Adhyaya 2

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे प्रथमे प्रक्रियापादे कृत्यसमुद्देशो नाम प्रथमो ऽध्यायः प्रत्यवोचन्पुनः सूतमृषयस्ते तपोधनाः / कुत्र सत्रं समभत्तेवषामद्भुतकर्मणाम्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಮೊದಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ಕೃತ್ಯಸಮುದ್ದೇಶ’ ಎಂಬ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯ. ನಂತರ ತಪೋಧನ ಋಷಿಗಳು ಸೂತನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದರು—“ಅದ್ಭುತಕರ್ಮಿಗಳಾದ ನಿಮ್ಮ ಋಷಿಗಳ ಸತ್ರವು ಎಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು?”

Verse 2

कियन्तं चैव तत्कालं कथं च समवर्त्तत / आचचक्षे पुराणं च कथं तत्सप्रभञ्जनः

ಆ ಕಾಲವು ಎಷ್ಟು ದೀರ್ಘವಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು? ಹಾಗೆಯೇ ಸಪ್ರಭಂಜನನು ಆ ಪುರಾಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು—ಇದನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.

Verse 3

आचख्यौ विस्तरेणैव पर कौतूहलं हि नः / इति संचोदितः सूतः प्रत्युवाच शुभं वचः

ಓ ಮಹಾತ್ಮನೇ, ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ; ನಮಗೆ ಅಪಾರ ಕುತೂಹಲ. ಹೀಗೆ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಸೂತನು ಶುಭ ವಚನದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 4

शृणुध्वं यत्र ते धीरा मेनिरे मन्त्रमुत्तमम् / यावन्तं चाभवत्कालं यथा च समवर्तत

ಕೇಳಿರಿ—ಅಲ್ಲಿ ಆ ಧೀರರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು; ಆ ಕಾಲ ಎಷ್ಟು, ಅದು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು.

Verse 5

सिसृक्षमाणो विश्वं हि यजते विसृजत्पुरा / सत्रं हि ते ऽतिपुण्यं च सहस्रपरिवत्सरान्

ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮುನ್ನವೇ ಅವರು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು; ಅವರ ಆ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯ ಸತ್ರವು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು.

Verse 6

तपोगृहपतेर्यत्र ब्रह्मा चैवाभवत्स्वयम् / इडाया यत्र पत्नीत्वं शामित्रं यत्र बुद्धिमान्

ಯಲ್ಲಿ ತಪೋಗೃಹದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಆಗಿದ್ದನು; ಯಲ್ಲಿ ಇಡಾ ಪತ್ನೀತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಳು, ಯಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಶಾಮಿತ್ರನು ಇದ್ದನು.

Verse 7

मृत्युश्चके महातेजास्तस्मिन्सत्रे महात्मनाम् / विबुधाश्चोषिरे तत्र सहस्रपरिवत्सरान्

ಆ ಮಹಾತ್ಮರ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಮೃತ್ಯುವೂ ಬಂದನು; ದೇವಗಣರು ಅಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದರು।

Verse 8

भ्रमतो धर्मचक्रस्य यत्र नेमिरशीर्यत / कर्मणा तेन विख्यातं नैमिषं मुनिपूजितम्

ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಧರ್ಮಚಕ್ರದ ನೇಮಿ ಎಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯವಾಯಿತು, ಆ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಆ ಸ್ಥಳ ‘ನೈಮಿಷ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು, ಮುನಿಪೂಜಿತ।

Verse 9

यत्र सा गोमती पुण्या सिद्धचारणसेविता / रोहिणी स सुता तत्र गोमती साभवत् क्षणात्

ಸಿದ್ಧಚಾರಣರು ಸೇವಿಸುವ ಆ ಪುಣ್ಯ ಗೋಮತಿ ಎಲ್ಲಿ ಇದ್ದಳೋ, ಅಲ್ಲಿ ರೋಹಿಣಿಯ ಆ ಪುತ್ರಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೋಮತಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಳು।

Verse 10

शक्तिर्ज्येष्ठा समभवद्वसिष्ठस्य महात्मनः / रुन्धत्याः सुतायात्रादानमुत्तमतेजसः

ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ರುಂಧತಿಯ ಪುತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ರಕ್ಷಕನೂ ದಾತನೂ ಆಗಿದ್ದನು।

Verse 11

कल्माषपादो नृपतिर्यत्र शक्रश्च शक्तिना / यत्र वैरं समभवद्विश्वामित्रवसिष्ठयोः

ಎಲ್ಲಿ ಕಲ್ಮಾಷಪಾದನೆಂಬ ನೃಪತಿ ಇದ್ದನೋ, ಶಕ್ತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನೂ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ-ವಸಿಷ್ಠರ ನಡುವೆ ವೈರ ಹುಟ್ಟಿತು.

Verse 12

अदृश्यन्त्यां समभवन्मुनिर्यत्र पराशरः / पराभवो वसिष्ठस्य यस्य ज्ञाने ह्यवर्त्तयत्

ಅದೃಶ್ಯಂತೀ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಮುನಿ ಪರಾಶರರು ಉದ್ಭವಿಸಿದರೋ; ಅವರ ಜ್ಞಾನಪ್ರಭಾವದಿಂದ ವಶಿಷ್ಠರ ಪರಾಭವವೂ ಸಂಭವಿಸಿತು।

Verse 13

तत्र ते मेनिरे शैलं नैमिषे ब्रह्मवादिनः / नैमिषं जज्ञिरे यस्मान्नैमिषीयास्ततः स्मृताः

ಅಲ್ಲಿ ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ಆ ಶೈಲವನ್ನು ಮಾನ್ಯಮಾಡಿದರು; ನೈಮಿಷದಲ್ಲೇ ಅವರು ಜನಿಸಿದ ಕಾರಣ ‘ನೈಮಿಷೀಯರು’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು।

Verse 14

तत्सत्रमभवत्तेषां समा द्वादश धीमताम् / पुरूरवसि विक्रान्ते प्रशासति वसुंधराम्

ಆ ಧೀಮಂತರ ಸತ್ರಯಾಗವು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು; ಪರಾಕ್ರಮಿ ಪುರುರವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ।

Verse 15

अष्टादश समुद्रस्य द्वीपानश्रन् पुरूरवाः / तुतोष नैव रत्नानां लोभादिति हि नः श्रुतम्

ಪುರುರವನು ಸಮುದ್ರದ ಹದಿನೆಂಟು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು; ಆದರೂ ರತ್ನಲೋಭದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ—ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ।

Verse 16

उर्वशी चकमे तं च देवदूतप्रचोदिता / आजहार च तत्सत्रमुर्वश्या सह संगतः

ದೇವದೂತನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಉರ್ವಶೀ ಅವನನ್ನು ಬಯಸಿದಳು; ಉರ್ವಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವನು ಆ ಸತ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದನು।

Verse 17

तस्मिन्नरपतौ सत्रे नैमिषीयाः प्रचक्रिरे / यं गर्भं सुषुवे गङ्गा पावकाद्दीप्ततेजसम्

ಆ ನರಪತಿಯ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ನೈಮಿಷೀಯ ಋಷಿಗಳು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಗಂಗೆಯು ಪಾವಕನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ದೀಪ್ತತೇಜಸ್ವಿ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು.

Verse 18

तत्तुल्यं पर्वते न्यस्तं हिरण्यं समपद्यत / हिरण्मयं ततश्चके यज्ञवाटं महात्मनाम्

ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಚಿನ್ನವು ಪ್ರकटವಾಯಿತು. ಆಗ ಮಹಾತ್ಮರಿಗಾಗಿ ಹಿರಣ್ಮಯ ಯಜ್ಞವಾಟ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 19

विश्वकर्मा स्वयन्देवो भावनो लोकभावनः / स प्रविश्य ततः सत्रे तेषाममिततेजसाम्

ಸ್ವಯಂದೇವನಾದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ—ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಲೋಕಭಾವನ—ಆ ಅಮಿತತೇಜಸ್ವಿ ಋಷಿಗಳ ಸತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 20

ऐडः पुरूरवा भेजे तं देशं मृगयां चरन् / तं दृष्ट्वा महादाश्वर्यं यज्ञवाटं हिरण्मयम्

ಐಡ ಪುರೂರವನು ಮೃಗಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಆ ದೇಶವನ್ನು ಸೇರಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಿರಣ್ಮಯ ಯಜ್ಞವಾಟವನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 21

लोभेन हतविज्ञानस्तदादातुमुपाक्रमत् / नैमिषेयास्ततस्तस्य चुक्रुधुर्नृपतिं भृशम्

ಲೋಭದಿಂದ ಅವನ ವಿವೇಕ ನಾಶವಾಗಿ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು. ಆಗ ನೈಮಿಷೀಯ ಋಷಿಗಳು ಆ ನೃಪತಿಗೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡರು.

Verse 22

निजघ्नुश्चापि तं क्रुद्धाः कुशवज्रैर्मनीषिणः / तपोनिष्ठाश्च राजानं मुनयो देवचोदिताः

ಕ್ರುದ್ಧರಾದ ಮುನೀಶ್ವರರು ಕುಶವಜ್ರಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು; ದೇವಪ್ರೇರಿತ ತಪೋನಿಷ್ಠ ಮುನಿಗಳು ರಾಜನನ್ನೂ ದಂಡಿಸಿದರು।

Verse 23

कुशवज्रौर्विनिष्पिष्टः स राजा व्यजहात्तनुम् / और्वशेयैस्ततस्तस्य युद्धं चक्रे नृपो भुवि

ಕುಶವಜ್ರಗಳಿಂದ ನುಚ್ಚುನೂರಾದ ಆ ರಾಜನು ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು; ನಂತರ ಔರ್ವಶೇಯರು ಅವನಿಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು।

Verse 24

नहुषस्य महात्मानं पितरं यं प्रचक्षते / स तेष्ववभृथेष्वेव धर्म्मशीलो महीपतिः

ನಹುಷನ ಮಹಾತ್ಮ ತಂದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಆ ಧರ್ಮಶೀಲ ಮಹೀಪತಿ, ಅವರ ಅವಭೃಥ ಸ್ನಾನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದನು।

Verse 25

आयुरायभवायाग्र्यमस्मिन् सत्रे नरोत्तमः / शान्तयित्वा तु राजानं तदा ब्रह्मविदस्तथा

ಈ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ನರೋತ್ತಮ ಆಯುರಾಯಭವಾಯ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾಗಿದ್ದನು; ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮವಿದರು ರಾಜನನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿದರು।

Verse 26

सत्रमारेभिरे कर्त्तुं पृथ्वीवत्सा त्ममूर्तयः / बभूव सत्रे तेषां तु ब्रह्मचर्यं महात्मनाम्

ಭೂಮಿಯನ್ನು ವತ್ಸವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆ ಆತ್ಮಮೂರ್ತಿಯಾದ ಮಹಾತ್ಮರು ಸತ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು; ಅವರ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು।

Verse 27

विश्वं सिसृक्षमाणानां पुरा विस्वसृजामिव / वैखानसैः प्रियसखैर्वाल खिल्यैर्मरीचिभिः

ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಉತ್ಸುಕವಾದ ಆ ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಶ್ವಸೃಜಕರಂತೆ, ವೈಖಾನಸ ಪ್ರಿಯಸಖರು ಹಾಗೂ ವಾಲಖಿಲ್ಯ ಮರೀಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ।

Verse 28

अजैश्च मुनिभिर्जातं सूर्यवैश्वानरप्रभः / वितृदेवाप्सरःसिद्धैर्गन्धर्वोरगचारणैः

ಅಜ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು, ಸೂರ್ಯ-ವೈಶ್ವಾನರರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ; ಮತ್ತು ವಿತೃದೇವ, ಅಪ್ಸರ, ಸಿದ್ಧ, ಗಂಧರ್ವ, ಉರಗ, ಚಾರಣರಿಂದ ಆವರಿತ।

