Previous Verse
Next Verse

Shloka 98

प्रत्याहारवर्णनम्

Pratyāhāra—Cosmic Withdrawal / Dissolution Sequence

शुद्धत्वान्न तु दृश्यो वै द्रष्टृत्वात्समदर्शनः / आत्मप्रत्ययकारित्वादन्यूनं वाप्यहेतुकम्

śuddhatvānna tu dṛśyo vai draṣṭṛtvātsamadarśanaḥ / ātmapratyayakāritvādanyūnaṃ vāpyahetukam

ಶುದ್ಧತ್ವದಿಂದ ಅವನು ದೃಶ್ಯನಲ್ಲ; ದ್ರಷ್ಟೃತ್ವದಿಂದ ಸಮದರ್ಶಿ. ಆತ್ಮಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನು ಹೀನನಲ್ಲ, ಅಹೇತುಕನೂ ಅಲ್ಲ.

śuddhatvātfrom purity; because of purity
śuddhatvāt:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootśuddhatva (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-अव्यय)
tubut
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAdversative particle (विरोध/तु-अव्यय)
dṛśyaḥvisible; to be seen
dṛśyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdṛśya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निश्चयार्थक-अव्यय)
draṣṭṛtvātbecause of being the seer
draṣṭṛtvāt:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootdraṣṭṛtva (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन)
sama-darśanaḥone of equal vision
sama-darśanaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsama (प्रातिपदिक) + darśana (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); कर्मधारयः (equal + seeing)
ātma-pratyaya-kāritvātbecause it produces self-cognition
ātma-pratyaya-kāritvāt:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक) + pratyaya (प्रातिपदिक) + kāritva (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः (ātma-pratyayasya kāritvam)
anyūnamnot deficient; complete
anyūnam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanyūna (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormDisjunctive particle (विकल्पार्थक-अव्यय)
apialso; even
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (समुच्चय/अपि-अव्यय)
ahetukamcauseless; without motive/cause
ahetukam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roota-hetuka (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन)