Shloka 81
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
तस्याः पत्नी स्मृता स्वाहा स्कन्दस्तस्याः सुतः स्मृतः / नाम्ना षष्ठस्य या भीमा तनुराकाशमुच्यते
Transliteration
tasyāḥ patnī smṛtā svāhā skandastasyāḥ sutaḥ smṛtaḥ / nāmnā ṣaṣṭhasya yā bhīmā tanurākāśamucyate
Translation
ಅವನ ಪತ್ನಿ ಸ್ವಾಹಾ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಅವಳ ಪುತ್ರ ಸ್ಕಂದನೆಂದು ಸ್ಮೃತ. ಷಷ್ಠ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಭೀಮಾ ಎಂಬ ತನು ‘ಆಕಾಶ’ವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
Word by Word
तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/षष्ठी), एकवचनम्; सर्वनाम
पत्नीwife
पत्नी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/प्रथमा), एकवचनम्
स्मृताis said/remembered (as)
स्मृता:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगे ‘is remembered/called’
स्वाहाSvāhā
स्वाहा:
समानााधिकरण (Apposition to पत्नī)
TypeNoun
Rootस्वाहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (proper noun)
स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम
तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
सुतःson
सुतः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
स्मृतःis said/remembered (as)
स्मृतः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; ‘is remembered/called’
नाम्नाby name
नाम्ना:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/तृतीया), एकवचनम्
षष्ठस्यof the sixth
षष्ठस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)
याwhich (she)
या:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
भीमाterrible, formidable
भीमा:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifies तनुः/या)
तनुःbody/form
तनुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
आकाशम्sky/ether
आकाशम्:
कर्म (Karma/Object; name predicated)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/द्वितीया), एकवचनम्
उच्यतेis called
उच्यते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), कर्मणि प्रयोगः (Passive), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्