Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 113
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
सुप्ता म्रियन्तः क्रुद्धाश्च भीतास्ते हर्षितास्तथा / ततो ऽब्रवीत्सो ऽप्सरसं स्मयमानस्तु गुह्यकः
Transliteration
suptā mriyantaḥ kruddhāśca bhītāste harṣitāstathā / tato 'bravītso 'psarasaṃ smayamānastu guhyakaḥ
Translation
ಕೆಲವರು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಕೆಲವರು ಮರಣಾಸನ್ನರು, ಕೆಲವರು ಕ್ರುದ್ಧರು, ಕೆಲವರು ಭೀತರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಹರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ ನಗುನಗುತ್ತಾ ಆ ಗುಹ್ಯಕನು ಆ ಅಪ್ಸರಸಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
Word by Word
सुप्ताः(they) having slept / asleep
सुप्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुप्त (कृदन्त; √स्वप् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त), adjectival participle ‘slept’
म्रियन्तःdying
म्रियन्तः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√मृ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमा-पुरुषार्थे वर्तमानकाले; प्रथमा बहुवचन (present active participle-like finite usage); ‘are dying’
क्रुद्धाःangry
क्रुद्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (कृदन्त; √क्रुध् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘angered’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
भीताःafraid
भीताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभीत (कृदन्त; √भी धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘frightened’
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
हर्षिताःdelighted
हर्षिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहर्षित (कृदन्त; √हृष् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘delighted’
तथाthus
तथा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/रीत्यर्थे (adverb: ‘thus/so’)
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमार्थे (then/from that)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
अप्सरसम्the apsaras (nymph)
अप्सरसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
स्मयमानःsmiling
स्मयमानः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√स्मि (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ) ‘smiling’
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अवधारणार्थक (particle: ‘but/indeed’)
गुह्यकःthe Guhyaka (yakṣa-attendant)
गुह्यकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुह्यक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन