Shloka 19
Daṇḍanātha-Śyāmalā Senāyātrā (The Marshal Śyāmalā’s Military Procession) / दण्डनाथश्यामला सेनायात्रा
Devanagari script
इत्थं प्रचण्डसंरंभं चालयन्ती महद्बलम् / भण्डासुरं प्रति क्रुद्धा चचाल ललितांबिका
Transliteration
itthaṃ pracaṇḍasaṃraṃbhaṃ cālayantī mahadbalam / bhaṇḍāsuraṃ prati kruddhā cacāla lalitāṃbikā
Translation
ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಚಂಡ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮಹಾಬಲವನ್ನು ಕದಲಿಸುತ್ತಾ, ಭಂಡಾಸುರನ ಮೇಲೆ ಕ್ರೋಧಗೊಂಡು ಲಲಿತಾಂಬಿಕೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿದಳು।
Word by Word
इत्थम्thus, in this manner
इत्थम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
प्रचण्ड-संरम्भम्fierce fury/impetuosity
प्रचण्ड-संरम्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रचण्ड (प्रातिपदिक) + संरम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारय (intensely fierce + fury)
चालयन्तीshaking, causing to move
चालयन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootचल् (धातु) + णिच् (causative) → चालय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ/शानच्-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी causative sense; ‘causing to move/shake’
महत्-बलम्the great force/army
महत्-बलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (great + force/army)
भण्डासुरम्Bhaṇḍāsura
भण्डासुरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभण्डासुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य (proper noun)
प्रतिtowards, against
प्रति:
Dik/Pratiyogin (दिक्/प्रत्ययार्थ)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय; उपपद/पूर्वसर्ग; ‘towards/against’ (governs accusative)
क्रुद्धाangry
क्रुद्धा:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकालिक कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
चचालmoved, advanced
चचाल:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootचल् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
ललिताम्बिकाLalitāmbikā (the Goddess)
ललिताम्बिका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक) + अम्बिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (Lalitā who is Ambikā)