Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 20
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
नैवात्र व्याघ्रसेनादो न च व्याधो हि दृश्यते / केनैतौ कारणेनाहो शङ्कितौ चकितेक्षणौ
Transliteration
naivātra vyāghrasenādo na ca vyādho hi dṛśyate / kenaitau kāraṇenāho śaṅkitau cakitekṣaṇau
Translation
ಇಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಗರ್ಜನೆ ಶಬ್ದವೂ ಇಲ್ಲ, ಬೇಟೆಗಾರನೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವರು ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಶಯದಿಂದ, ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾರೆ?
Word by Word
नnot
न:
Nishedha (निषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
व्याघ्रसेनादःa troop of tigers
व्याघ्रसेनादः:
Karta (कर्ता/Subject of ‘दृश्यते’ in negation)
TypeNoun
Rootvyāghra + senā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग ‘सेना’ (army) इत्यस्य प्रातिपदिक; प्रथमा, एकवचन; ‘व्याघ्राणां सेना’ (troop of tigers)
नnor
न:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
व्याधःhunter
व्याधः:
Karta (कर्ता/Subject of ‘दृश्यते’ in negation)
TypeNoun
Rootvyādha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (emphatic/causal particle)
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive): ‘is seen’
केनby what
केन:
Karana (करण/Instrument-cause)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; प्रश्नवाचक
एतौthese two
एतौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; सर्वनाम
कारणेनby (what) cause
कारणेन:
Karana (करण/Instrument-cause)
TypeNoun
Rootkāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अहोalas!/oh!
अहो:
Sambandha (सम्बन्ध/Exclamation)
TypeIndeclinable
Rootaho (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मय/उद्गार (exclamation)
शङ्कितौsuspicious, apprehensive
शङ्कितौ:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootśaṅkita (प्रातिपदिक; PPP of √śaṅk)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण एतौ
चकितेक्षणौwith startled eyes
चकितेक्षणौ:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootचकित + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; बहुव्रीहिः—‘चकिते ईक्षणे यस्य’ (whose eyes are startled)