Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 59
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
सूत उवाच एवमुक्तास्तु दैतेया काव्येनाक्लिष्टकर्मणा / ततस्ताभ्यां ययुः सार्द्धं प्रह्लादप्रमुखास्तदा
Transliteration
sūta uvāca evamuktāstu daiteyā kāvyenākliṣṭakarmaṇā / tatastābhyāṃ yayuḥ sārddhaṃ prahlādapramukhāstadā
Translation
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಕ್ಲೇಶರಹಿತ ಕರ್ಮವಂತನಾದ ಕಾವ್ಯನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ದೈತ್ಯರು; ಆಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮೊದಲಾದವರು ಆ ಇಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟರು.
Word by Word
sūtaḥSūta
sūtaḥ:
Karta (कर्ता/speaker)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया/main verb)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
uktāḥhaving been told
uktāḥ:
Karta (कर्ता/they, described)
TypeAdjective
Root√vac (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
tuthen/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अनुवादक-अव्यय (particle: but/indeed)
daiteyāḥthe Daityas
daiteyāḥ:
Karta (कर्ता/subject of ‘yayuḥ’)
TypeNoun
Rootdaiteya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
kāvyenaby Kāvya (Śukra)
kāvyena:
Karana (करण/by Kāvya)
TypeNoun
Rootkāvya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; अत्र ‘काव्य’ = शुक्राचार्य (patronymic)
akliṣṭa-karmaṇāby (him) of unwearied deeds
akliṣṭa-karmaṇā:
Karana (करण/instrument described)
TypeAdjective
Rootakliṣṭa (प्रातिपदिक) + karman (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय-भावः: ‘अक्लिष्टं कर्म यस्य’); पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; विशेषण (काव्येन)
tatasthen
tatas:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअपादान/क्रमवाचक-अव्यय (adverb: then/from there)
tābhyāmwith those two
tābhyām:
Sahakari (सहकारी/with those two)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd/सह/करण) द्विवचन
yayuḥwent
yayuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
sārddhamtogether
sārddham:
Sahakari (सहकारी/with)
TypeIndeclinable
Rootsārddham (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (adverb: together with)
prahlāda-pramukhāḥthose headed by Prahlāda
prahlāda-pramukhāḥ:
Karta (कर्ता/apposition to Daityas)
TypeNoun
Rootprahlāda (प्रातिपदिक) + pramukha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘प्रह्लादः प्रमुखः येषाम्’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
tadāat that time
tadā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: at that time)