Shloka 185
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
अवीचिर्दारुणः प्रोक्तो यन्त्रसंपीडनाच्च सः / तस्मात्सुदारुणो लोहः कर्मणां श्रयणाच्च सः
Transliteration
avīcirdāruṇaḥ prokto yantrasaṃpīḍanācca saḥ / tasmātsudāruṇo lohaḥ karmaṇāṃ śrayaṇācca saḥ
Translation
‘ಅವೀಚಿ’ ದಾರುಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರಗಳ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಪೀಡನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಲೋಹ’ವೂ ಅತಿದಾರುಣ; ಅದು ಕರ್ಮಗಳ ಆಶ್ರಯ-ಫಲವಾಗಿದೆ.
Word by Word
अवीचिःAvīci (name)
अवीचिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअवीचि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular
दारुणःdreadful
दारुणः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदारुण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular; adjective qualifying ‘अवीचिः’
प्रोक्तःis said/called
प्रोक्तः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPPP (क्त), Masculine Nominative Singular; ‘is said/called’
यन्त्र-संपीडनात्from (the) crushing by machines
यन्त्र-संपीडनात्:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootयन्त्र (प्रातिपदिक) + संपीडन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular; कारणार्थे ‘because of/owing to compression by instruments’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
सःit/he (that)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormAblatival adverb (तस्मात्-प्रयोगः) ‘therefore/from that’
सु-दारुणःvery dreadful
सु-दारुणः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय/उपसर्गवत्) + दारुण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular; adjective qualifying ‘लोहः’
लोहःLoha (name; lit. iron)
लोहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोह (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular
कर्मणाम्of (their) actions/deeds
कर्मणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
श्रयणात्from resorting/depending (on)
श्रयणात्:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootश्रयण (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative Singular; कारणार्थे ‘because of resorting/depending’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
सःit/he (that)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular