Adhyaya 30

Verse 1

इति श्री ब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे संख्यावर्त्तो नामैकोनत्रिशत्तमो ऽध्यायः शांशापायनिरुवाच कथं त्रेतायुगमुखे यज्ञस्य स्यात्प्रवर्त्तनम् / पूर्वं स्वायंभुवे सर्गे यथावत्तच्च ब्रूहि मे

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ದ್ವಿತೀಯ ಅನುಷಂಗಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ಸಂಖ್ಯಾವರ್ತ್ತ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಶಾಂಶಪಾಯನರು ಹೇಳಿದರು—ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದ ಪ್ರವರ್ತನೆ ಹೇಗೆ ಆಯಿತು? ಹಿಂದೆ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದಂತೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 2

अन्तर्हितायां संध्यायां सार्द्धं कृतयुगेन वै / कालाख्यायां प्रवृत्तायां प्राप्ते त्रेतायुगे तदा

ಕೃತಯುಗದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸಂಧ್ಯೆ ಅಂತರಹಿತವಾಗಿ, ‘ಕಾಲ’ವೆಂಬ ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಆಗ ತ್ರೇತಾಯುಗವು ಬಂದಿತು।

Verse 3

औषधीषु च जातासु प्रवृत्ते वृष्टिसर्जने / प्रतिष्ठितायां वार्त्तायां गृहाश्रमपरे पुनः

ಔಷಧಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿ, ಮಳೆಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ವಾರ್ತಾ (ಕೃಷಿ-ವ್ಯಾಪಾರ) ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ, ಜನರು ಮತ್ತೆ ಗೃಹಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು।

Verse 4

वर्णाश्रमव्यवस्थानं कृतवन्तश्च संख्यया / संभारांस्तांस्तु मंभृत्य कथं यज्ञः प्रवर्त्तितः

ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು; ನಂತರ ಆ ಆ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದರು?

Verse 5

एतच्छुत्वाब्रवीत्सूतः श्रूयतां शांशपायने / यथा त्रेतायुगमुखे यज्ञस्य स्यात्प्रवर्तनम्

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಶಾಂಶಪಾಯನ, ಕೇಳಿರಿ; ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದ ಪ್ರವರ್ತನೆ ಹೇಗಿತ್ತೋ ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 6

पूर्वं स्वायंभुवे सर्गे तद्वक्ष्याम्यानुपूर्व्यतः / अन्तर्हितायां संध्यायां सार्द्धं कृतयुगेन तु

ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದನ್ನು ನಾನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಸಂಧ್ಯೆ ಅಂತರ್ಧಾನವಾದಾಗ, ಕೃತಯುಗದ ಕಾಲವೂ ಜೊತೆಯಾಗಿತ್ತು.

Verse 7

कालाख्यायां प्रवृत्तायां प्रप्ते त्रेतायुगे तदा / औषधीषु च जातासु प्रवृत्ते वृष्टिसर्जने

ಕಾಲಗಣನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಆಗ ತ್ರೇತಾಯುಗವು ಬಂದಾಗ, ಔಷಧಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿ, ಮಳೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಯಿತು.

Verse 8

प्रतिष्ठितायां वार्त्तायां गृहश्रमपरेषु च / वर्णाश्रमव्यवस्थानं कृत्वा मन्त्रांस्तु संहतान्

ವಾರ್ತಾ (ಕೃಷಿ-ವ್ಯಾಪಾರ) ಸ್ಥಿರವಾದಾಗ ಮತ್ತು ಜನರು ಗೃಹಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಾಗ, ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು.

Verse 9

मन्त्रांस्तान्योजयित्वाथ इहामुत्र च कर्मसु / तदा विश्वभुगिन्द्रश्च यज्ञं प्रावर्त्तयत्प्रभुः

ಆ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಇಹಲೋಕ-ಪರಲೋಕದ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿ, ಆಗ ಪ್ರಭು ವಿಶ್ವಭುಕ್ ಇಂದ್ರನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 10

दैवतैः सहितैः सर्वैः सर्वसंभारसंभृतैः / तस्याश्वमेधे वितते समाजग्मुर्महर्षयः

ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಅವನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡರು.

