Previous Verse
Next Verse

Shloka 92

Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)

तत्तत्कुमारः प्रोवाच पश्यन्दिव्येन चक्षुषा / गतागतज्ञः प्रेतानां प्राप्तिं श्राद्धस्य तैः सह

tattatkumāraḥ provāca paśyandivyena cakṣuṣā / gatāgatajñaḥ pretānāṃ prāptiṃ śrāddhasya taiḥ saha

ಆ ಆ ಕುಮಾರನು ದಿವ್ಯಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ನೋಡಿ ಹೇಳಿದನು; ಅವನು ಪ್ರೇತಗಳ ಗತಾಗತವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನೂ ಅರಿತವನು.

tat-tat-kumāraḥthat (particular) prince
tat-tat-kumāraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक) + tad (प्रातिपदिक) + kumāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); ‘that particular prince/boy’ (emphatic reduplication)
provācasaid/spoke forth
provāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
paśyanseeing
paśyan:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√paś (धातु)
FormPresent active participle (शतृ/कृदन्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); कर्तरि—‘kumāraḥ’ इत्यस्य विशेषण
divyenawith divine
divyena:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); ‘cakṣuṣā’ इत्यस्य विशेषण
cakṣuṣāwith (his) eye/vision
cakṣuṣā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootcakṣus (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
gata-āgata-jñaḥknower of (their) movements/comings and goings
gata-āgata-jñaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgata (कृदन्त) + āgata (कृदन्त) + jña (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); ‘kumāraḥ’ इत्यस्य विशेषण; ‘knower of coming and going’
pretānāmof the departed spirits
pretānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootpreta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
prāptimattainment/reaching
prāptim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprāpti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
śrāddhasyaof the śrāddha (offering)
śrāddhasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
taiḥwith them
taiḥ:
Saha (सह/साकं—सहकारक)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); सर्वनाम
sahatogether with
saha:
Saha (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), postposition/particle indicating accompaniment (सहार्थक)