Shloka 31
युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च
Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis
Devanagari script
मिश्राणां तद्भवेद्वाक्यं गुरोर्बलप्रवर्त्तनम् / धर्मशास्त्रप्रणेतारो महिम्ना सर्वगाश्च वै
Transliteration
miśrāṇāṃ tadbhavedvākyaṃ gurorbalapravarttanam / dharmaśāstrapraṇetāro mahimnā sarvagāśca vai
Translation
ಮಿಶ್ರರ ವಾಕ್ಯವು ಗುರುವಿನ ಬಲವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಣೇತರು; ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಸರ್ವತ್ರಗಾಮಿಗಳೂ ಹೌದು.
Word by Word
miśrāṇāmof the Miśras
miśrāṇām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmiśra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी) plural
tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative singular; demonstrative referring to following predicate
bhavetwould be/should be
bhavet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू)
FormOptative (विधिलिङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष) singular (एकवचन), Parasmaipada
vākyamspeech/statement
vākyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative singular
guroḥof the teacher
guroḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive singular
bala-pravarttanamarousing of strength
bala-pravarttanam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक) + pravarttana (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative singular; तत्पुरुष—‘setting in motion/activation (pravarttana) of strength (bala)’
dharma-śāstra-praṇetāraḥpromulgators of dharma-śāstra
dharma-śāstra-praṇetāraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक) + śāstra (प्रातिपदिक) + praṇetṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative plural; तत्पुरुष—‘promulgators (praṇetāraḥ) of dharma-śāstra’
mahimnāby greatness/majesty
mahimnā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmahiman (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental singular
sarva-gāḥall-going/all-pervading
sarva-gāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + ga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative plural; बहुव्रीहि—‘those who go everywhere / all-pervading’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)