकं पूज्यमेवेह विप्रा न ब्रह्मरुद्रादिप्रतीकमेव

ಹೇ ಮುನೀಂದ್ರರೇ, ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಇದು ಪರಮ ಗುಪ್ತ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕಾದದ್ದು. ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯವು ವಾಯುದೇವನ ಪ್ರತೀಕವೇ; ಬ್ರಹ್ಮ-ರುದ್ರಾದಿಗಳ ಪ್ರತೀಕಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ.

Verse 30

पूजाकाले देवदेवस्य विष्णोर्वायोः प्रतीकं योग्यभागे निधाय / अन्तर्गतं तस्य वायोर्हरिं च लक्ष्मीपतिं पूजयित्वा हि सम्यक्

ಪೂಜಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವದೇವನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗಾಗಿ ಯೋಗ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನ ಪ್ರತೀಕವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಆ ವಾಯುವಿನೊಳಗೆ ಅಂತರ್ನಿವಾಸಿಯಾದ ಹರಿ—ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ—ಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 31

पश्चाद्वायोः सुप्रतीकं च सम्यङ् निर्माल्यशेषेण हरेः समर्चयेत् / पृथक्च स्रग्धूपविलेपनादिपूजां प्रकुर्वन्ति च ये विमूढः

ನಂತರ ಹರಿಯ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯ-ಶೇಷದಿಂದ ವಾಯುವಿನ ಶುಭ ಪ್ರತೀಕವನ್ನೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಮಾಲೆ, ಧೂಪ, ಲೇಪನಾದಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ (ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ) ಮಾಡುವವರು ವಿಮೂಢರು.

Verse 32

तेषां दुः खमिह लोके परत्र भविष्यते नात्र विचार्यमस्ति / प्रायश्चित्तं स्वस्ति विप्राः कथञ्चित्तत्कुर्वन्तु स्मरणं नाम विष्णोः

ಅಂತಹವರಿಗೆ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖವೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಸ್ವಸ್ತಿ; ಅವರು ಹೇಗಾದರೂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುನಾಮಸ್ಮರಣ ಮಾಡಲಿ.

Verse 33

पाषण्डरुद्रादिकसं प्रतिष्ठितान्हरेर्वायोः शङ्करस्य प्रतीकान् / नमन्ति ये फलबुद्ध्या विभूढास्तेषां फलं शाश्वतं दुः खमेव

ಪಾಷಂಡರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಹರಿ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಶಂಕರನ ಪ್ರತೀಕಗಳಿಗೆ ಫಲಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಮಿಸುವವರು ವಿಮೂಢರು; ಅವರಿಗೆ ಫಲವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ದುಃಖವೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 34

वायोः प्रतीकं यदि विप्रवर्यैः प्रतिष्ठितं चेन्नमनं हि कार्यम् / नैवेद्यशेषेण हरेश्च विष्णोः पूजा कृता चेन्न हि दोषलेशः

ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಾಯುವಿನ ಪ್ರತೀಕವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದು ಯುಕ್ತ. ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿ—ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೈವೇದ್ಯಶೇಷದಿಂದ ಮಾಡಿದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಲೇಶಮಾತ್ರ ದೋಷವಿಲ್ಲ।

Verse 35

गुरुर्हि मुख्यो हनुमज्जनिर्महान्रामाङ्घ्रिभक्तो हनुमान्सदैव / एवं विदित्वा परमं हरिं च पुत्रं पुनर्मुख्यदेवस्य वायोः

ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನೇ ಮುಖ್ಯ ಗುರು; ಅವರು ಸದಾ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪಾದಭಕ್ತರು. ಹೀಗೆ ಪರಮ ಹರಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮತ್ತೆ ದೇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಾಯುವಿನ ಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನೆಂದು ಅರಿತು, ಅವರನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು।

Verse 37

नमस्कारो नान्यथा विप्रवर्या आधीयतां हृदि सर्वै रहस्यमम् / ये वैष्णवा वैष्ण वदासभृत्याः सर्वेपि ते सर्वदा विष्णुमेव // गर्प्३,१।३६ / नमन्ति ये वै प्रतिपादयन्ति तथैव पुण्यानि च सात्त्विकानि / नमन्ति ये वासुदेवं हरिं च सम्यक् स्वशक्त्या प्रतिपादयन्ति

ಹೇ ವಿಪ್ರವರ್ಯರೇ, ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿರಿ—ನಿಜವಾದ ನಮಸ್ಕಾರ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಲ್ಲ. ವೈಷ್ಣವರು, ವೈಷ್ಣವಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ದಾಸ-ಸೇವಕರು, ಅವರು ಸದಾ ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲೇ ನಿಷ್ಠರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪುಣ್ಯವಾದ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಯಾರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ವಾಸುದೇವ ಹರಿಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರೇ ಯಥಾರ್ಥ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವವರು।

Verse 38

प्रवृत्तिमार्गेण न पूजयन्ति ह्यापत्काले परदैवं तदन्यम् / ते वैष्णवा वैष्णवदासभृत्या अन्ये च सर्वे ऽवैष्णवमात्रकाः स्मृताः

ಪ್ರವೃತ್ತಿಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಪತ್ತಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪರಮದೈವವೆಂದು ಪೂಜಿಸದವರು ವೈಷ್ಣವರು; ಹಾಗೆಯೇ ವೈಷ್ಣವರ ದಾಸರ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವರೂ ವೈಷ್ಣವರೇ. ಉಳಿದವರು ಎಲ್ಲರೂ ಕೇವಲ ಅವೈಷ್ಣವಮಾತ್ರರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 39

उपक्रमैरुपसंहारस्य लिङ्गैर्हरिं गुरुं ह्यन्तरेणैव यान्ति / तानेवाहुः सत्पुराणानि विप्राः कलौ युगे नाभ्यसूयन्ति सर्वे

ಉಪಕ್ರಮ, ಉಪಸಂಹಾರ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಚಿಹ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ ಹರಿ—ಪರಮ ಗುರು—ವಿನ ಕಡೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪಂಡಿತ ವಿಪ್ರರು ‘ಸತ್ಪುರಾಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 40

यतो हितान्ये प्रतिपादयन्ति प्रवृत्तिधर्मान्स्वस्ववर्णानुरूपान् / अतो ह्यसूयन्ति सदा विमूढाः कलौ हि विप्राः प्रचुरा हि तेपि

ಸಮಾಜಹಿತೈಷಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಸ್ವಸ್ವವರ್ಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವುದರಿಂದ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೋಹಿತರು ಸದಾ ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಸೂಯೆಪಡುತ್ತಾರೆ; ಕಲಿಯಲ್ಲಿ ‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’ ಎನ್ನಲ್ಪಡುವವರಲ್ಲಿಯೂ ಅಂಥ ದ್ವೇಷಿಗಳು ಬಹಳರು.

Verse 41

न चास्ति विष्णोः सदृशं च दैवतं न चास्ति वायोः सदृशो गुरुश्च / न चास्ति तीर्थं सदृशं विष्णुपद्याः न विष्णुभक्तेन समोस्ति भक्तः

ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ದೇವತೆ ಇಲ್ಲ; ವಾಯುವಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಗುರು ಇಲ್ಲ. ವಿಷ್ಣುಪದಿ (ಗಂಗೆ)ಗೆ ಸಮಾನವಾದ ತೀರ್ಥ ಇಲ್ಲ; ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಭಕ್ತನಿಲ್ಲ.

Verse 42

अन्यानि विष्णोः प्रतिपादकानि सर्वाणि ते सात्त्विकानीति चाहुः / श्राव्याणि तान्येव मनुष्यलोके श्राव्याणि नान्यानि च दुः खदानि

ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಇತರ ಉಪದೇಶಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸಾತ್ತ್ವಿಕವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವೇ ಶ್ರವಣಯೋಗ್ಯ; ಇತರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಾರದು, ಅವು ದುಃಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

Verse 43

कलौ युगे सर्व पुराणमध्ये त्रीण्येव मुख्यानि हरिप्रियाणि / मुख्यं पुराणं हि कलौ नृणां च श्रेयस्करं भागवतं पुराणम्

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪುರಾಣಗಳೊಳಗೆ ಕೇವಲ ಮೂರು ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯವಾಗಿಯೂ ಹರಿಪ್ರಿಯವಾಗಿಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರಿಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ನೀಡುವ ಪ್ರಧಾನ ಪುರಾಣವು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವೇ.