Verse 11

यजन्तं पशुभिर्मे ध्यैरूचुः सर्वे समागताः / कर्मव्यग्रेषु ऋत्विक्षु संतते यज्ञकर्मणि

ಮೇಧ್ಯ ಪಶುಗಳಿಂದ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಹೇಳಿದರು; ಋತ್ವಿಜರು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ ಯಜ್ಞಕರ್ಮ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.

Verse 12

संप्रगीथेषु सर्वेषु सामगेष्वथ सुस्वग्म् / परिक्रान्तेषु लघुषु ह्यध्वर्युवृषभेषु च

ಎಲ್ಲ ಸಂಪ್ರಗೀತಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಗಾನಗಳು ಸುಸ್ವರದಿಂದ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ವೇಗವಾಗಿ ಸುತ್ತಾಡುವ ಅಧ್ವರ್ಯು-ಶ್ರೇಷ್ಠರೂ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.

Verse 13

आलब्धेषु च मेध्येषु तथा पशुगणेषु च / हविष्यग्नौ हूयमाने ब्राह्मणैश्चाग्निहोत्रिभिः

ಮೇಧ್ಯ ಪಶುಗಳನ್ನೂ ಪಶುಗಣಗಳನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿದಾಗ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹವಿಷ್ಯಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 14

आहूतेषु च सर्वेषु यज्ञभाक्षु क्रमात्तदा / य इन्द्रियात्मका देवास्तदा ते यज्ञभागिनः

ಆಗ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯಜ್ಞಭಾಗ ಪಡೆಯುವ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು; ಇಂದ್ರಿಯಾಧಿಷ್ಠಾತೃ ದೇವತೆಗಳೂ ಆ ವೇಳೆಗೆ ಯಜ್ಞಭಾಗಿಗಳಾದರು.

Verse 15

तद्यचन्ते तदा देवान्कल्पादिषु भवन्ति ये / अध्वर्यवः प्रैषकाले व्यत्थिता वै महर्षयः

ಆಗ ಕಲ್ಪಾದಿ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಯಾಚಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಪ್ರೈಷಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ಸನ್ನದ್ಧರಾದರು.

Verse 16

महर्षयस्तु तान्दृष्ट्वा दीनान्पशुगणांस्तदा / प्रपच्छुरिद्रं संभूय को ऽयं यज्ञ विधिस्तव

ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಆ ದೀನ ಪಶುಗಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಸೇರಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು— “ಇದು ನಿನ್ನ ಯಜ್ಞವಿಧಾನವೇನು?”

Verse 17

अधर्मो बलवानेष हिंसाधर्मेप्सया ततः / ततः पशुवधश्चैष तव यज्ञे सुरोत्तम

ಹೇ ಸುರೋತ್ತಮ! ಹಿಂಸಾಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಕಾರಣ ಈ ಅಧರ್ಮ ಬಲವಂತವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪಶುವಧವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

Verse 18

अधर्मो धर्मघाताय प्रारब्धः पशुहिसया / नायं धर्मो ह्यधर्मो ऽयं न हिंसा धर्म उच्यते

ಪಶುಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಈ ಅಧರ್ಮ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ; ಇದು ಧರ್ಮವಲ್ಲ, ಅಧರ್ಮವೇ— ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಧರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 19

आगमेन भवान्यज्ञं करोतु यदिहेच्छति / विधिदृष्टेन यज्ञेन धर्मेणाव्यपसेतुना

ನೀನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ, ಆಗಮಾನುಸಾರ ಮಾಡು— ವಿಧಿಸಮ್ಮತ, ಧರ್ಮಯುಕ್ತ, ಅಚಲವಾದ ಯಜ್ಞದಿಂದ.

Verse 20

यज्ञबीचैः सुरेश्रष्ठ येषु हिंसा न विद्यते / त्रिवर्षं परमं कालमुषितैरप्ररोहिभिः

ಹೇ ಸುರೇಶ್ರೇಷ್ಠ! ಹಿಂಸೆಯಿಲ್ಲದ ಯಜ್ಞಬೀಜಗಳಿಂದ (ಯಜ್ಞ ಮಾಡು)— ಅವು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಪರಮಾವಧಿ ಉಳಿದರೂ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯದವು.

Verse 21

एष धर्मो महाप्राज्ञ विरञ्चिविहितः पुरा / एवं विश्वभुगिन्द्रस्तु ऋषिभिस्तत्त्वदर्शिभिः

ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ! ಈ ಧರ್ಮವು ಪುರಾತನದಲ್ಲಿ ವಿರಂಚಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಯಿಂದ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು; ಹಾಗೆಯೇ ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿ ಋಷಿಗಳು ವಿಶ್ವಭುಕ್ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೀಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

Verse 22

तदा विवादः सुमहानिन्द्रस्यासीन्महर्षिभिः / जङ्गमस्थावरैः कैर्हि यष्टव्यमिति चोच्यते

ಆಗ ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಮಹಾ ವಿವಾದ ಉಂಟಾಯಿತು—ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಜಂಗಮಗಳೋ ಸ್ಥಾವರಗಳೋ ಯಾರಿಂದ ಯಜನ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಮಾತಾಯಿತು.

Verse 23

ते तु खिन्ना विवादेन तत्त्वमुत्त्वा महर्षयः / सन्धाय वाक्यमिन्द्रेण पप्रच्छुः खेचरं वसुम्

ವಿವಾದದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ, ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಮಾತು ಹೊಂದಿಸಿ, ಆಕಾಶಚಾರಿ ವಸುವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

Verse 24

सहाप्राज्ञ कथं दृष्टस्त्वया यज्ञविधिर्नृप / औत्तानपादे प्रब्रूहि संशयं नो नुद प्रभो

ಹೇ ಸಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ರಾಜನೇ! ಔತ್ತಾನಪಾದನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಜ್ಞವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಂಡೆ? ಪ್ರಭೋ, ನಮಗೆ ಹೇಳಿ ನಮ್ಮ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸು.

Verse 25

श्रुत्वा वाक्यं वसुस्तेषाम विचार्य बलाबलम् / वेदशास्त्रमनुस्मृत्य यज्ञतत्त्वमुवाच ह

ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ವಸು ಬಲಾಬಲವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಯಜ್ಞತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 26

यथोपनीर्तैर्यष्टव्यमिति होवाच पार्थिवः / यष्टव्यं पशुभिर्मे ध्यैरथ बीजैः फलैरपि

ಪಾರ್ಥಿವನು ಹೀಗೆಂದನು—ವಿಧಿಯಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದಂತೆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನನ್ನ ಯಜ್ಞವು ಪಶುಗಳಿಂದಲೂ, ಮೇಧ್ಯ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಬೀಜ ಮತ್ತು ಫಲಗಳಿಂದಲೂ ನಡೆಯಬೇಕು.

Verse 27

हिंसास्वभावो यज्ञस्य इति मे दर्शनागमौ / यथेह देवता मन्त्रा हिंसालिङ्गा महर्षिभिः

ನನ್ನ ದರ್ಶನಗಳೂ ಆಗಮಗಳೂ ಹೇಳುವದೇನೆಂದರೆ ಯಜ್ಞದ ಸ್ವಭಾವ ಹಿಂಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ದೇವತಾ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹಿಂಸಾ-ಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 28

दीर्घेण तपसा युक्तैर्दर्शनैस्तारकादिभिः / तत्प्रामाण्यान्मया चोक्तं तस्मात्स प्राप्तुमर्हथ

ದೀರ್ಘ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ತಾರಕಾದಿ ದರ್ಶನಗಳ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯರು.

Verse 29

यदि प्रमाणं तान्येव मन्त्रवाक्यानि वै द्विजाः / तथा प्रवततां यज्ञो ह्यन्यथा वो ऽनृतं वचः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಪ್ರಮಾಣವು ಆ ಮಂತ್ರವಾಕ್ಯಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಯಜ್ಞವೂ ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆಯಲಿ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮಾತು ಅಸತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 30

एवं कृतोत्तरास्ते वै युक्तात्मानस्तपोधनाः / अवश्यभावितं दृष्ट्वा तमथो वाग्यताभवन्

ಈ ರೀತಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಆ ಯುಕ್ತಾತ್ಮ ತಪೋಧನ ಋಷಿಗಳು, ಅದನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವೆಂದು ಕಂಡು, ನಂತರ ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ ಮೌನರಾದರು.

