Adhyaya 65

Verse 1

एति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीये उपोद्धातपादे निमिवंशानुकीर्तनं नाम चतुःषष्टितमो ऽध्यायः // ६४// सूत उवाच पिता सोमस्य वै विप्रा जज्ञे ऽत्रिर्भगवानृषिः / तत्रात्रिः सर्वलोकानां तस्थौ स्वेनौजसा वृतः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಮಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ನಿಮಿವಂಶಾನುಕೀರ್ತನ’ ಎಂಬ ಚತುಷ್ಷಷ್ಟಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಋಷಿ ಅತ್ರಿ, ಸೋಮನ ತಂದೆಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು; ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 2

कर्मणा मनसा वाचा शुभान्येव समाचरन् / काष्ठकुड्यशिलाभूत ऊर्द्ध्वबाहुर्महाद्युतिः

ಅವನು ಕರ್ಮದಿಂದಲೂ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ವಾಣಿಯಿಂದಲೂ ಶುಭವನ್ನೇ ಆಚರಿಸಿದನು; ಮರ, ಗೋಡೆ, ಶಿಲೆಯಂತೆ ಅಚಲನಾಗಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿಂತನು.

Verse 3

सुदुश्चरं नाम तपो येन तप्तं महात्पुरा / त्रीणि वर्षसहस्राणि दिव्यानीति हि नः श्रुतम्

ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ‘ಸುದುಶ್ಚರ’ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ದುಸ್ತರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು; ಅದು ಮೂರು ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆದಿತೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

Verse 4

तस्योर्द्ध्वरेतसस्तत्र स्थितस्यानिमिषस्य ह / सोमत्वं तनुरापेदे महाबुद्धिः स वै द्विजः

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದ ಆ ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ, ಅನಿಮಿಷ ತಪಸ್ವಿ ದ್ವಿಜನ ದೇಹವು ಸೋಮತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿತು; ಅವನು ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನು.

Verse 5

ऊर्द्ध्वमाचक्रमे तस्य सोमत्वं भावितात्मनः / नेत्राभ्या मस्रवत्सोमो दशधा द्योतयन् दिशः

ಭಾವಿತಾತ್ಮನಾದ ಅವನ ಸೋಮತ್ವವು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿತು; ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸೋಮವು ಹತ್ತು ಧಾರೆಗಳಾಗಿ ಸುರಿದು, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾಡಿತು.

Verse 6

तं गर्भं विधिना हृष्टा दश देव्यो दधुस्तदा / समेत्य धारयामासुर्न च ताः समशक्नुवन्

ಆಗ ವಿಧಿಯಂತೆ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಹತ್ತು ದೇವಿಯರು ಆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿದರು; ಸೇರಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ಧರಿಸಲು ಶಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 7

स ताभ्यः सहसैवाथ दिग्भ्यो गर्भः प्रसाधितः / पपात भासयंल्लोकाञ्छीतांशुः सर्वभावनः

ಆ ಗರ್ಭವು ಅಚಾನಕ್ ಅವರಿಂದ ಬಿಡಿದು ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿತು; ಶೀತಾಂಶು (ಚಂದ್ರ) ಸಕಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಸರ್ವಪೋಷಕನಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।

Verse 8

यदा न धारणे शक्तास्तस्य गर्भस्य ताः स्त्रियः / ततः सहाभिः शीतांशुर्निपपात वसुंधराम्

ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಲು ಶಕ್ತರಾಗದಾಗ, ಶೀತಾಂಶು (ಚಂದ್ರ) ಅವರೊಡನೆ ವಸುಂಧರೆಯ ಮೇಲೆ (ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ) ಬಿದ್ದನು।

Verse 9

पतन्तं सोममालोक्य ब्रह्मा लोकपितामहः / रथमारोपयामास लोकानां हितकाम्यया

ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಸೋಮ (ಚಂದ್ರ)ನನ್ನು ನೋಡಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಅವನನ್ನು ರಥದ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಿದನು।

Verse 10

स हि वेदमयो विप्रा धर्मात्मा सत्यसंगरः / युक्ते वाजिसहस्रेण रथे ऽध्यास्तेति नःश्रुतम्

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಅವನು ವೇದಮಯನು, ಧರ್ಮಾತ್ಮನು, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಚಲನು; ಸಹಸ್ರ ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ರಥದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಆಸೀನನಾಗಿರುವನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ।

Verse 11

तस्मिन्निपतिते देवाः पुत्रे ऽत्रेः परमात्मनः / तुष्टुवुर्ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः सप्त विश्रुताः

ಅಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಅತ್ರಿಯ ಪುತ್ರನು ಪತನಗೊಂಡಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸಪುತ್ರರಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಏಳು ದೇವರುಗಳು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 12

तत्रैवाङ्गिरसास्तस्य भृगोश्चैवात्मजास्तथा / ऋग्भिर्यजुर्भिर्बहुभिरथर्वाङ्गिरसैरपि

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವನ ಆಂಗಿರಸ ವಂಶಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ಭೃಗುಮುನಿಯ ಪುತ್ರರೂ, ಅನೇಕ ಋಕ್, ಯಜುರ್ ಮತ್ತು ಅಥರ್ವಾಂಗಿರಸ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 13

ततः संस्तूयमानस्य तेजः सोमस्य भास्वतः / आप्यायमानं लोकांस्त्रीन्भावयामास सर्वशः

ನಂತರ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸೋಮನ ತೇಜಸ್ಸು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಪೋಷಿಸಿತು।

Verse 14

स तेन रथमुख्येन सागरान्तां वसुंधराम् / त्रिःसप्तकृत्वो ऽतियशाश्चकाराभिप्रदक्षिणम्

ಆ ಅತಿಯಾದ ಯಶಸ್ಸುಳ್ಳವನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಸಾಗರಾಂತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದನು।

Verse 15

तस्य यद्वर्द्धितं तेजः पृथिवीमन्वपद्यत / ओषध्यस्ताः समुद्भूतास्तेजसा खं ज्वलत्युत

ಅವನ ವೃದ್ಧಿಯಾದ ತೇಜಸ್ಸು ಭೂಮಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿತು; ಆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಔಷಧಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು, ಆಕಾಶವೂ ಜ್ವಲಿಸಿದಂತೆ ಆಯಿತು।

Verse 16

ताभिः पुण्यात्ययं लोकान्प्रजाश्चापि चतुर्विधाः / पोष्टा हि भगवान्सोमो जगतो हि द्विजोत्तमाः

ಆ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಲೋಕಗಳೂ ಚತುರ್ವಿಧ ಪ್ರಜೆಯೂ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಭಗವಾನ್ ಸೋಮನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಪೋಷಕನು।

Verse 17

स लब्धतेजास्तपसा संस्तवैस्तैः स्वकर्मभिः / तवस्तेपे महाभागः समानां नवतीर्दश

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದನು; ಆ ಸ್ತವಗಳೂ ಸ್ವಕರ್ಮಗಳೂ ಸಹಾಯಮಾಡಿದವು; ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನು ಅವನು ತೊಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ಹತ್ತು—ಒಟ್ಟು ನೂರು ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು।

Verse 18

इरण्यवर्णा या देव्यो धारयन्त्यात्मना जगत् / विभुस्तासां मुदा सोमः प्रख्यातःस्वेन कर्मणा

ಸುವರ್ಣವರ್ಣದ ದೇವಿಯರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ವಿಭು ಸೋಮನು ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಆನಂದದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 19

ततस्तस्मै ददौ राज्यं ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः / बीजौषधीनां विप्राणामपां च द्विजसत्तमाः

ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವನಿಗೆ ಬೀಜಗಳು, ಔಷಧಿಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮೇಲಿನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದನು, ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರೇ।

Verse 20

सो ऽभिषिक्तो महातेजा महाराज्येन राजराट् / लोकान्वै भावयामास तेजस्वी तपतां वरः

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಆ ರಾಜರಾಟನು ಮಹಾರಾಜ್ಯದಿಂದ ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾಗಿ, ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ ಪೋಷಿಸಿದನು।

