Shloka 2
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
एते महाभुजाः सर्वे प्रजानां स्थितिहेतवः / औषधीः प्रतिसंधत्ते रुद्रः क्षीणः पुनः पुनः
Transliteration
ete mahābhujāḥ sarve prajānāṃ sthitihetavaḥ / auṣadhīḥ pratisaṃdhatte rudraḥ kṣīṇaḥ punaḥ punaḥ
Translation
ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾಬಾಹುಗಳು, ಪ್ರಜೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣರು; ರುದ್ರನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಕ್ಷೀಣನಾಗಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಂಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ।
Word by Word
etethese
ete:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
FormDemonstrative pronoun (सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
mahā-bhujāḥmighty-armed
mahā-bhujāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhuja (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya (कर्मधारय) compound; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
sarveall
sarve:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
prajānāmof creatures/subjects
prajānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
sthiti-hetavaḥcauses of stability/sustenance
sthiti-hetavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsthiti (प्रातिपदिक) + hetu (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) compound; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
auṣadhīḥmedicinal plants/herbs
auṣadhīḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootauṣadhī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
prati-saṃdhatterestores/puts together
prati-saṃdhatte:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√dhā (धातु)
FormPresent/laṭ (लट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
rudraḥRudra
rudraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Singular (एकवचन)
kṣīṇaḥexhausted/diminished
kṣīṇaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṣīṇa (कृदन्त; √kṣī धातु)
FormPast passive participle (क्त); Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Singular (एकवचन)
punaḥagain
punaḥ:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
punaḥagain and again
punaḥ:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण) (repetition for emphasis)