Verse 31

इत्युक्तमात्रे नृपतिः प्रविवेश रसातलम् / ऊर्ध्वचारी वसुर्भूत्वा रसातलचरो ऽभवत्

ಇಂತೆ ಹೇಳಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ನೃಪತಿ ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಊರ್ಧ್ವಚಾರಿ ವಸುವಾಗಿ ರಸಾತಲಚರನಾದನು.

Verse 32

वसुधा तलवासी तु तेन वाक्येन सो ऽभवत् / धर्माणां संशयच्छेत्ता राजा वसुरधोगतः

ಆ ವಾಕ್ಯದಿಂದಲೇ ಅವನು ವಸುಧಾತಲವಾಸಿಯಾದನು; ಧರ್ಮಗಳ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ರಾಜ ವಸು ಅಧೋಗತಿಗೆ ಹೋದನು.

Verse 33

तस्मान्न वाच्यमेकेन बहुज्ञेनापि संशये / बहुद्वारस्य धर्मस्य सूक्ष्मा दूरतरा गतिः

ಆದುದರಿಂದ ಸಂಶಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ—ಬಹುಜ್ಞನಾದರೂ—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳಬಾರದು; ಬಹುದ್ವಾರಗಳಿರುವ ಧರ್ಮದ ಗತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಅತ್ಯಂತ ದೂರಗಾಮಿಯೂ ಆಗಿದೆ.

Verse 34

तस्मान्न निश्चयाद्वक्तुं धर्मः शक्यस्तु केनचित् / देवानृषीनुपादाय स्वायंभुवमृते मनुम्

ಆದುದರಿಂದ ದೇವರುಗಳನ್ನೂ ಋಷಿಗಳನ್ನೂ ಆಧರಿಸದೆ—ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ—ಯಾರೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳಲಾರರು.

Verse 35

तस्मादहिंसा धर्मस्य द्वारमुक्तं महर्षिभिः / ऋषिकोटिसहस्राणि स्वतपोभिर्दिवं ययुः

ಆದುದರಿಂದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನೇ ಧರ್ಮದ ದ್ವಾರವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ಕೋಟಿ-ಸಹಸ್ರ ಋಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

Verse 36

तस्मान्न दानं यज्ञं वा प्रशंसंति महर्षयः / उञ्छमूलफलं शाकमुदपात्रं तपोधनाः

ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ದಾನವನ್ನಾಗಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನಾಗಲಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ತಪೋಧನರು ಉಞ್ಛವೃತ್ತಿ, ಮೂಲ-ಫಲ-ಶಾಕ ಮತ್ತು ಜಲಪಾತ್ರವನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 37

एतद्दत्वा विभवतः स्वर्गे लोके प्रतिष्ठिताः / अद्रोहश्चाप्य लोभश्च तपो भुतदया दमः

ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ದಾನಮಾಡಿದ ಸಮರ್ಥರು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅದ್ರೋಹ, ಅಲೋಭ, ತಪಸ್ಸು, ಭೂತದಯೆ ಮತ್ತು ದಮ—ಇವೇ ಅವರ ಗುಣಗಳು।

Verse 38

ब्रह्मचर्यं तथा सत्यमनुक्रोशः क्षमा धृतिः / सनातनस्य धर्मस्य मूलमेतद्दुरासदम्

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಸತ್ಯ, ಅನುಕಂಪೆ, ಕ್ಷಮೆ, ಧೈರ್ಯ—ಇವೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ದುರ್ಲಭ ಮೂಲಗಳು।

Verse 39

श्रूयन्ते हि तपःसिद्धा ब्रह्मक्षत्रादयो ऽनघाः / प्रियव्रतोत्तानपादौ ध्रुवो मेधातिथिर्वसुः

