
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ–ಉತ್ತರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಆದರೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಜಾ-ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಪ್ರಶ್ನಕನು ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ವರ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ನದಿಗಳು, ಮಹಾಭೂತಗಳ ಪರಿಮಾಣ, ಲೋಕಾಲೋಕ ಗಡಿ, ಸೂರ್ಯ–ಚಂದ್ರರ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಗತಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸೂತನು ಭೂಮಿಯ ಆಯಾಮ-ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪ–ಸಮುದ್ರ ಗಣನೆಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಹೇಳುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಸಪ್ತದ್ವೀಪ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ವರ್ಣನೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ—ಲವಣ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿತ ವಿಶಾಲ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಭೂಭಾಗ, ನವವರ್ಷಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿತ, ನಗರಗಳು, ಜನಪದಗಳು, ಸಿದ್ಧ-ಚಾರಣರು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಸ್ರೋತ ನದಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತ. ಹಿಮವಾನ್, ಹೇಮಕೂಟ, ನಿಷಧ ಮೊದಲಾದ ಸೀಮಾ ಪರ್ವತಗಳು ನವವರ್ಷ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ದಿಕ್ಕು ಸೂಚಕಗಳೆಂದು ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे प्रियव्रतवंशानुकीर्त्तनं नाम चतुदशो ऽध्यायः सूत उवाच एवं प्रजासन्निवेशं श्रुत्वा वै शांशपायनिः / पप्रच्छ नियतं सूतं पृथिव्युद धिविस्तरम्
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ದ್ವಿತೀಯ ಅನುಷಂಗಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಿಯವ್ರತವಂಶಾನುಕೀರ್ತನ’ ಎಂಬ ಚತುರ್ದಶ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಜೆಗಳ ಇಂತಹ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಾಂಶಪಾಯನಿಯು ನಿಯತಚಿತ್ತದಿಂದ ಸೂತನನ್ನು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳ ವಿಸ್ತಾರ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.
Verse 2
कति द्वीपा समुद्रा वा पवता वा कति स्मृताः / कियन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च काः स्मृताः
ದ್ವೀಪಗಳು ಎಷ್ಟು, ಸಮುದ್ರಗಳು ಎಷ್ಟು, ಪರ್ವತಗಳು ಎಷ್ಟು ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ? ಹಾಗೆಯೇ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳು ಎಷ್ಟು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ನದಿಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ?
Verse 3
महा भूतप्रमाणं च लोकालोकं तथैव च / पर्यायं परिमाणं च गतिं चन्द्रार्कयोस्तथा / एतत्प्रबूहि नः सर्वं विस्तरेण यथार्थतः
ಮಹಾಭೂತಗಳ ಪ್ರಮಾಣ, ಲೋಕಾಲೋಕದ ಸ್ವರೂಪ, ಅದರ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಪರಿಮಾಣ, ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯರ ಗತಿ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಮಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸು.
Verse 4
सूत उवाच हन्त वो ऽहं प्रवक्ष्यामि पृथिव्यायामविस्तरम्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಕೇಳಿರಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಭೂಮಿಯ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 5
संख्यां चैव समुद्राणां द्वीपानां चैव विस्तरम् / द्वीपभेदसहस्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च
ಸಮುದ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ, ದ್ವೀಪಗಳ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಏಳರೊಳಗೆ ಅಂತರಗತವಾದ ದ್ವೀಪಭೇದಗಳ ಸಹಸ್ರಗಳನ್ನೂ।
Verse 6
न शक्यन्ते क्रमेणेह वक्तुं यैः सततं जगत् / सप्त द्वीपान्प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यग्रहैः सह
ಯಾವುದರಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೋ, ಅವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳೊಡನೆ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುವೆನು।
Verse 7
तेषां मनुष्या स्तर्क्केण प्रमाणानि प्रचक्षते / अचिन्त्याः खलु ये भावा न तांस्तर्केण साधयेत्
ಅವುಗಳ ಕುರಿತು ಮನುಷ್ಯರು ತರ್ಕದಿಂದ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಚಿಂತ್ಯವಾದ ಭಾವಗಳನ್ನು ತರ್ಕದಿಂದ ಸಾಧಿಸಬಾರದು।
Verse 8
प्रकृतिभ्यः परं यच्च तदचिन्त्यं प्रचक्षते / नववर्षं प्रवक्ष्यामि जंबूद्वीपं यथातथम्
ಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗಿಂತ ಪರವಾದುದನ್ನು ಅಚಿಂತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಈಗ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಯಥಾತಥವಾಗಿ ನಾನು ವಿವರಿಸುವೆನು।
Verse 9
विस्तरान्मण्डलाच्चैव योजनैस्तन्निबोधत / शतमेकं सहस्राणां योजनाग्रात्समन्ततः
ಅದರ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನೂ ವಲಯವನ್ನೂ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಿರಿ; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಅದು ಸಹಸ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶತ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ।
Verse 10
नानाजनपदाकीर्णः पुरैश्च विविधैश्शुभैः / सिद्धचारणसंकीणः पर्वतैरुपशोभितः
ಅದು ನಾನಾ ಜನಪದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ವಿಧವಿಧವಾದ ಶುಭ ನಗರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಸಿದ್ಧ–ಚಾರಣರಿಂದ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ, ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।
Verse 11
सर्वधातुनिबद्धैश्च शिलाजाल समुद्भवैः / पर्वतप्रभवाभिश्च नदीभिः सर्वतस्ततः
ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವಧಾತುಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತವಾದ, ಶಿಲಾಜಾಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನದಿಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು।
Verse 12
जंबूद्वीपः पृथुः श्रीमान् सर्वतः पृथुमण्डलः / नवभिश्चावृतः सर्वो भुवनैर्भूतभावनैः
ಜಂಬೂದ್ವೀಪವು ವಿಶಾಲವೂ ಶ್ರೀಮಂತವೂ ಆಗಿತ್ತು; ಅದರ ಮಂಡಲವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದು, ಭೂತಭಾವನವಾದ ಒಂಬತ್ತು ಭುವನಗಳಿಂದ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು।
Verse 13
लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः / जंबूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः
ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಲವಣಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಆ ಸಮುದ್ರವೂ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರದಷ್ಟೇ ಸಮವಾಗಿ ಸರ್ವತಃ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು।
Verse 14
प्रागायताः सूपर्वाणः षडिमे वर्षपर्वताः / अवगाढा ह्युभयतः मसुद्रौ पूर्वपश्चिमौ
ಈ ಆರು ವರ್ಷಪರ್ವತಗಳು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದು, ಸುಸಂಯೋಜಿತ ಪರ್ವಸಂಧಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡವು; ಮತ್ತು ಅವು ಎರಡೂ ಕಡೆ—ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ—ಆಳವಾಗಿ ಮುಳುಗಿದ್ದವು।
Verse 15
हिमप्रायश्च हिमवान् हेमकूटश्च हेमवान् / सर्वर्त्तुषु सुखश्चापि निषधः पर्वतो महान्
ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತ ಹಿಮವಾನ್, ಸ್ವರ್ಣಶಿಖರ ಹೇಮಕೂಟ ಮತ್ತು ಹೇಮವಾನ್; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖದಾಯಕ ಮಹಾನ್ ನಿಷಧ ಪರ್ವತ.
Verse 16
चतुर्वर्णश्च सौवर्णो मेरुश्चारुतमः स्मृतः / द्वात्रिंशच्च सहस्राणि विस्तीर्णः स च मूर्द्धनि
ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಸ್ವರ್ಣಮಯನಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರನೆಂದು ಮೇರು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಅವನ ಶಿಖರವು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದೆ।
Verse 17
वृत्ताकृतिप्रमाणश्च चतुरस्रः समुच्छ्रितः / नानावर्णास्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः
ಅದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿ, ಚತುರಸ್ರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ; ಅದರ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ನಾನಾ ವರ್ಣಗಳು ಇದ್ದು, ಪ್ರಜಾಪತಿ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ।
Verse 18
नाभिबन्धनसंभूतो ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः / पूर्वतर्ः श्वेतवर्णश्च ब्राह्मणस्तस्य तेन तत्
ಅವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ನಾಭಿಬಂಧನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದುದು; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು ಶ್ವೇತವರ್ಣ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಾಗಿ ಇದೆ—ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಾಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 19
पार्श्वमुत्तरतस्तस्य रक्तवर्मः स्वभावतः / तेनास्य क्षत्त्रभावस्तु मेरोर्नानार्थकारणात्
ಅದರ ಉತ್ತರ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ವಭಾವತಃ ರಕ್ತವರ್ಣದ ಆವರಣವಿದೆ; ನಾನಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಅದರಿಂದ ಮೇರುವಿಗೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯಭಾವವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 20
पीतश्च दक्षिणेनासौ तेन वैश्यत्वमिष्यते / भृङ्गपत्रनिभश्चापि पश्चिमेन समाचितः
ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಪೀತವರ್ಣನಾಗಿ ಇರುವವನಿಂದ ವೈಶ್ಯತ್ವವೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನು ಭೃಂಗಪತ್ರಸಮಾನ ವರ್ಣವಂತನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟನು.