Verse 44

पूर्वं हि सृष्टिः प्रतिपाद्यते त्र यतो ह्यतो भागवतं परं स्मृतम् / यस्मिन्पुराणे कथयन्ति सृष्टिं ह्यादौ विष्णोर्ब्रह्मरुद्रादिकानाम्

ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪರಮ ‘ಭಾಗವತ’ವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾವ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಆದಿಯಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಮೊದಲು ವಿಷ್ಣುವಿನದು, ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳದು.

Verse 45

नानार्थमेवं कथयन्ति विप्र नीचोच्चरूपं ज्ञानमाहुर्महान्तः / तेनैव सिद्धं प्रवदन्ति सर्वं ह्यतः परं भागवतं पुराणम्

ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಅವರು ನಾನಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನೀಚ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆ ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿದ್ಧವೆಂದು ಸಾರುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಪರಂ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ.

Verse 46

ततः परं विष्णुपुराणमाहुस्ततः परं गारुडसंज्ञकं च / त्रीण्येव मुख्या नि कलौ नृणां तु तथा विशेषो गारुडे किञ्चिदस्ति

ಅದಾದ ಮೇಲೆ ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣವನ್ನು, ಅದರ ನಂತರ ಗಾರುಡಸಂಜ್ಞಕ ಪುರಾಣವನ್ನು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಾನವರಿಗೆ ಈ ಮೂರೇ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಗಣ್ಯ; ಗಾರುಡದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶೇಷ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೂ ಇದೆ.

Verse 47

शृणुध्वं वै तं विशेषं च विप्रास्त्र्यंशैर्युक्तं गारुडाख्यं पुराणम् / आद्यांशं वै कर्मकाण्डं वदन्ति द्वितीयांशं धर्मकाण्डं तमाहुः

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ಆ ವಿಶೇಷವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಗಾರುಡಾಖ್ಯ ಪುರಾಣವು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ಕರ್ಮಕಾಂಡವೆಂದು, ಎರಡನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಧರ್ಮಕಾಂಡವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 48

तृतीयांशं ब्रह्मकाण्डं वदन्ति तेषां मध्ये त्वन्तिमोयं वरिष्ठः / तृतीयांशश्रवणात्पुण्यमाहुस्तुल्यं पुण्यं भागवतस्य विप्राः

ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಕಾಂಡವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಂತಿಮ ಭಾಗವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಭಾಗವತವನ್ನು ಕೇಳಿದಷ್ಟೇ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 49

तृतीयांशे पठिते वेदतुल्यं फलं भवेन्नात्र विचार्यमस्ति / तृतीयांशश्रवणादेव विप्राः फलं प्रोक्तं पठतोप्यर्थमेवम्

ಈ ಗ್ರಂಥದ ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಪಠಿಸಿದರೆ ವೇದತೂಲ್ಯ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದಲೂ ಪಠಿಸಿದಷ್ಟೇ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 50

तृतीयांशश्रवणादर्थतश्च पुण्यं चाहुः पठतो वै दशांशम् / ततो वरं मत्स्यपुराणमाहुस्ततो वरं कूर्मपूराणमाहुः

ಇದರ ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡಿ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದರೆ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವನಿಗೆ ಆ ಪುಣ್ಯದ ದಶಾಂಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಮತ್ಸ್ಯಪುರಾಣ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕೂರ್ಮಪುರಾಣ ಇನ್ನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 51

तथैव वै वायुपुराणमाहुस्त्रीण्येव चाहुः सात्त्विकानीति लोके / तत्रापि किञ्चिद्वेदितव्यं भवेच्च पुराणषट्के सत्त्वरूपे मुनीन्द्राः

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವರು ವಾಯುಪುರಾಣವನ್ನೂ (ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಪುರಾಣಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ಮೂರೇ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಆದರೂ, ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಸತ್ತ್ವರূপವಾದ ಆರು ಪುರಾಣಗಳ ಸಮೂಹದ ಕುರಿತು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ.

Verse 52

सत्त्वाधमे मात्स्यकौर्मे तथाहुर्वायु चाहुः सात्त्विकं मध्यमं च / विष्णोः पुराणं भागवतं पुराणं सत्त्वोत्तमं गारुडं चाहुरार्याः

ಮತ್ಸ್ಯ ಮತ್ತು ಕೂರ್ಮ ಪುರಾಣಗಳು ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಧಮ ಶ್ರೇಣಿಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ವಾಯುಪುರಾಣ ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಭಾಗವತಪುರಾಣ ಸತ್ತ್ವೋತ್ತಮ; ಹಾಗೆಯೇ ಆರ್ಯರು ಗಾರುಡಪುರಾಣವನ್ನೂ ಸತ್ತ್ವೋತ್ತಮವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 53

स्कान्दं पाद्मं वामनं वै वराहं तथाग्रेयं भविष्यं पर्वसृष्टौ / एतान्याहू राजसानीति विप्रास्तत्रैकदेशः सात्त्विकस्तामसश्च

ಸ್ಕಾಂದ, ಪಾದ್ಮ, ವಾಮನ, ವರಾಹ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿ, ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪರ್ವಸೃಷ್ಟಿ—ಇವುಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ರಾಜಸಪ್ರಧಾನವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಸಾತ್ತ್ವಿಕವೂ ತಾಮಸವೂ ಆಗಿವೆ.

Verse 54

रजः प्राचुर्याद्राजसानीति च हुः श्राव्याणि नैतानि मुमुक्षुभिः सदा / तेषां मध्ये सात्त्विकांशाश्च संति तेषां श्रुतेर्गारुडीयं फलं च

ರಜಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾಚುರ್ಯದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ‘ರಾಜಸ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮುಮುಕ್ಷುಗಳು ಅವನ್ನು ಸದಾ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಬಾರದು. ಆದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಅಂಶಗಳೂ ಇವೆ; ಆ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಗಾರುಡಪುರಾಣದ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 55

ब्रह्माण्डलैङ्ग्ये ब्रह्मवैवर्तकं वै मार्कंण्डेयं ब्राह्ममादित्यकं च / एतान्या हुस्तामसानीति विप्रास्तत्रैकदेशः सात्त्विको राजसश्च

ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ, ಲಿಂಗ, ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಬ್ರಾಹ್ಮ, ಆದಿತ್ಯ—ಇವುಗಳನ್ನು ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ತಾಮಸ ಪುರಾಣಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಭಾಗ ಸಾತ್ತ್ವಿಕವೂ, ಕೆಲವು ರಾಜಸವೂ ಇವೆ।

Verse 56

श्राव्याणि नैतानि मनुष्यलोके तत्त्वेच्छुभिस्तामसानीत्यतो हि / तेषु स्थिताः सात्त्विकांशा मुनीन्द्रास्तेषां श्रुतिर्गारुडैकाङ्घ्रितुल्या

ಇವು ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಶ್ರವಣಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ತಾಮಸ ಸ್ವಭಾವದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ತ್ವಾಂಶಯುಕ್ತ ಮುನೀಂದ್ರರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ; ಅವರ ಶ್ರುತಿ-ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವು ಗರುಡನ ಒಂದೇ ಪಾದದಂತೆ ಅಚಲವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 57

अल्पान्युपपुराणानि वदन्त्यष्टादशानि च / विष्णुधर्मोतरं चैव तन्त्रं भागवतं तथा

ಉಪಪುರಾಣಗಳು ಅಲ್ಪವೆಂದು, ಅವು ಹದಿನೆಂಟು ಸಂಖ್ಯೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ವಿಷ್ಣುಧರ್ಮೋತ್ತರ, ತಂತ್ರ, ಭಾಗವತ ಮೊದಲಾದವು.