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಿರ್ದೋಷ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಕ್ಷತ್ರಿಯಾದಿಗಳು ಇದ್ದರು ಎಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ—ಪ್ರಿಯವ್ರತ, ಉತ್ತಾನಪಾದ, ಧ್ರುವ, ಮೇಧಾತಿಥಿ ಮತ್ತು ವಸು।

Verse 40

सुधामा विरजाश्चैव शङ्खः पाण्ड्यज एव च / प्राजीनबर्हिः पर्जन्यो हविर्धानादयो नृपः

ಹಾಗೆಯೇ ಸುಧಾಮಾ, ವಿರಜಾ, ಶಂಖ, ಪಾಂಡ್ಯಜ; ಮತ್ತು ರಾಜರು ಪ್ರಾಜೀನಬರ್ಹಿ, ಪರ್ಜನ್ಯ, ಹವಿರ್ಧಾನ ಮೊದಲಾದವರೂ (ತಪಸ್ಸಿದ್ಧರು) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 41

एते चान्ये च बहवः स्वैस्तपोभिर्दिवं गताः / राजर्षयो महासत्त्वा येषां कीर्त्तिः प्रतिष्ठिता

ಇವರೂ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಮಹಾಸತ್ತ್ವರಾದ ರಾಜರ್ಷಿಗಳು; ಅವರ ಕೀರ್ತಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 42

तस्माद्विशिष्यते यज्ञात्तपः सर्वैस्तु कारणः / ब्रह्मणा तपसा सृष्टं जगद्विश्वमिदं पुरा

ಆದ್ದರಿಂದ ಯಜ್ಞಕ್ಕಿಂತ ತಪಸ್ಸೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಅದು ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಕಾರಣ. ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 43

तस्मान्नान्वेति तद्यज्ञस्तपोमूलमिदं स्मृतम् / द्रव्यमन्त्रात्मको यज्ञस्तपस्त्वनशनात्मकम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಯಜ್ಞವು (ತಪಸ್ಸಿಗೆ) ಸಮನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದನ್ನು ತಪಸ್ಸೇ ಮೂಲವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಯಜ್ಞವು ದ್ರವ್ಯ-ಮಂತ್ರಸ್ವರೂಪ; ತಪಸ್ಸು ಅನಶನಸ್ವರೂಪ.

Verse 44

यज्ञेन देवानाप्नोति वैराजं तपसा पुनः / ब्राह्मं तु कर्म संन्यासाद्वैराग्यात्प्रकृतेर्जयम्

ಯಜ್ಞದಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ವೈರಾಜ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಂನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮ ಕರ್ಮ—ಅಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಜಯ—ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 45

ज्ञानात्प्राप्नोति कैवल्यं पञ्चैतागतयः स्मृताः / एवं विवादः सुमहान्य ज्ञस्यासीत्प्रवर्त्तने

ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೈವಲ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇವು ಐದು ಗತಿಗಳೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಯಜ್ಞದ ಪ್ರವರ್ತನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ವಿವಾದ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 46

देवतानामृषीणां च पूर्व स्वायंभुवे ऽन्तरे / ततस्तमृषयो दृष्ट्वा हतं धर्मबलेन तु

ದೇವತೆಗಳೂ ಋಷಿಗಳೂ ಇದ್ದ ಆ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಋಷಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಧರ್ಮಬಲದಿಂದ ಹತನಾಗಿ ಕಂಡರು.

Verse 47

वसोर्वाक्यमना दृत्य जगमुः सर्वे यथागतम् / गतेषु मुनिसंघेषु देवा यज्ञं समाप्नुवन्

ವಸುವಿನ ಮಾತನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬಂದಂತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಮುನಿಸಂಘಗಳು ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ ದೇವರುಗಳು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿದರು.

Verse 48

यज्ञप्रवर्त्तनं ह्येवमासीत्स्वायंभुवे ऽन्तरे / ततः प्रभृति यज्ञो ऽयं युगैः सह विवर्त्तितः

ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಪ್ರವರ್ತನೆ ಹೀಗೆಯೇ ಆಯಿತು. ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಈ ಯಜ್ಞವು ಯುಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.