Shloka 72
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
रुद्रकान्तमिति ख्यातं निर्मितं तद्भवेन तु / अन्ये चाप्यत्र विख्याताः पद्मामीनद्विजाकुलाः
Transliteration
rudrakāntamiti khyātaṃ nirmitaṃ tadbhavena tu / anye cāpyatra vikhyātāḥ padmāmīnadvijākulāḥ
Translation
ಆ ಸರೋವರ ‘ರುದ್ರಕಾಂತ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತ; ಅದು ಅದರ ಉದ್ಭವದಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸರೋವರಗಳಿದ್ದು, ಅವು ಪದ್ಮ, ಮೀನು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ।
Word by Word
रुद्रकान्तम्Rudrakānta (name)
रुद्रकान्तम्:
कर्ता (Karta/Subject-complement)
TypeNoun
Rootरुद्र + कान्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रुद्रस्य कान्तम्)
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, उद्धरण/इत्यर्थक निपात (quotative)
ख्यातम्known/called
ख्यातम्:
क्रिया (Predicative state)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (is known as)
निर्मितम्created
निर्मितम्:
क्रिया (Predicative state)
TypeAdjective
Rootनिर्-मा (धातु) → निर्मित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (was) made/created
तद्भवेनby him/that being (born of it)
तद्भवेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् + भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तस्य भवेन = by that being/one born thereof)
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (contrast/emphasis)
अन्येothers
अन्ये:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (also/even)
अत्रhere
अत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (locative adverb)
विख्याताःwell-known
विख्याताः:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootवि-ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying अन्ये)
पद्मामीनद्विजाकुलाःcrowded with lotuses, fish, and birds
पद्मामीनद्विजाकुलाः:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootपद्म + मीन + द्विज + आकुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; बहु-तत्पुरुष (filled with lotuses, fish, birds)