Adhyaya 46

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे सगरोपाख्याने भार्गवचरिते पञ्चचत्वारिंशत्तमोध्यायः // ४५// वसिष्ठ उवाच सगच्छन्पथि शुश्राव मुनिभ्यस्त त्त्वमादितः / राजपुत्रव्यवसितं पित्रौः स्वर्गतिमेव च

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಮಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಸಗರೋಪಾಖ್ಯಾನದ ಭಾರ್ಗವಚರಿತದಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯ. ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು— ಅವನು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಆದಿಯಿಂದಲೇ ಸರ್ವ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿದನು; ರಾಜಪುತ್ರನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನೂ, ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಸ್ವರ್ಗಗತಿಯನ್ನು ಸಹ।

Verse 2

पितुस्तु जीवहरणं शिरोहरणमेव च / तन्मृतेरेव मरणं श्रुत्वा मातुश्च केवलम्

ತಂದೆಯ ಪ್ರಾಣಹರಣವೂ ಶಿರೋಚ್ಛೇದವೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ಮರಣವಾರ್ತೆ—ತಾಯಿ ಕೇವಲ ಕೇಳಿಯೇ ದುಃಖಿತಳಾದಳು.

Verse 3

विललाप महाबाहुर्दुःखशोकसमन्वितः / तमथाश्वासयामास तुल्यदुःखो ऽकृतव्रणः

ಮಹಾಬಾಹು ದುಃಖಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದನು; ಆಗ ಸಮದುಃಖಿಯಾದರೂ ಗಾಯವಿಲ್ಲದವನು ಅವನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದನು.

Verse 4

हेतुभिः शास्त्रनिर्दिष्टैर् वीर्यसामर्थ्यसूचकैः / युक्तिलौकिकदृष्टान्तैस्तच्छोकं संव्यशामयत्

ಶಾಸ್ತ್ರನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳಿಂದ, ವೀರ್ಯಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸೂಚಿಸುವ ತರ್ಕಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಲೋಕದ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಿಂದ ಅವನು ಆ ಶೋಕವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 5

सांत्वितस्तेन मैधावी धृतिमालंब्य भार्गवः / प्रययौ सहितः सख्या भ्रातॄणां तु दिदृक्षया

ಅವನಿಂದ ಸಾಂತ್ವನ ಪಡೆದ ಮೇಧಾವಿ ಭಾರ್ಗವನು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಆಲಂಬಿಸಿ, ಸ್ನೇಹಿತನೊಂದಿಗೆ ಸಹೋದರರನ್ನು ನೋಡಲು ಹೊರಟನು.

Verse 6

स तान्दृष्ट्वाभिवाद्यैतान्दुःखितान्दुःखकर्शितः / शोकामषयुतस्तैश्च सह त्स्थौ दिनत्रयम्

ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ವಂದಿಸಿ, ತಾನೂ ದುಃಖದಿಂದ ಕೃಶನಾಗಿ, ಶೋಕ ಮತ್ತು ಆಮರ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಮೂರು ದಿನ ಉಳಿದನು.

Verse 7

ततो ऽस्य सुमाहान्क्रोधः स्मरतो निधनं पितुः / बभूव सहसा सर्वलोकसंहरणक्षमः

ಆಗ ತಂದೆಯ ಮರಣವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವನಲ್ಲಿ, ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಬಲ್ಲ ಮಹಾನ್ ಕೋಪವು ಧಿಡೀರನೆ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 8

मातुरर्थे कृतां पूर्वं प्रतिज्ञां सत्यसंगरः / दृढीचकार हृदये सर्वक्षत्रवधोद्यतः

ಸತ್ಯಸಂಧನಾದ ಅವನು, ತಾಯಿಗಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಮಸ್ತ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 9

क्षत्रवंश्यानशेषेण हत्वा तद्देहलोहितैः / करिष्ये तर्पणं पित्रोरिति निश्चित्य भार्गवः

ಭಾರ್ಗವನು ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು: 'ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಂದು, ಅವರ ದೇಹದ ರಕ್ತದಿಂದ ನನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣವನ್ನು ನೀಡುವೆನು.'

Verse 10

भ्रातॄणां चैव सर्वेषामाख्यायात्मसमीहितम् / प्रययौ तदनुज्ञातः कृत्वा संस्थांपितुः क्रियाम्

ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಸಹೋದರರಿಗೂ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ಅವರ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ತಂದೆಯ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅವನು ಹೊರಟನು.

Verse 11

अकृतव्रणसंयुक्तः प्राप्य माहिष्मतीं ततः / तद्बाह्योपवने स्थित्वा सस्मार स महोदरम्

ಅಕೃತವ್ರಣನೊಂದಿಗೆ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅದರ ಹೊರಗಿನ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಅವನು ಮಹೋದರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

Verse 12

स तस्मै रथचापाद्यं सहसाश्वसमन्वितम् / प्रेषयामास रामाय सर्वसंहननानि च

ಅವನು ರಾಮನಿಗೆ ರಥ, ಧನುಸ್ಸು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನೂ, ಸಹಸ್ರ ಅಶ್ವಗಳೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನೂ ತಕ್ಷಣ ಕಳುಹಿಸಿದನು.

Verse 13

रामो ऽपि रथमारुह्य सन्नद्धः सशरं धनुः / गृहीत्वापूरयच्छङ्खं रुद्रदत्तममित्रजित्

ಅಮಿತ್ರಜಿತನಾದ ರಾಮನು ಸಹ ರಥಾರೂಢನಾಗಿ, ಸನ್ನದ್ಧನಾಗಿ, ಬಾಣಗಳೊಡನೆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ರುದ್ರನು ನೀಡಿದ ಶಂಖವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಘೋಷಿಸಿದನು.

Verse 14

ज्याघोषं च चकारोच्चै रोदसी कंपयन्निव / सहसाहोथ सारथ्यं चक्रे सारथिनां वरः

ಅವನು ಧನುಸ್ಸಿನ ಜ್ಯಾಘೋಷವನ್ನು ಉಚ್ಚವಾಗಿ ಮಾಡಿದನು, ಭೂಮ್ಯಾಕಾಶಗಳು ಕಂಪಿಸಿದಂತೆಯೇ; ತಕ್ಷಣ ಸಾರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸಾರಥ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡನು.

Verse 15

रथज्याशङ्खनादैस्तु वधात्पित्रोरमर्षिणः / तस्याभून्नगरी सर्वा संक्षुब्धाश्च नरद्विपाः

ರಥದ ಘೋಷ, ಜ್ಯಾಘೋಷ ಮತ್ತು ಶಂಖನಾದಗಳಿಂದ—ತಂದೆಯ ವಧದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಅವನ ಕಾರಣದಿಂದ—ಆ ನಗರವೆಲ್ಲ ಅಶಾಂತವಾಯಿತು; ವೀರಪುರುಷರೂ ಕಳವಳಗೊಂಡರು.

Verse 16

रामं त्वागतमाज्ञाय सर्वक्षत्रकुलान्तकम् / संक्षुब्धाश्चक्रुरुद्योगं संग्रामाय नृपात्मजाः

ಸರ್ವ ಕ್ಷತ್ರಿಯಕುಲಾಂತಕನಾದ ರಾಮನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು, ರಾಜಕುಮಾರರು ಕಳವಳಗೊಂಡು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿದರು.

Verse 17

अथ पञ्चरथाः शुराः शूरसेनादयो नृप / रामेण योद्धुं सहिता राजभिश्च क्रुरुद्यमम्

ಆಗ ಶೂರಸೇನಾದಿ ವೀರ ರಾಜರು, ಐದು ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕ್ರೂರ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ರಾಜರೊಡನೆ ಸೇರಿ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದರು।

Verse 18

चतुरङ्गवलोपेतास्ततस्ते क्षत्रियर्षभाः / राममासादयामासुः पतङ्गा इव पावकम्

ಆಗ ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯಶ್ರೇಷ್ಠರು ಚತುರುಂಗ ಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಪತಂಗಗಳು ಬೆಂಕಿಯತ್ತ ಹಾರುವಂತೆ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದರು।

Verse 19

निवार्य तानापततो रथेनैकेन भार्गवः / युयुधे पार्थिवैः सर्वैः समरे ऽमितविक्रमः

ಅವರು ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಒಂದೇ ರಥದಿಂದ ತಡೆದು, ಅಮಿತವಿಕ್ರಮ ಭಾರ್ಗವ ರಾಮನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು।

Verse 20

ततः पुनरभूद्युद्धं रामस्य सह राजभिः / जघान यत्र संक्रुद्धो राज्ञां शतमुदारधीः

ನಂತರ ರಾಮನಿಗೆ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧವಾಯಿತು; ಅಲ್ಲಿ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯ ರಾಮನು ರಾಜರಲ್ಲಿ ನೂರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 21

ततः स शूरसेनादीन्हत्वा सबलवाहनान् / त्रणेन पातयामास क्षितौ क्षत्रियमण्डलम्

ನಂತರ ಅವನು ಶೂರಸೇನಾದಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಸೇನೆ-ವಾಹನಗಳೊಡನೆ ಸಂಹರಿಸಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯಮಂಡಲವನ್ನೆಲ್ಲ ತೃಣದಂತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು।

Verse 22

ततस्ते भग्नसंकल्पा हतस्वबलवाहनाः / हतशिष्टा नृपतयो दुद्रुवुः सर्वतोदिशम्

ಆಮೇಲೆ ಸಂಕಲ್ಪ ಭಂಗಗೊಂಡು, ಸೇನಾಬಲ ಹಾಗೂ ವಾಹನಗಳು ನಾಶವಾದ ಉಳಿದ ರಾಜರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿ ಪರಾರಿಯಾದರು.

Verse 23

एवं विद्राव्य सैन्यानि हत्वा जित्वाथ संयुगे / जघान शतशो राज्ञः शूराञ्छरवराग्निना

ಹೀಗೆ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಿ ಜಯಿಸಿ, ಅವನು ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ನೂರಾರು ಶೂರ ರಾಜರನ್ನು ಕೊಂದನು.

Verse 24

ततः क्रोधपरीतात्मा दग्धुकामो ऽखिलां पुरीम् / उदैरयद्भार्गवो ऽस्त्रं कालाग्निसदृशप्रभम्

ನಂತರ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ನಗರವನ್ನು ದಹಿಸಲು ಬಯಸಿ, ಭಾರ್ಗವನು ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉದ್ರೇಕಿಸಿದನು.

Verse 25

ज्वालाकवलिताशेषपुरप्राकारमालिनीम् / पुरीं सहस्त्यश्वनरां स ददाहास्त्रपावकः

ಜ್ವಾಲೆಗಳು ನುಂಗಿದಂತೆ, ನಗರದ ಪ್ರಾಕಾರಗಳ ಸಾಲಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಆನೆ-ಕುದುರೆ-ಜನರೊಡನೆ ಇರುವ ಆ ಪುರಿಯನ್ನು ಆ ಅಸ್ತ್ರಾಗ್ನಿಯು ದಹಿಸಿತು.

Verse 26

दह्यमानां पुरीं दृष्ट्वा प्राणत्राणपरायणः / जीवनाय जगामाशु वीतिहोत्रो भयातुरः

ಸುಡುತ್ತಿರುವ ಪುರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ, ಭಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡ ವೀತಿಹೋತ್ರನು ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಕ್ಷಣ ಹೊರಟುಹೋದನು.

Verse 27

अस्त्राग्निना पुरीं सर्वां दग्ध्वा हत्वा च शात्रवान् / प्राशयानो ऽखिलान् लोकान् साक्षात्काल इवान्तकः

ಅಸ್ತ್ರಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುರಿಯನ್ನು ದಹಿಸಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಸాక్షಾತ್ ಕಾಲರೂಪ ಅಂತಕನಂತೆ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಗ್ರಸಿಸುವವನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 28

अकृतव्रणसंयुक्तः सहसाहेन चान्वितः / जगामरथघोषेण कंपयन्निव मेदिनीम्

ಅವನು ಗಾಯವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಅಪಾರ ಸಾಹಸದಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡು, ರಥಘೋಷದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು।

Verse 29

विनिघ्नन् क्षत्रियान्सर्वान् संशाम्य पृथिवीतले / महेन्द्राद्रिं ययौ रामस्तपसे धतमानसः

ಭೂಮಿತಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದ ರಾಮನು ಮಹೇಂದ್ರಾದ್ರಿಗೆ ಹೋದನು।

Verse 30

तस्मिन्नष्टचतुष्कं च यावत्क्षत्रसमुद्गमम् / प्रत्येत्य भूयस्तद्धत्यै बद्धदीक्षो धृतव्रतः

ಕ್ಷತ್ರರ ಪುನರುದ್ಭವವಾಗುವವರೆಗೆ ಅಷ್ಟಚತುಷ್ಕ (ಮೂವತ್ತೆರಡು) ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು; ನಂತರ ಅವನು ಮರಳಿ ಬಂದು ಮತ್ತೆ ಅವರ ಸಂಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ದೀಕ್ಷಾಬದ್ಧನಾಗಿ ವ್ರತಧಾರಿಯಾದನು।

Verse 31

क्षत्रक्षेत्रेषु भूयश्च क्षत्रमुत्पादितं द्विजैः / निजघान पुनर्भूमौ राज्ञ शतसहस्रशः

ಕ್ಷತ್ರಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಕ್ಷತ್ರರು ಉತ್ಪನ್ನರಾದರು; ಆಗ ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರಾಜರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 32

वर्षद्वयेन भूयो ऽपि कृत्वा निःक्षत्रियां महीम् / षट्चतुष्टयवर्षान्तं तपस्तेपे पुनश्च सः

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಹಿತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ನಂತರ ಆರು-ಚತುಷ್ಟಯ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಪುನಃ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು।

Verse 33

भूयो ऽपि राजन् संबुद्धं क्षत्रमुत्पादितं द्विजैः / जघान भूमौ निःशेषं साक्षात्काल इवान्तकः

ಓ ರಾಜನೇ, ದ್ವಿಜರು ಮತ್ತೆ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಕ್ಷತ್ರಿಯವರ್ಗವನ್ನು ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಕಾಲರೂಪ ಅಂತಕನಂತೆ।

Verse 34

कालेन तावता भूयः समुत्पन्नं नृपात्त्वयम् / निघ्नंश्चचार पृथिवीं वर्षद्वयमनारतम्

ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಓ ನೃಪನೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ಮತ್ತೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದ (ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು) ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಎರಡು ವರ್ಷ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಚರಿಸಿದನು।

Verse 35

अलं रामेण राजेन्द्र स्मरता निधनं पितुः / त्रिः सप्तकृत्वः पृथिवी तेन निःक्षत्रिया कृता

ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ತಂದೆಯ ನಿಧನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ರಾಮನು ಸಾಕೆಂದು ಮಾಡಿದನು; ಅವನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಹಿತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು।

Verse 36

त्रिःसप्तकृत्वस्तन्माता यदुरः स्वमताडयत् / तावद्रामेण तस्मात्तु क्षत्रमुत्सादितं भुवि

ಅವನ ತಾಯಿ ದುಃಖದಿಂದ ತನ್ನ ಎದೆಯನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಹೊಡೆದಷ್ಟು ಕಾಲ, ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ರಾಮನು ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯವರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡಿದನು।