Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 38
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
राक्षसस्य मधोः पुत्रो धुन्धुर्नाम महासुरः / शेते लोकविनाशाय तप आस्थाय दारुणम्
Transliteration
rākṣasasya madhoḥ putro dhundhurnāma mahāsuraḥ / śete lokavināśāya tapa āsthāya dāruṇam
Translation
ರಾಕ್ಷಸ ಮಧುವಿನ ಪುತ್ರ, ಧುಂಧು ಎಂಬ ಮಹಾಸುರನು, ಲೋಕವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಭಯಂಕರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ.
Word by Word
राक्षसस्यof the demon
राक्षसस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन
मधोःof Madhu
मधोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (Subject, appositional)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
धुन्धुःDhundhu
धुन्धुः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootधुन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
नामby name
नाम:
विशेषणार्थ-निपात (naming marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-शब्दः (indeclinable used for naming/apposition)
महा-असुरःa great asura
महा-असुरः:
कर्ता (apposition to धुन्धुः)
TypeNoun
Rootमहा (पूर्वपद) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः
शेतेlies / sleeps
शेते:
क्रिया
TypeVerb
Rootशी (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
लोक-विनाशायfor the destruction of the worlds
लोक-विनाशाय:
सम्प्रदान (Dative purpose)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + विनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य विनाशः)
तपःausterity / penance
तपः:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (Accusative), एकवचन (कर्म)
आस्थायhaving undertaken
आस्थाय:
क्रियाविशेषण (पूर्वकालिक क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + स्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive); ‘having undertaken’
दारुणम्terrible / severe
दारुणम्:
विशेषण (of तपः)
TypeAdjective
Rootदारुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; तपः इति विशेषणम्