Verse 21

सप्तविंशतिरिन्दोस्तु दाक्षायण्यो महाव्रताः / ददौ प्राचेतसो दक्षो नक्षत्राणीति या विदुः

ಚಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಚೇತಸ ದಕ್ಷನು ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿಣಿಯಾದ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು; ಅವರೆ ‘ನಕ್ಷತ್ರಗಳು’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು।

Verse 22

स तत्प्राप्य महाद्राज्यं सोमः सोमवतां प्रभुः / समारेभे राजसूयं सहस्रशतदक्षिणम्

ಆ ಮಹಾರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸೋಮನು—ಸೋಮವಂತರ ಪ್ರಭು—ಸಾವಿರ-ನೂರು ದಕ್ಷಿಣೆಯುಳ್ಳ ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 23

हिरण्यगर्भश्चोद्गाता ब्रह्मा ब्रह्मत्वमीयिवान् / सदस्यस्तत्र भगवान्हरिर्नारायणः प्रभुः

ಅಲ್ಲಿ ಉದ್ಗಾತನಾಗಿ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನು, ಬ್ರಹ್ಮತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಇದ್ದನು; ಸದಸ್ಯನಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಭು ಇದ್ದನು।

Verse 24

सनत्कुमारप्रमुखैराद्यैर्ब्रह्मर्षिभिर्वृतः

ಅವನು ಸನತ್ಕುಮಾರ ಮೊದಲಾದ ಆದಿ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು।

Verse 25

दक्षिणामददात्सोमस्त्रींल्लोकानिति नः श्रुतम् / तेभ्यो ब्रह्मर्षिमुख्येभ्यः सदस्येभ्यश्च वै द्विजाः

ನಾವು ಕೇಳಿದಂತೆ, ಸೋಮನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೇ ದಾನಮಾಡಿದನು; ಅದು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ-ಮುಖ್ಯರಾದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿತು।

Verse 26

तं सिनी च कुहूश्चैव वपुः पुष्टिः प्रभा वसुः / कीर्त्तिर्धृतिश्च लक्ष्मीश्च नव देव्यः सिषेविरे

ಸಿನೀ, ಕುಹೂ, ವಪು, ಪುಷ್ಟಿ, ಪ್ರಭಾ, ವಸು, ಕೀರ್ತಿ, ಧೃತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ—ಈ ಒಂಬತ್ತು ದೇವಿಯರು ಅವನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರು.

Verse 27

प्राप्यावभृथमव्यग्रः सर्वदेवर्षिपूजितः / अतिरेजे हि राजेन्द्रो दशधा भासयन्दिशः

ಅವಭೃಥಸ್ನಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ನಿರ್ವ್ಯಗ್ರನಾಗಿ, ಸರ್ವ ದೇವರು-ದೇವರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ, ಆ ರಾಜೇಂದ್ರನು ದಶ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ದಶಧಾ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ದೀಪ್ತನಾದನು.

Verse 28

तस्य तत्प्राप्य दुष्प्रापमैश्वर्यमृषिसंस्तुतम् / विबभ्राम मतिर्विप्रा विनयादनयावृता

ಅವನಿಗೆ ಆ ದುಷ್ಪ್ರಾಪ್ಯ, ಋಷಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಐಶ್ವರ್ಯ ದೊರಕಿದರೂ, ವಿನಯವಿಲ್ಲದೆ ಅನಯದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ಭ್ರಮಿಸಿತು.

Verse 29

बृहस्पतेः सवै भार्यां तारां नाम यशस्विनीम् / जहार सहसा सर्वानवमत्याङ्गिरःसुतान्

ಆಂಗಿರಸಪುತ್ರರನ್ನು (ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಪುತ್ರರನ್ನು) ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅವಮಾನಿಸಿ, ಅವನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಪತ್ನಿ ತಾರೆಯನ್ನು ಅಚಾನಕವಾಗಿ ಅಪಹರಿಸಿದನು.

Verse 30

स याच्यमानो देवैश्च तथा देवर्षिभिश्च ह / नैव व्यसर्जयत्तारां तस्मा अङ्गिरसे तदा

ದೇವರುಗಳೂ ದೇವರ್ಷಿಗಳೂ ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆಂಗಿರಸನಾದ (ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ)ಿಗೆ ತಾರೆಯನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 31

उशनास्तस्य जग्राह पार्ष्णिमङ्गिरसो भवः / स हि शिष्यो महातेजाः पितुः पूर्वं बृहस्पतेः

ಉಶನಾಸನು ಅವನ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಅಂಗಿರಸವಂಶೀಯ ಭವನು ಕೂಡ ಹಿಡಿದನು. ಅವನು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ; ಮೊದಲಿನಿಂದಲೇ ತನ್ನ ತಂದೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 32

तेन स्नेहेन भगवान्रुद्रस्तस्य बृहस्पतेः / पार्ष्मिग्राहो ऽभवद्देवः प्रगृह्याजगवं धनुः

ಆ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಗಾಗಿ ಮಡಕೆ ಹಿಡಿಯುವವನಾದನು; ದೇವನು ಆಜಗವ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದನು.

Verse 33

तेन ब्रह्मशिरो नाम परमास्त्रं महात्मना / उद्दिश्य देवानुत्सृष्टं येनैषां नाशितं यशः

ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ‘ಬ್ರಹ್ಮಶಿರ’ ಎಂಬ ಪರಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ದೇವರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಬಿಡಿದನು; ಅದರಿಂದ ಅವರ ಯಶಸ್ಸು ನಾಶವಾಯಿತು.

Verse 34

तत्र तद्युद्धमभवत्प्रख्यातं तारकामयम् / देवानां दानवानां च लोकक्षयकरं महत्

ಅಲ್ಲಿ ‘ತಾರಕಾಮಯ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮಹಾಯುದ್ಧವು ನಡೆಯಿತು—ದೇವರುಗಳಿಗೂ ದಾನವರುಗಳಿಗೂ—ಲೋಕಕ್ಷಯಕಾರಿಯಾದ ಮಹತ್ತರ ಯುದ್ಧ.

Verse 35

तत्र शिष्टास्तु ये देवास्तुषिताश्चैव ते स्मृताः / ब्रह्माणं शरणं जग्मुरादिदेवं पितामहम्

ಅಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಟ ದೇವರುಗಳೆಂದು ಹಾಗೂ ‘ತುಷಿತ’ರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ಆದಿದೇವ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶರಣು ಹೋದರು.

Verse 36

ततो निवार्योशनसं रुद्रं ज्येष्ठं च शङ्करम् / ददावाङ्गिरसे तारां स्वयमेत्य पितामहः

ನಂತರ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಉಶನಸ (ಶುಕ್ರ) ಮತ್ತು ಜ್ಯೇಷ್ಠ ರುದ್ರ ಶಂಕರರನ್ನು ತಡೆದು, ಸ್ವಯಂ ಬಂದು ತಾರೆಯನ್ನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 37

अन्तर्वत्नीं च तां दृष्ट्वा तारां ताराधिपाननाम् / गर्भमुत्सृज सद्यस्त्वं विप्रः प्राह बृहस्पतिः

ಚಂದ್ರನಂತಹ ಮುಖವುಳ್ಳ ತಾರೆಯು ಗರ್ಭವತಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು 'ಕೂಡಲೇ ಗರ್ಭವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 38

मदीयायां न ते योनौ गर्भो धार्यः कथञ्चन / अथो तारासृजद्गर्भं ज्वलन्तमिव पावकम्

'ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.' ಆಗ ತಾರೆಯು ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಂತಿದ್ದ ಆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದಳು.

Verse 39

जातमात्रो ऽथ भगवान्देवानामाक्षिपद्वपुः / ततः संशयमापन्नस्तारामकथयन्सुराः

ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಆ ದಿವ್ಯ ಬಾಲಕನು ದೇವತೆಗಳ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಮೀರಿಸಿದನು. ಆಗ ಸಂಶಯಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳು ತಾರೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು.

Verse 40

सत्यं ब्रूहि सुतः कस्य सोमस्याथ बृहस्पतेः / ह्रीयमाणा यदा देवान्नाह सा साध्वसाधु वा

'ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು, ಇವನು ಯಾರ ಮಗ? ಸೋಮನೋ ಅಥವಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೋ?' ನಾಚಿಕೆಪಟ್ಟುಕೊಂಡ ಅವಳು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನಾಗಲಿ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.

Verse 41

तदा तां शप्तुमारब्धः कुमारो दस्युहन्तमः / तं निवार्य तदाब्रह्मा तारां पप्रच्छ संशयम्

ಆಗ ದಸ್ಯುಹಂತಮ ಕುಮಾರನು ಅವಳಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಲು ಮುಂದಾದನು. ಅವನನ್ನು ತಡೆದು ಬ್ರಹ್ಮನು ತಾರೆಯನ್ನು ಸಂಶಯದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 42

यदत्र तथ्यं तद्ब्रूहि तारे कस्य सुतस्त्वयम् / सा प्राञ्जलिरुवाचेदं ब्रह्माणं वरदं प्रभुम्

ತಾರೇ, ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೇನೋ ಅದನ್ನು ಹೇಳು—ಇವನು ಯಾರ ಮಗ? ಆಗ ತಾರೆಯು ಕೈಜೋಡಿಸಿ ವರದಾತ ಪ್ರಭು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 43

सोमस्यति महात्मानं कुमारं दस्युहन्तमम् / ततः सुतमुपाघ्राय सोमो राजा प्रजापतिः

ಈ ಮಹಾತ್ಮ ದಸ್ಯುಹಂತಮ ಕುಮಾರನು ಸೋಮನವನೇ. ನಂತರ ಪ್ರಜಾಪತಿ ರಾಜ ಸೋಮನು ಮಗನನ್ನು ಸ्नेಹದಿಂದ ಘ್ರಾಣಿಸಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು.

Verse 44

बुध इत्यकरोन्नाम तस्य पुत्रस्य धीमतः / प्रतिघस्रं च गगने समभ्युत्तिष्ठते बुधः

ಆ ಧೀಮಂತ ಪುತ್ರನಿಗೆ ‘ಬುಧ’ ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಟ್ಟನು. ಬುಧನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 45

उत्पादयामास तदा पुत्रं वे राजपुत्रिका / तस्य पुत्रो महातेजा बभूवैलः पुरूरवाः

ಆಗ ರಾಜಪುತ್ರಿಕೆಯು ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಅವನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಐಲ ಪುರೂರವನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 46

उर्वश्यां जज्ञिरे तस्य पत्राः षट् सुमहौजसः / प्रसह्य धर्षितस्तत्र विवशो राजयक्ष्मणा

ಉರ್ವಶಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಆರು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮದಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅವನು ವಿವಶನಾದನು.

Verse 47

ततो यक्ष्माभिभूतस्तु सोमः प्रक्षिणमण्डलः / जगाम शरणायाथ पितरं सो ऽत्रिमेव तु

ನಂತರ ಯಕ್ಷ್ಮದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಕ್ಷೀಣವಾದ ಕಿರಣಮಂಡಲ ಹೊಂದಿದ ಸೋಮನು ಶರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆ ಅತ್ರಿ ಮುನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.

Verse 48

तस्य तत्पापशमनं चकारात्रिर्महायशाः / स राजयक्ष्मणा मुक्तः श्रीया जजवाल सर्वशः

ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಅತ್ರಿಯು ಅವನ ಪಾಪಶಮನವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಅವನು ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶ್ರೀಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.

Verse 49

एतत्सोमस्य वै जन्म कीर्त्तितं द्विजसत्तमाः / वंशं तस्य द्विजश्रेष्ठा कीर्त्यमानं निबोधत

ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರೇ! ಇದು ಸೋಮನ ಜನ್ಮವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಯಿತು. ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಈಗ ಅವನ ವಂಶವರ್ಣನವನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

Verse 50

धन्यमारोग्यमायुष्यं पुण्यं कल्मषशोधनम् / सौम्यस्य चन्म श्रुत्वैवं सर्वपापैः प्रमुच्यते

ಇದು ಧನ್ಯಕರ, ಆರೋಗ್ಯದಾಯಕ, ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕ, ಪುಣ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಕಲ್ಮಷಶೋಧಕ. ಸೋಮನ ಈ ಜನ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.