Verse 58

तत्त्वसारं नारसिंहं वायुप्रोक्तं तथैव च / तथा हंसपुराणं च षडेतानि मुनीश्वराः

ತತ್ತ್ವಸಾರ, ನಾರಸಿಂಹ, ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಗ್ರಂಥ, ಹಾಗೆಯೇ ಹಂಸಪುರಾಣ—ಓ ಮುನೀಶ್ವರರೇ, ಇವು ಆರು (ಗ್ರಂಥಗಳು).

Verse 59

सात्त्विकान्येव जानीध्वं प्रायशो नात्र संशयः / एतेषां श्रवणादेव गारुडार्धफलं श्रुतम्

ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಸಾತ್ತ್ವಿಕವೆಂದೇ ತಿಳಿಯಿರಿ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಗರುಡಪುರಾಣದ ಅರ್ಧ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರುತವಾಗಿದೆ।

Verse 60

भविष्योत्तरनामानं बृहन्नारदमेव च / यमनारदसंवादं लघुनारदमेव च

ಭವಿಷ್ಯೋತ್ತರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಗ್ರಂಥ, ಬೃಹನ್ನಾರದ, ಯಮ-ನಾರದ ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಲಘುನಾರದ—ಇವುಗಳೂ ಸಹ (ಗ್ರಂಥಗಳು) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 61

विनायकपुराणं च बृहद्ब्रह्माण्डमेव च / एतानि राजसान्याहुः श्रवणाद्भुक्तरुत्तमा

ವಿನಾಯಕಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಪುರಾಣ—ಇವುಗಳನ್ನು ರಾಜಸವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಕ್ಷಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಭೋಗ-ಸಮೃದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 62

गारुडात्पादतुल्यं च फलं चाहुर्मनीषिणः / पुराणं भागवतं शैवं नन्दिप्रोक्तं तथैव च

ಮনীಷಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಗಾರುಡಪುರಾಣದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವು ಭಾಗವತಪುರಾಣ, ಶೈವಪುರಾಣ ಹಾಗೂ ನಂದಿ-ಪ್ರೋಕ್ತ ಪುರಾಣಗಳ ಫಲದ ಒಂದು ಪಾದ (ಚತುರ್ಥಾಂಶ) ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

Verse 63

पाशुपत्यं रैणुकं च भैरवं च तथैव च / एतानि तामसान्याहुर्हरितत्त्वार्थवेदिनः

ಪಾಶುಪತ, ರೈಣುಕ ಮತ್ತು ಭೈರವ—ಇವುಗಳನ್ನು ಹರಿ-ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ತಾಮಸವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 64

एतेषां श्रवणाद्विप्रागारुडाङ्घ्यर्ध्मेव च / सर्वेष्वपि पुराणेषु श्रेष्ठं भागवतं स्मृतम्

ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ—ಹಾಗೆಯೇ ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಗಾರುಡ (ಪುರಾಣ)ದ ಅರ್ಧವನ್ನಾದರೂ ಕೇಳಿದರೂ—ಎಲ್ಲ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವತವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 65

वेदैस्तुल्य सम पाठे श्रवणे च तदर्धकम् / अर्थतः श्रवणे चास्य पुण्यं दशगुणं स्मृतम्

ಇದನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಪಠಿಸಿದರೆ ವೇದಸಮಾನ ಪುಣ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಕೇವಲ ಶ್ರವಣದಿಂದ ಅದರ ಅರ್ಧಫಲ. ಆದರೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದರೆ ದಶಗುಣ ಪುಣ್ಯವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 66

वक्तुः स्याद्द्विगुणं पुण्यं व्याख्यातुश्च तथाधिकम् / अनन्तवेदैःसाम्यमाहुर्महान्तः भारान्महत्त्वाद्भारतस्यापि विप्राः

ವಕ್ತನ ಪುಣ್ಯ ಶ್ರೋತನಿಗಿಂತ ದ್ವಿಗುಣವೆಂದು, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವವನದು ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾತ್ಮರು (ಮಹಾಭಾರತ) ಅನಂತ ವೇದಗಳಿಗೆ ಸಮವೆಂದರು; ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅದರ ಭಾರಮಯ ಮಹತ್ತ್ವದಿಂದಲೇ ‘ಭಾರತ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದರು.

Verse 67

वेदोभ्योस्य त्वर्थतश्चाधिकत्वं वदन्ति बै विष्णुरहस्यवेदिनः

ವಿಷ್ಣುವಿನ ರಹಸ್ಯತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದ ವೈಷ್ಣವರು, ಇದರ ನಿಜವಾದ ತಾತ್ಪರ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಉಪದೇಶವು ವೇದಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 68

तत्र श्रेष्ठां गीतिकामाहुरार्यास्तथैव विष्णोर्नामसाहस्रक च / तयोस्तत्र श्रवणाद्भारतस्य दशाधिकं फलमाहुर्महान्तः

ಅಲ್ಲಿ ಆರ್ಯರು ‘ಗೀತಾ’ಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೀತಿಕೆಯಾಗಿಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಿಷ್ಣು-ನಾಮ-ಸಹಸ್ರ’ವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾತ್ಮರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಆ ಎರಡನ್ನೂ ಕೇವಲ ಶ್ರವಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಭಾರತ (ಮಹಾಭಾರತ) ಶ್ರವಣಕ್ಕಿಂತ ದಶಗುಣ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 69

दैत्याः सर्व विप्रकुलेषु भूत्वा कृते युगे भारते षट्सहस्र्याम् / निष्कास्य कांश्चिन्नवनिर्मितानां निवेशनं तत्र कुर्वन्ति नित्यम्

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತವರ್ಷದೊಳಗೆ ದೈತ್ಯರು ವಿವಿಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದು, ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮನೆಗಳಿಂದ ಕೆಲವರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ, ಅಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 70

मत्वा हरिं भगवान्व्यासरूपी चक्रे तदा भागवतं पुराणम् / तथा समाख्याय च वैष्णवं तत्ततः परं गारुडाख्यं स चक्रे

ಹರಿಯನ್ನು ಪರಮೇಶ್ವರನೆಂದು ತಿಳಿದು ಭಗವಾನ್ ವ್ಯಾಸರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆಗ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ವೈಷ್ಣವ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ನಂತರ ಗಾರುಡಾಖ್ಯ ಪುರಾಣವನ್ನೂ ರಚಿಸಿದನು.

Verse 71

अतो हि गारुडं मुख्यं पुराणं शास्त्रसंमतम् / गारुडेन समं नास्ति विष्णुधर्मप्रदर्शने

ಆದ್ದರಿಂದ ಗಾರುಡ ಪುರಾಣವು ಶಾಸ್ತ್ರಸಮ್ಮತವಾದ ಮುಖ್ಯ ಪುರಾಣ. ವಿಷ್ಣುಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಾರುಡಕ್ಕೆ ಸಮನಾದುದು ಇಲ್ಲ.

Verse 72

यथा सुराणां प्रवरो जनार्दनो यथायुधानां प्रवरः सुदर्शनम् / यथाश्वमेधः प्रवरः क्रतूनां छिन्नेषु भक्तेषु तथैव रुद्रः

ದೇವರಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನನು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದಂತೆ, ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ಸುದರ್ಶನ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದಂತೆ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದಂತೆ—ಆಧಾರ ಕಳೆದು ವಿಪತ್ತಿನಿಂದ ಮುರಿದ ಭಕ್ತರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ರುದ್ರನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 73

नदीषु गङ्गा जलजेषु पद्ममच्छिन्नभक्तेषु तथैव वायुः / तथा पुराणेषु च गारुडं च मुख्यं तदाहुर्हरितत्त्वदर्शने

ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಜಲಜನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪದ್ಮವು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅಚ್ಛಿನ್ನ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ವಾಯುವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಹಾಗೆಯೇ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿತತ್ತ್ವದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಗಾರುಡ ಪುರಾಣವೇ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 74