Verse 21
तेनास्य शूद्रभावः स्यादिति वर्णाः प्रकीर्त्तिताः / वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः
ಅದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಶೂದ್ರಭಾವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು—ಹೀಗೆ ವರ್ಣಗಳು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವನ ಆಕಾರ ಸ್ವಭಾವತಃ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ವರ್ಣದಿಂದ ಅದರ ಪರಿಮಾಣ ನಿರ್ಣಯವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 22
नीलश्च वैदुर्यमयः श्वेतः घुक्लो हिरण्मयः / मयुरबर्हवर्णस्तु शातकैंभश्च शृङ्गवान्
ಒಂದು ನೀಲವಾಗಿ ವೈದೂರ್ಯಮಣಿಯಂತೆ; ಒಂದು ಶ್ವೇತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಹಿರಣ್ಮಯವಾಗಿ; ಒಂದು ಮಯೂರಬರ್ಹವರ್ಣವಾಗಿ; ಮತ್ತೊಂದು ಶಾತಕೌಂಭಸಮಾನವಾಗಿ ಶೃಂಗವಂತವಾಗಿದೆ.
Verse 23
एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः / तेषामन्तरविष्कंभो नवसाहस्र उच्यते
ಈ ಪರ್ವತರಾಜರು ಸಿದ್ಧ-ಚಾರಣರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು. ಇವರ ಮಧ್ಯದ ವಿಸ್ತಾರವು ನವಸಾಹಸ್ರ (ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
Verse 24
मध्ये त्विलावृतं नाम महामेरोः समन्तमः / नवैवं तु सहस्राणि विस्तीर्णं सर्वतस्तु तत्
ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಇಲಾವೃತ’ ಎಂಬ ದೇಶವು ಮಹಾಮೇರುವಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಇದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನವಸಾಹಸ್ರ (ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ) ವಿಸ್ತಾರವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 25
मध्ये तस्य महामेरुर्विधूम इव पावकः / वेद्यर्द्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्द्धं तथोत्तरम्
ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಮೇರು ಧೂಮರಹಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇರುವಿನ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧವು ವೇದಿರೂಪ, ಉತ್ತರಾರ್ಧವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 26
वर्षाणि यानि षट् चैव तेषां ये वर्षपर्वताः / द्वे द्वे सहस्रे विस्तीर्णा योजनानां समुच्छ्रयात्
ಆ ಆರು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ವರ್ಷಪರ್ವತಗಳು, ಎತ್ತರದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಎರಡು ಎರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿವೆ.
Verse 27
जंबूद्वीपस्य विस्तारात्तेषामायाम उच्यते / योजनानां सहस्राणि शतं द्वावायतौ गिरी
ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರದಂತೆ ಅವುಗಳ ಆಯಾಮ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಆ ಪರ್ವತಗಳು ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಿವೆ.
Verse 28
नीलश्च निषधश्चैव ताभ्यां हीनास्तु ये परे / श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवाञ्छृङ्गवांस्तथा
ನೀಲ ಮತ್ತು ನಿಷಧ; ಅವೆರಡಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಇತರ ಪರ್ವತಗಳು—ಶ್ವೇತ, ಹೇಮಕೂಟ, ಹಾಗೆಯೇ ಶೃಂಗಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ ಹಿಮವಾನ್.
Verse 29
नवती द्वे अशीती द्वे सहस्राण्यायतास्तु तेः / तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्णाणि सप्त वै
ಅವುಗಳ ಉದ್ದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತೊಂಬತ್ತೆರಡು ಮತ್ತು ಎಂಭತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು. ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಪದಗಳಿವೆ; ಅವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಏಳು ವರ್ಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Verse 30
प्रपातविषमैस्तैस्तु पर्वतैरावृतानि तु / संततानि नदीभेदैरगम्यानि परस्परम्
ಆ ದೇಶಗಳು ಜಲಪಾತಗಳಿಂದ ದುರ್ಗಮವಾದ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ನದಿಗಳ ಅನೇಕ ಶಾಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಅಗಮ್ಯ.
Verse 31
वसंति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः / इदं हैमवतं वर्षं भारतं नाम विश्रुतम्
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಾನಾ ಜಾತಿಗಳ ಸತ್ತ್ವಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಹಿಮವಂತನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರ್ಷ; ‘ಭಾರತ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
Verse 32
हेमकूटं परं ह्यस्मा न्नान्ना किंषुरुपं स्मृतम् / नैषधं हेमकूटात्तु हरिवर्षं तदुच्यते
ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ ‘ಹೇಮಕೂಟ’ ಇದೆ; ಅದನ್ನು ‘ಕಿಂಷುರೂಪ’ ಎಂದೂ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೇಮಕೂಟದ ನಂತರ ‘ನೈಷಧ’; ಅದೇ ‘ಹರಿವರ್ಷ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
Verse 33
हरिवर्षात्परं चापि मेरोश्व तदिलावृतम् / इलावृतात्पिरं नीलं सम्यकं नाम विश्रुतम्
ಹರಿವರ್ಷದ ನಂತರವೂ, ಮೇರುವಿನ ಸಮೀಪ ‘ಇಲಾವೃತ’ ಇದೆ. ಇಲಾವೃತದ ನಂತರ ‘ನೀಲ’ ಇದೆ; ಅದು ‘ಸಮ್ಯಕ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
Verse 34
रम्यकात्परतर्ः श्वेतं विश्रुतं तद्धिरण्मयम् / हिरण्मयात्परं चैव शृङ्गवत्तः कुरु स्मृतम्
ರಮ್ಯಕದ ನಂತರ ‘ಶ್ವೇತ’ ಇದೆ; ಅದು ‘ಹಿರಣ್ಮಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಹಿರಣ್ಮಯದ ನಂತರ ‘ಶೃಂಗವತ್’ ದಿಕ್ಕಿನ ‘ಕುರು’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 35
धनुःसंस्थे तु विज्ञेये द्वे वर्षे दक्षिणोत्तरे / दीर्घाणि तत्र चत्वारि मध्यमं तदिलावृतम्
ಧನುಃಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು (ದೇಶಗಳು) ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವು; ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದೀರ್ಘ ಪ್ರದೇಶಗಳಿದ್ದು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಇಲಾವೃತವಿದೆ.
Verse 36
अर्वाक् च निषधस्याथ वेद्यर्द्धं दक्षिणं स्मृतम् / परं नीलवतो यच्च वेद्यर्द्धं तु तदुत्तरम्
ನಿಷಧ ಪರ್ವತದ ಈ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿರುವುದು ವೇದಿಯ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧವೆಂದು ಸ್ಮೃತ; ನೀಲವತದ ಆ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿರುವುದು ವೇದಿಯ ಉತ್ತರಾರ್ಧವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
Verse 37
वेद्यर्द्धे दक्षिणे त्रीणि त्रीणि वर्षाणि चोत्तरे / तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो मेरुर्मध्य इलावृतम्
ವೇದಿಯ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳು (ದೇಶಗಳು) ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರು; ಅವೆರಡರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇರು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಅದೇ ಇಲಾವೃತದ ಮಧ್ಯಭಾಗ.
Verse 38
दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेम तु / उदगायेतो महाशैलो माल्यवान्नाम नामतः
ನೀಲ ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿಷಧದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ‘ಮಾಲ್ಯವಾನ್’ ಎಂಬ ಮಹಾಶೈಲವಿದೆ.
Verse 39
योजनानां सहस्रं तु आनील निषधायतः / आयामतश्चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि प्रकीर्तितः
ನೀಲದಿಂದ ನಿಷಧವರೆಗೆ ಇದರ ಅಗಲ ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳು; ಇದರ ಉದ್ದ ಮುವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
Verse 40
तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः / आयामतो ऽथ विस्तारान्माल्यवा नितिविश्रुतः
ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ದೈರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರದಿಂದ ‘ಮಾಲ್ಯವಾನ್’ ಎಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
Verse 41
परिमण्डलयोर्मेरुर्मध्ये कनकपर्वतः / चतुर्वणः स सौवर्णः चतुरस्रः समुच्छ्रितः
ಪರಿಮಂಡಲಗಳ ನಡುವೆ ಮೇರುವಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನಕಪರ್ವತವಿದೆ; ಅದು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ, ಸ್ವರ್ಣಮಯ, ಚತುರಸ್ರ ಹಾಗೂ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಉದ್ಭಾಸಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 42
सुमेरुः शुशुभेशुभ्रो राजव त्समधिष्ठितः / तरुणादित्यवर्णाभो विधूम इव पावकः
ಸುಮೇರು ಶುಭ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ರಾಜಾಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದಂತೆ ಶೋಭಿಸಿತು; ಅದು ಕಿರಿಯ ಸೂರ್ಯವರ್ಣದಂತೆ, ಧೂಮರಹಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತವಾಗಿತ್ತು.
Verse 43
योजनानां सहस्राणि चतुरशीतरुच्छ्रितः / प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तृतः षोडशैव तु
ಅದರ ಎತ್ತರ ಎಂಭತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು; ಕೆಳಗೆ ಹದಿನಾರು (ಸಾವಿರ ಯೋಜನ) ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದೆ, ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವೂ ಹದಿನಾರೇ (ಸಾವಿರ ಯೋಜನ) ಇದೆ.
Verse 44
शरावसंस्थितत्वात्तु द्वात्रिंशन्मूर्ध्निविस्तृतः / विस्तारात्रिगुणस्तस्य परिणाहः समन्ततः
ಶರಾವದಂತೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರ ಮುವತ್ತೆರಡು (ಸಾವಿರ ಯೋಜನ); ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಧಿ ಆ ವಿಸ್ತಾರದ ಮೂರರಷ್ಟು ಆಗಿದೆ.
Verse 45
मण्डलेन प्रमाणेन त्र्यस्रे मानं तदिष्यते / चत्वारिंशत्सहस्राणि योजनानां समन्ततः
ಮಂಡಲ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ತ್ರ್ಯಸ್ರದ ಮಾನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ನಲವತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದೆ.
Verse 46
अष्टाभिरधिकानि स्युस्त्र्यस्रे मानं प्रकीर्त्तितम् / चतुरस्रेण मानेन परिणाहः समन्ततः
ತ್ರ್ಯಸ್ರದ ಮಾನವು ಎಂಟರಿಂದ ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಚತುರಸ್ರ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಸರ್ವತಃ ಪರಿಧಿ (ಪರಿಣಾಹ) ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 47
चतुः षष्टिसहस्राणि योजनानां विधीयते / स पर्वतो महादिव्यो दिव्यौषधिसमन्वितः
ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅರವತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳೆಂದು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆ ಪರ್ವತವು ಮಹಾದಿವ್ಯ, ದಿವ್ಯ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 48
भुवनैरावृतः सर्वो जातरूपमयैः शुभैः / तत्र देवगणाः सर्वे गन्धर्वोरगराक्षसाः
ಅದು ಶುಭವಾದ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಭುವನಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆವೃತವಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ದೇವಗಣಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಉರಗರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಎಲ್ಲರೂ ಇರುವರು.
Verse 49
शैलराजे प्रदृश्यन्ते शुभाश्चाप्सरसां गणाः / स तु मेरुः परिवृतो भुवनैर्भूतभावनैः
ಶೈಲರಾಜನಲ್ಲಿ ಶುಭ ಅಪ್ಸರಸಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಆ ಮೇರువు ಭೂತಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಭುವನಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.
Verse 50
चत्वारो यस्य देशा वै चतुःपार्श्वेष्वधिष्ठिताः / भद्राश्वा भरताश्वैव केतुमालाश्च पश्चिमाः
ಯಸ್ಯನ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳ ನಾಲ್ಕು ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ—ಭದ್ರಾಶ್ವ, ಭರತಾಶ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕೇತುಮಾಲ।
Verse 51
उत्तराः कुरवश्चैव कृतपुण्यप्रतिश्रयाः / गन्धमादनपर्श्वे तु परैषापरगण्डिका
ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕುರುಗಳು ಇದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಕೃತಪುಣ್ಯದ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನ. ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪರೈಷಾ ಮತ್ತು ಅಪರಗಂಡಿಕಾ ಇವೆ.
Verse 52
सर्वर्त्तुरमणीया च नित्यं प्रमुदिता शिवा / द्वात्रिंशत्तु सहस्राणि योजनैः पूर्वपश्चिमात्
ಅದು ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮನೋಹರ, ಸದಾ ಹರ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಶುಭಕರ; ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದವರೆಗೆ ಅದರ ವಿಸ್ತಾರ ಮுப்பತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳು.
Verse 53
आयामतश्चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि प्रमाणतः / तत्र ते शुभकर्माणः केतुमालाः प्रतिष्ठिताः
ಉದ್ದದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅದು ಮೂವತ್ತನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳು; ಅಲ್ಲಿ ಶುಭಕರ್ಮಿಗಳು ಆದ ಕೇತುಮಾಲ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
Verse 54
तत्र काला नराः सर्वे महासत्त्वा महाबलाः / स्त्रियश्चोत्पल पत्राभाः सर्वास्ताः प्रियदर्शनाः
ಅಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷರು ಶ್ಯಾಮವರ್ಣದವರು, ಮಹಾಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲ ಹೊಂದಿದವರು; ಸ್ತ್ರೀಯರು ನೀಲಕಮಲದ ಎಲೆಯಂತೆ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವರು, ಎಲ್ಲರೂ ಮನೋಹರರು.
Verse 55
तत्र दिव्यो महावृक्षः पनसः पड्रसाश्रयः / ईश्वरो ब्रह्मणः पुत्रः कामचारी मनोजवः
ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಮಹಾವೃಕ್ಷವಾದ ಪನಸವಿದೆ; ಅದು ಷಡ್ರಸಗಳ ಆಶ್ರಯ. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನಾದ ಈಶ್ವರನು ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಸಂಚರಿಸುವವನು, ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ವೇಗವಂತನು.
Verse 56
तस्य पीत्वा फलरसं जीवन्ति च समायुतम् / पार्श्वे माल्यवतश्चापि पूर्वे ऽपूर्वा तु गण्डिका
ಅದರ ಫಲರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಯವತ್ ಇದೆ; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಗಂಡಿಕಾ ಇದೆ.
Verse 57
आयामादथ विस्ताराद्यथैषापरगण्डिका / भद्राश्वास्तत्र विज्ञेया नित्यं मुदितमानसाः
ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲದಲ್ಲಿ ಈ ಅಪರ-ಗಂಡಿಕಾ ಹೇಗಿದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ (ಇನ್ನೊಂದು) ಗಂಡಿಕವೂ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಶ್ವರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಜನರು ಇದ್ದಾರೆ; ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಹರ್ಷಿತ.
Verse 58
भद्रशालवनं चात्र कालाम्रस्तु महाद्रुमः / तत्र ते पुरुषाः स्वेता महोत्साहा बलान्विताः
ಇಲ್ಲಿ ಭದ್ರಶಾಲ ವನವಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲಾಮ್ರ ಎಂಬ ಮಹಾದ್ರುಮವೂ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪುರುಷರು ಶ್ವೇತವರ್ಣದವರು, ಮಹೋತ್ಸಾಹಿಗಳು, ಬಲವಂತರು.
Verse 59
स्त्रियः कुमुदवर्णाभाः सुन्दर्यः प्रियदर्शनाः / चन्द्रप्रभाश्चन्द्रवर्णाः पूर्णचन्द्र निभाननाः
ಸ್ತ್ರೀಯರು ಕುಮುದದಂತೆ ವರ್ಣಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವರು, ಸುಂದರಿಯರು, ಮನೋಹರ ದರ್ಶನದವರು. ಅವರು ಚಂದ್ರಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವರು, ಚಂದ್ರವರ್ಣದವರು, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತ ಮುಖವಿರುವವರು.
Verse 60
चन्द्रशीतलगात्र्यस्ताः स्त्रिय उत्पलगन्धिकाः / दशवर्षसहस्राणि तेषामायुरनामयम्
ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಶೀತಲ ದೇಹವಳ್ಳವರು, ಉತ్పಲದ ಸುಗಂಧವಳ್ಳವರು. ಅವರ ಆಯುಷ್ಯ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು; ಅವರು ರೋಗರಹಿತರು.
Verse 61
कालाम्रस्य रसं पीत्वा सर्वे च स्थिरयौवनाः / दक्षिणेन तु श्वेतस्य नीलस्यैवोत्तरेण च
ಕಾಳಾಮ್ರದ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿದು ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ಥಿರಯೌವನರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೀಲ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ.
Verse 62
वर्षं रमणकं नाम जायन्ते तत्र मानवाः / रतिप्रधाना विमला जरादौर्गन्ध्यवर्जिताः
ಅಲ್ಲಿ ‘ರಮಣಕ’ ಎಂಬ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅವರು ರತಿಪ್ರಧಾನರು, ವಿಮಲರು, ಮತ್ತು ಜರೆಯೂ ದುರ್ಗಂಧವೂ ಇಲ್ಲದವರು.
Verse 63
शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे च प्रियदर्शनाः / तत्रापि सुमहान्वृक्षो न्यग्रोधो रोहितो महान्
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಶುಕ್ಲ ವಂಶಸಂಪನ್ನರು ಮತ್ತು ನೋಡಲು ಮನೋಹರರು. ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾವೃಕ್ಷವಿದೆ—ಮಹಾ ನ್ಯಗ್ರೋಧ, ‘ರೋಹಿತ’ ಎಂಬುದು.
Verse 64
तस्यापि ते फलरसं पिबन्तो वर्त्तयन्ति वै / दशवर्षसहस्राणि शतानि दश पञ्च च
ಅವರು ಆ ಮರದ ಫಲರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ—ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಹಾಗೂ ಐನೂರು (ಅಂದರೆ ಸಾವಿರ ಐನೂರು) ವರ್ಷಗಳು.
Verse 65
जीवन्ति ते महाभागाः सदा त्दृष्टा नरोत्तमाः / दक्षिणे वै शृङ्गवतः श्वेतस्याप्युत्तरेण च
ಶೃಂಗವತ ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲೂ ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತರದಲ್ಲೂ ವಾಸಿಸುವ ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ನರೋತ್ತಮರು ಸದಾ ಜೀವಂತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
Verse 66
वर्षं हैरण्वतं नाम यत्र हैरण्वती नदी / महाबलाः सुतेजस्का जायन्ते तत्र मानवाः
ಅಲ್ಲಿ ‘ಹೈರಣ್ವತ’ ಎಂಬ ವರ್ಷವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಹೈರಣ್ವತೀ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 67
यक्षा वीरा महासत्त्वा धनिनः प्रियदर्शनाः / एकादशसहस्राणि वर्षाणां ते महौजसः
ಆ ಯಕ್ಷರು ವೀರರು, ಮಹಾಸತ್ತ್ವಶಾಲಿಗಳು, ಧನಿಕರು, ಮನೋಹರ ದರ್ಶನದವರು; ಅವರು ಮಹೌಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹನ್ನೊಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 68
आयुः प्रमाणं जीवन्ति शतानि दश पञ्च च / यस्मिन्वर्षे महावृक्षो लकुचः षड्रसाश्रयः
ಅವರು ಆಯುಷ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಹದಿನೈದು ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ; ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ‘ಲಕುಚ’ ಎಂಬ ಮಹಾವೃಕ್ಷವಿದ್ದು, ಅದು ಆರು ರಸಗಳ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ.
Verse 69
तस्य पीत्वा फलरसं ते जीवन्ति निरामयाः / त्रीणि शृङ्गवतः शृङ्गाण्युच्छ्रितानि महान्ति च
ಅದರ ಫಲರಸವನ್ನು ಕುಡಿದು ಅವರು ರೋಗರಹಿತರಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ; ಶೃಂಗವತ ಪರ್ವತದ ಮೂರು ಶಿಖರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಮಹತ್ತಾಗಿಯೂ ಇವೆ.
Verse 70
एकं मणिमयं तेषामेकं चैव हिरण्मयम् / सर्वरत्नमयं चैकं भवनैरुपशोभितम्
ಅವರ ನಿವಾಸಗಳು ಮೂರು ವಿಧ—ಒಂದು ಮಣಿಮಯ, ಒಂದು ಸ್ವರ್ಣಮಯ, ಮತ್ತೊಂದು ಸರ್ವರತ್ನಮಯ; ಅವು ಸುಂದರ ಭವನಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದ್ದವು।
Verse 71
उत्तरे वै शृङ्गावतः समुद्रस्य च दक्षिणे / कुरवस्तत्र तद्वर्षं पुण्यं सिद्धनिषेवितम्
ಶೃಂಗಾವತ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ‘ಕುರು’ ಎಂಬ ಆ ವರ್ಷವಿದೆ; ಅದು ಪುಣ್ಯಮಯ, ಸಿದ್ಧರಿಂದ ಸೇವಿತ.
Verse 72
तत्र वृक्षा मधु फला नित्यपुष्पफलोपगाः / वस्त्राणि च प्रसूयन्ते फलेष्वाभरणानि च
ಅಲ್ಲಿ ಮಧುರ ಫಲದ ವೃಕ್ಷಗಳು ಸದಾ ಪುಷ್ಪ-ಫಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳ ಫಲಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತ್ರಗಳೂ ಆಭರಣಗಳೂ ಸಹ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ।
Verse 73
सर्वकामप्रदास्तत्र केचिद्वक्षा मनोरमाः / गन्धवर्णरसो पेतं प्रक्षरन्ति मधूत्तमम्
ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮನೋಹರ ವೃಕ್ಷಗಳು ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದಗಳು; ಅವು ಸುಗಂಧ-ವರ್ಣ-ರಸಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಧುವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತವೆ।
Verse 74
अपरे क्षीरिणो नाम वृक्षास्तत्र मनोरमाः / ये क्षरन्ति सदा क्षीरं षड्रसं ह्यमृतोपमम्
ಅಲ್ಲಿ ‘ಕ್ಷೀರಿಣ’ ಎಂಬ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಮನೋಹರ ವೃಕ್ಷಗಳಿವೆ; ಅವು ಸದಾ ಷಡ್ರಸಯುಕ್ತ, ಅಮೃತೋಪಮವಾದ ಹಾಲನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತವೆ।
Verse 75
सर्वा मणिमयी भूमिः सूक्ष्मकाञ्चनवालुका / सर्वर्तुसुखसंपन्ना न्निष्पङ्का नीरजा शुभा
ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಣಿಮಯ; ಅದರ ಮರಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ವರ್ಣಕಣಗಳಂತಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳ ಸುಖದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ, ಕೆಸರುರಹಿತ, ನಿರ್ಮಲ ಹಾಗೂ ಶುಭವಾಗಿದೆ.
Verse 76
देवलोकच्युतास्तत्र जायन्ते मानवाः शुभाः / शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे च स्थिरयौवनाः
ಅಲ್ಲಿ ದೇವಲೋಕದಿಂದ ಚ್ಯುತರಾದ ಶುಭ ಮಾನವರು ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಶುದ್ಧ ಕುಲಾಭಿಜನದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರು, ಸ್ಥಿರ ಯೌವನ ಹೊಂದಿದವರು.
Verse 77
मिथुनानि प्रसूयन्ते स्त्रियश्चाप्सरसः समाः / तेषां ते क्षीरिणां क्षीरं पिबन्ति ह्यमृतो पमम्
ಅಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಗಳೇ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತವೆ; ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅಪ್ಸರಸರಿಗೆ ಸಮಾನರು. ಅವರು ಕ್ಷೀರಿಣಿಯರ ಕ್ಷೀರವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಅಮೃತೋಪಮ.
Verse 78
मिथुनं जायते सद्यः समं चैव विवर्द्धते / समं शीलं च रूपं च प्रियता चैव तत्समा
ಜೋಡಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಜನ್ಮಿಸಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅವರ ಶೀಲವೂ ರೂಪವೂ ಸಮಾನ; ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯೂ ಅದೇ ರೀತಿ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
Verse 79
अन्योन्यमनुरक्ताश्च चक्रवाकसधर्मिणः / अनामया ह्यशोकाश्च नित्यं सुखनिषेविणः
ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಅನುರಕ್ತರು, ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಧರ್ಮದಂತೆ ಏಕನಿಷ್ಠರು. ಅವರು ರೋಗರಹಿತರು, ಶೋಕವಿಲ್ಲದವರು, ನಿತ್ಯ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರು.
Verse 80
त्रयोदशसहस्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति ते महावीर्या न चान्यस्त्रीनिषेविणः
ಆ ಮಹಾವೀರರು ಹದಿಮೂರು ಸಾವಿರ ಮೂರು ನೂರು ಹದಿನೈದು ವರ್ಷ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪರಸ್ತ್ರೀಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದಿಲ್ಲ।
A cosmographic outline of the earth’s extent (pṛthivy-āyāma-vistara), moving into the sapta-dvīpa scheme and a focused description of Jambūdvīpa as ninefold (navavarṣa) and surrounded by the salt ocean (lavaṇa-samudra).
Counts of dvīpas and oceans, the number of varṣas and their rivers, the scale (pramāṇa/parimāṇa) of the mahābhūtas, the Lokāloka boundary, and the measures and motions (gati) of the sun and moon.
Based on the provided verses, it is primarily a geography-and-cosmology briefing (Bhuvana-kośa), setting the spatial template in which genealogical catalogues can later be situated.