Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 174
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
एष वृत्तिप्रदो वैन्यो भविष्यति नराधिपः / ततो वैन्यं महाभागं प्रजाः समभिदुद्रुवुः
Transliteration
eṣa vṛttiprado vainyo bhaviṣyati narādhipaḥ / tato vainyaṃ mahābhāgaṃ prajāḥ samabhidudruvuḥ
Translation
ಈ ವೈನ್ಯನು ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯ ನೀಡುವ ನರಾಧಿಪತಿಯಾಗುವನು. ಆಗ ಪ್ರಜೆಗಳು ಆ ಮಹಾಭಾಗ ವೈನ್ಯನ ಬಳಿಗೆ ಓಡಿಬಂದರು.
Word by Word
एषःthis (man)
एषः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वृत्तिlivelihood, sustenance
वृत्ति:
कर्म (Object within compound)
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (समासपूर्वपद)
प्रदःgiver (of sustenance)
प्रदः:
विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootप्रद (प्रातिपदिक; कृदन्त from प्र-दा ‘to give’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/उपपद-तत्पुरुषः: वृत्ति-प्रद (वृत्तिं ददाति इति)
वैन्यःVainya (son of Vena)
वैन्यः:
कर्ता (Apposition)
TypeNoun
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
नराधिपःking, lord of men
नराधिपः:
कर्ता (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootनर + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: नराणाम् अधिपः
ततःthen
ततः:
काल/क्रम-निर्देश (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-प्रकारः: अव्यय-क्रियाविशेषण (then/thereupon)
वैन्यम्Vainya
वैन्यम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महाभागम्most fortunate, illustrious
महाभागम्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootमहा + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः: महा-भाग (महान् भागः यस्य)
प्रजाःthe people
प्रजाः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
समभिदुद्रुवुःran up together / rushed towards
समभिदुद्रुवुः:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootसम्-अभि-द्रु (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन