Shloka 186
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
तथाभूतशरीत्वादविधेयस्तु स स्मृतः / पीडाबन्धवधासंगादप्रतीकारलक्षणः
Transliteration
tathābhūtaśarītvādavidheyastu sa smṛtaḥ / pīḍābandhavadhāsaṃgādapratīkāralakṣaṇaḥ
Translation
ಅಂತಹ ದೇಹಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಅವನು ಅವಿಧೇಯ (ವಶವಾಗದ) ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಪೀಡೆ, ಬಂಧನ, ವಧಗಳ ಸಂಗದಿಂದ ಅವನು ಪ್ರತಿಕಾರವಿಲ್ಲದ ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
Word by Word
तथा-भूत-शरीत्वात्because of such bodily condition
तथा-भूत-शरीत्वात्:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootतथा (अव्यय) + भूत (कृदन्त/प्रातिपदिक) + शरीरत्व (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative Singular; कारणार्थे ‘because of having such a body-state’
अविधेयःuncontrollable/not amenable
अविधेयः:
Viśeṣya-predication (विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeAdjective
Rootअ-विदेय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular; predicate adjective
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (निपात) marking contrast/emphasis
सःhe/it
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular
स्मृतःis considered
स्मृतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPPP (क्त), Masculine Nominative Singular; ‘is considered’
पीडा-बन्ध-वध-असंगात्from absence of (relief from) torment, bondage, and killing
पीडा-बन्ध-वध-असंगात्:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootपीडा (प्रातिपदिक) + बन्ध (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक) + असंग (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative Singular; द्वन्द्व-समास (समाहार/इतरेतर) used as cause: ‘from non-association with torment, bondage, and killing’
अप्रतीकार-लक्षणःhaving the characteristic of no remedy
अप्रतीकार-लक्षणः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-प्रतीकार (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular; बहुव्रीहि ‘whose mark is absence of remedy/recourse’