गारुडाख्यपुराणे तु प्रतिपाद्यो हरिः स्मृतः / अतो हरिर्नमस्कार्यो गम्यो योग्यो हरिः स्मृतः

ಗಾರುಡಾಖ್ಯ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಿಯೇ ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯನಾಗಿಯೂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಯೋಗ್ಯನಾಗಿಯೂ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹರಿಗೇ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು, ಅವನನ್ನೇ ಗಮ್ಯವೆಂದು ಸೇರುವುದು, ಮತ್ತು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅವನೊಡನೆ ಏಕತ್ವ ಹೊಂದಬೇಕು.

Verse 75

भाग्यात्मकत्वाच्छ्रीदेव्या नमनं नदनु स्मृतम् / परो नरोत्तमो वा स साधकेशोपि च स्मृतः

ಶ್ರೀದೇವಿ ಭಾಗ್ಯಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಆಕೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದೇ ಸ್ವತಃ ಪುಣ್ಯದಾನವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ನಮಿಸುವವನು ಪರಮ, ನರೋತ್ತಮ ಮತ್ತು ಸಾಧಕರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 76

अतो नम्यो वायुरपि पुराणादौ द्विजोत्तमाः / भारती वाक्यरूपत्वान्नम्या वायोरनन्तरम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಈ ಪುರಾಣದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಭಾರತಿ (ಸರಸ್ವತಿ) ವಾಕ್ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವಾಯುವಿನ ತಕ್ಷಣ ಅನಂತರವೇ ವಂದನೀಯಳು.

Verse 77

उपसाधको नरः प्रोक्तो यतोतस्तदनन्तरम् / नम्य इत्यच्यते सद्भिस्तारतम्येन सर्वदा

ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನು ‘ಉಪಸಾಧಕ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅದರ ನಂತರ ಸಜ್ಜನರು ಪುಣ್ಯದ ಕ್ರಮಭೇದದಂತೆ ಅವನನ್ನು ಸದಾ ‘ನಮ್ಯ’—ಅಂದರೆ ವಂದನೀಯ—ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 78

अतो व्यासं नमस्कुर्याद्ग्रन्थकर्तृत्वहेतुतः / शौनक उवाच / व्यासस्य नमनं ह्यन्ते कथं कार्यं महात्मनः

ಆದ್ದರಿಂದ ಗ್ರಂಥಕರ್ತೃವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು—“ಮಹಾತ್ಮ ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು?”

Verse 79

अन्ते च वन्दने तस्य कारणं ब्रूहि सुव्रत / सूत उवाच / विष्णोरनन्तरं व्यासनमनं मुख्यमेव हि

ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಂದನೆಯ ವೇಳೆ ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳು, ಹೇ ಸುವ್ರತ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನಂತರ ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದೇ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

Verse 80

हरिरेव यतो व्यासो वाच्यचक्रस्वरूपकः / व्यासो नैव समत्वेन प्रोक्तो भगवतो हरेः

ವ್ಯಾಸನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹರಿಯೇ, ಪವಿತ್ರ ವಾಕ್ಚಕ್ರಸ್ವರೂಪ; ಆದ್ದರಿಂದ ವ್ಯಾಸನನ್ನು ಭಗವಾನ್ ಹರಿಯ ಸಮಾನನೆಂದು ಮಾತ್ರ ಎಂದಿಗೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ।

Verse 81

तत्रापि कारणं वक्ष्ये सादरेण मुनीश्वराः / व्यासस्तु कश्चन ऋषिः पुराणे तामसे स्मृतः

ಓ ಮುನೀಶ್ವರರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ಆದರದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ತಾಮಸ ಪುರಾಣ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ‘ವ್ಯಾಸ’ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ಋಷಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ।

Verse 82

प्रविशन्ति ह्यन्धतम इति त्वन्ते नमस्कृतः

“ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವರು ಘೋರ ಅಂಧಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 83

यदिदं परमं गोप्यं हृदि धार्यं न संशयः / पराणां नम्यमेवोक्तं प्रतिपाद्यं यतोत्र हि

ಇದು ಪರಮ ಗುಪ್ತ ಉಪದೇಶ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕಾದದ್ದು. ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಬೇಕು।

Verse 84

समासव्यासभावाद्धि पराणां तत्प्रतीयते / वास्तवं तं न जानीयुरुपजीव्यो यतो हरिः

ಸಂಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರ ಎಂಬ ವಿಭಿನ್ನ ನಿರೂಪಣೆಯಿಂದ ಇತರರಿಗೆ ಆ ಸತ್ಯ ಬೇರೆಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದರ ನಿಜ ಸಾರವನ್ನು ಅವರು ಅರಿಯರು, ಏಕೆಂದರೆ ಪರಮ ಆಧಾರ ಹರಿಯೇ।

Verse 85

हरिर्व्यासस्त्वेक एव व्यासस्तु हरिवत्स्मृतः / उपजीव्यतदीशत्वे तयोरेव न संशयः

ಹರಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಸ ತತ್ತ್ವತಃ ಒಂದೇ; ವ್ಯಾಸನನ್ನೂ ಹರಿಸದೃಶನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಶ್ರಿತ–ಈಶ್ವರ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 86

ईशकोटिप्रविष्टत्वाच्छ्रियः स्वामित्वमीरितम् / त्रयाणामुपजीव्यत्वात्सेव्यत्वात्स्वामिता स्मृताः

ಈಶ್ವರನ ಅಂತರಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಿಷ್ಟಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ)ಯ ಸ್ವಾಮಿತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಮೂವರಿಂದಲೇ ಇತರರು ಜೀವಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರು ಸೇವ್ಯರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೂ ಸ್ವಾಮಿತ್ವ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 87

वाय्वादीनां त्रयाणां च सेव्यत्वात्सेव्यता स्मृता / भूभारहरणे विष्णोः प्रधानाङ्गं हि मारुतिः

ವಾಯು ಮೊದಲಾದ ಆ ಮೂವರೂ ಸೇವ್ಯರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರ ಸೇವೆ ಯುಕ್ತವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೂಭಾರಹರಣದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರುತಿ (ಹನುಮಾನ್) ನಿಜಕ್ಕೂ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗ.

Verse 88

वाक्यरूपा भारती तु द्वितीयाङ्गं हि सा स्मृता / तृतीयाङ्ग हरेः शेषो न नम्याः साम्यतो हरेः

ವಾಕ್ಸ್ವರൂപಿಣಿ ಭಾರತೀ (ಸರಸ್ವತಿ) ಹರಿಯ ಎರಡನೇ ಅಂಗವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹರಿಯ ಮೂರನೇ ಅಂಗ ಶೇಷ; ಹರಿಯ ಸಮಾನನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬಾರದು.

Verse 89

प्रतिपाद्या मुख्यतया नम्या एव समीरिताः / अवान्तराश्च वाय्वाद्या न नम्यास्तेन ते स्मृताः

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಮಸ್ಕಾರಯೋಗ್ಯರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವಾಯು ಮೊದಲಾದವರು ಅವಾಂತರ (ಗೌಣ) ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಮಸ್ಕಾರಯೋಗ್ಯರಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 90

भीष्मद्रोणादिनामानि भीमादिष्वेव मुख्यतः / वाचकानि यतो नित्यं तन्नम्यास्ते मुनीश्वराः

ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣಾದಿ ನಾಮಗಳು ಪ್ರಧಾನಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಭೀಮಾದಿಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ; ಆದಕಾರಣ ಆ ಮುನೀಶ್ವರರು ನಿತ್ಯವೂ ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹರು.

Verse 91

पराणामेव नम्यत्वं प्रतिपाद्यत्वमेव हि / एतत्सर्वं मयाख्यातं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छथ

ನಿಜವಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರನೇ ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹನು, ಇದುವೇ ಬೋಧಿಸಬೇಕಾದದ್ದು. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ಹೇಳಿದೆ—ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀರಿ?