Shloka 93
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
शिशिरेषु जलावासा ग्रीष्मे दहनमध्यगा / अर्के निविष्टदृष्टिश्च सुघोरं तप आस्थिता
Transliteration
śiśireṣu jalāvāsā grīṣme dahanamadhyagā / arke niviṣṭadṛṣṭiśca sughoraṃ tapa āsthitā
Translation
ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದು, ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದು—ಇಂತೆ ಅವಳು ಅತಿಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾದಳು।
Word by Word
śiśireṣuin the cold seasons
śiśireṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśiśira (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (locative), Bahuvacana (plural)
jala-āvāsādwelling in water
jala-āvāsā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjala (प्रातिपदिक) + āvāsa (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (nominative), Ekavacana; ‘one whose dwelling is in water’ (used adjectivally for Pārvatī)
grīṣmein summer
grīṣme:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgrīṣma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (locative), Ekavacana
dahana-madhya-gāstanding amid fire
dahana-madhya-gā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdahana (प्रातिपदिक) + madhya (प्रातिपदिक) + gam (धातु)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; kridanta: गा (from √gam) ‘going/being’; ‘situated in the midst of fire’
arkein/at the sun (sunlight)
arke:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootarka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (locative), Ekavacana
niviṣṭa-dṛṣṭiḥwith fixed gaze
niviṣṭa-dṛṣṭiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootni-viś (धातु) + dṛṣṭi (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; PPP niviṣṭa + noun dṛṣṭi; ‘with gaze fixed’
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
su-ghoramvery terrible
su-ghoram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsu (अव्यय) + ghora (प्रातिपदिक)
FormNapumsakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; su- as upasarga/intensifier; qualifies tapaḥ
tapaḥausterity
tapaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
FormNapumsakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
āsthitāundertook / practiced
āsthitā:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootā-sthā (धातु)
FormPast active participle (क्त/कर्तरि), Strīliṅga, Prathamā, Ekavacana; ‘having undertaken/engaged in’