Verse 29

भारतैः शुशुभे राजा देवैरिन्द्रसमो यथा / स्तोत्रशस्त्रैर्गृहैर्देवान्पितॄन्पित्र्यैश्च कर्मभिः

ಭಾರತರಿಂದ ರಾಜನು ದೇವರಿಂದ ಇಂದ್ರನಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದನು; ಸ್ತೋತ್ರ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಗೃಹಕರ್ಮಗಳೂ ಮೂಲಕ ದೇವರು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪಿತೃಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದನು।

Verse 30

आनर्चुःस्म यथाजाति गन्धर्वादीन् यथाविधि / आराधने स सस्मार ततः कर्मान्तरेषु च

ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವರ್ಗಾನುಸಾರ ಗಂಧರ್ವಾದಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿದರು; ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ನಂತರ ಇತರ ಕರ್ಮಗಳ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 31

जगुः सामानि गन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः / व्याजह्रुर्मुनयो वाचं चित्राक्षरपदां शुभाम्

ಗಂಧರ್ವರು ಸಾಮಗಾನಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪುಗಳು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದವು; ಮುನಿಗಳು ಶುಭವಾದ, ವಿಚಿತ್ರಾಕ್ಷರಪದಯುಕ್ತ ವಾಣಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದರು।

Verse 32

मन्त्रादि तत्र विद्वांसो जजपुश्च परस्परम् / वितण्डावचनैश्चैव निजघ्नुः प्रतिवादिनः

ಅಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪರಸ್ಪರ ಮಂತ್ರಾದಿಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ವಿಟಂಡಾವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.

Verse 33

ऋषयश्चैव विद्वांसः शब्दार्थन्यायकोविदाः / न तत्र हारितं किञ्चिद्विविशुर्ब्रह्मराक्षसाः

ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳೂ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ಶಬ್ದಾರ್ಥ-ನ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಅಲ್ಲಿ ಏನೂ ಹರಣವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರು ಒಳನುಗ್ಗಿದರು.

Verse 34

नैव यज्ञहरा दैत्या नैव वाजमुखास्त्रिणः / प्रायश्चित्तं दरिद्रं च न तत्र समजायत

ಅಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಕಸಿಯುವ ದೈತ್ಯರೂ ಇಲ್ಲ, ವಾಜಮುಖ ಅಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳೂ ಇಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವೂ ದಾರಿದ್ರ್ಯವೂ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 35

शक्तिप्रज्ञाक्रियायेगैर्विधिराशीष्वनुष्टितः / एवं च ववृधे सत्रं द्वादशाब्दं मनीषिणाम्

ಶಕ್ತಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಯೋಗಗಳಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಆಶೀರ್ವಾದಕರ್ಮಗಳು ನೆರವೇರಿದವು; ಹೀಗೆ ಮನುಷಿಗಳ ಸತ್ರವು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು.

Verse 36

ऋषीणां नैमिषीयाणां तदभूदिव वज्रिणः / वृद्धाद्या ऋत्विजो वीरा ज्योतिष्टोमान् पृथक्पृथक्

ನೈಮಿಷದ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಅದು ವಜ್ರಧಾರಿ ಇಂದ್ರನಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು; ವೃದ್ಧಾದಿ ವೀರ ಋತ್ವಿಜರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಟೋಮ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

Verse 37

चक्रिरे पृष्ठगमनाः सर्वानयुतदक्षिणान् / समाप्तयज्ञो यत्रास्ते वासुदेवं महाधिपम्

ಅವರು ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ಯಜ್ಞವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಾಧಿಪತಿ ವಾಸುದೇವನು ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 38

पप्रच्छुरमितात्मानं भवद्भिर्यदहं द्विजः / प्रचोदितः स्ववंशार्थं स च तानब्रवीत्प्रभुः

ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಾನು ದ್ವಿಜನು, ಸ್ವವಂಶಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ಅಮಿತಾತ್ಮ ಮಹಾಪುರುಷನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ; ಆಗ ಪ್ರಭುವು ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 39

शिष्यःस्वयंभुवो देवः सर्वं प्रत्यक्षदृग्वशी / अणिमादिभिरष्टाभिः सूक्ष्मैरङ्गैः समन्वितः

ಅವನು ಸ್ವಯಂಭೂ ದೇವನ ಶಿಷ್ಯನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ನೋಡುವವನು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯವಶೀ; ಅಣಿಮಾದಿ ಎಂಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಿದ್ಧಿಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನು.

Verse 40

तिर्यग्वातादिभिर्वर्षैः सर्वां ल्लोकान्बिभर्ति यः / सप्तस्कन्धा भृताः शाखाः सर्वतोयाजराजरान्

ತಿರ್ಯಗ್ವಾತಾದಿ ಮಳೆಯ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನು; ಏಳು ಸ್ಕಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಾಖೆಗಳಿರುವವನು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜಲಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ ಜರಾರಹಿತ ಅಮರನಾಗಿರುವನು.

Verse 41

विषयैर् मरुतो यस्य संस्थिताः सप्तसप्तकाः / व्यूहत्रयाणां सूतानां कुर्वन् सत्रं महाबलः

ಯಾರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಮರುತರು ಏಳು-ಏಳು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ; ಆ ಮಹಾಬಲನು ಮೂರು ವ್ಯೂಹಗಳ ಸೂತರಿಗೆ ಸತ್ರಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 42

तेजसश्वाप्युपायानां दधातीह शरीरिणः / प्राणाद्या वृत्तयः पञ्च धारणानां स्ववृत्तिभिः

ಅವನು ತೇಜಸ್ಸಿನ ಉಪಾಯಗಳನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಾಣಾದಿ ಐದು ವೃತ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಧಾರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ.

Verse 43

पूर्यमामः शरीराणां धारणं यस्य कुर्वते / आकाशयोनिर्द्विगुणः शाब्दस्पर्शसमन्वितः

ಯಾರು ತುಂಬುತ್ತಿರುವ ದೇಹಗಳ ಧಾರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ಆಕಾಶಯೋನಿ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿದ್ದು ಶಬ್ದ-ಸ್ಪರ್ಶಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 44

वाचोरणिः समाख्याता शब्दशास्त्रविचक्षणैः / भारत्यार्ः श्लक्ष्णया सर्वान्मुनीन्प्रह्लादयन्निव

ಶಬ್ದಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವವರು ಇದನ್ನು ‘ವಾಚೋರಣಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಸರಸ್ವತಿಯ ಮೃದು ವಾಣಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುವಂತಿದೆ.

Verse 45

पुराणज्ञाः सुमनसः पुराणाश्रययुक्तया / पुराम नियता विप्राः कथामकथयद्विभुः

ಪುರಾಣಜ್ಞರು, ಸುಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರು, ಪುರಾಣಾಶ್ರಯದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದ ನಿಯತ ವಿಪ್ರರ ಮುಂದೆ ವಿಭುವು ಆ ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 46

एतत्सर्वं यथावृत्तमाख्यानं द्विजसत्तमाः / ऋषीणां च परं चैतल्लोकतत्त्वमनुत्तमम्

ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೇ! ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ನಡೆದಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆಖ್ಯಾನ; ಇದು ಋಷಿಗಳ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವೂ, ಲೋಕತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಅನುತ್ತಮವೂ ಆಗಿದೆ.

Verse 47

ब्रह्मणा यत्पुरा प्रोक्तं पुराणं ज्ञानमुत्तमम् / देवतानामृषीणां च सर्वपापप्रमोचनम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜ್ಞಾನರೂಪ ಪುರಾಣವು ಇದು; ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಋಷಿಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದದು, ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವದು.

Verse 48

विस्तरेणानुपूर्व्या च तस्य वक्ष्याम्यनुक्रमम्

ಈಗ ಅದರ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.