Adhyaya 29

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वोयुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे ऽष्टाविंशतितमो ऽध्यायः // २८// वसिष्ठ उवाच जमदग्निस्ततो भूयस्तमुवाच रुषान्वितः / ब्रह्मस्वं नापहर्त्तव्यं पुरुषेण विजानता

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದದ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ. ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು— ಆಗ ಜಮದಗ್ನಿ ಕೋಪದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: ತಿಳಿದ ಪುರುಷನು ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಬಾರದು।

Verse 2

प्रसह्य गां मे हरतो पापमाप्स्यसि दुर्मते / आयुर्जाने परिक्षीणं न चेदेतत्करिष्यति

ದುರ್ಮತೇ! ನನ್ನ ಹಸುವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ನೀನು ಪಾಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ನಿನ್ನ ಆಯುಷ್ಯ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ— ನೀನು ಇದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ।

Verse 3

बलादिच्छसि यन्नेतुं तन्न शक्यं कथञ्चन / स्वयं वा यदि सायुच्येद्विनशिष्यति पार्थिवः

ನೀನು ಬಲದಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಬಯಸುವುದನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ರಾಜನು ಸ್ವತಃ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರೂ ಆ ಪಾರ್ಥಿವನು ನಾಶವಾಗುವನು.

Verse 4

दानं विनापहरणं ब्राह्मणानां तपस्विनाम् / शतायुषोर्ऽजुनादन्यः को न्विच्छति जिजीविषुः

ತಪಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ದಾನವಿಲ್ಲದೆ ಅವರದ್ದನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ಶತಾಯುಷಿಯಾದ ಅರ್ಜುನನ ಹೊರತು ಜೀವಿಸಬೇಕೆನ್ನುವವನು ಯಾರು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವನು?

Verse 5

इत्युक्तस्तेन संक्रुद्धः स मन्त्रीकालचोदितः / बद्ध्वा तां गां दृढैः पाशैर्विचकर्ष बलान्वितः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಆ ಮಂತ್ರಿ, ಕಾಲಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದನು. ಆ ಹಸುವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಬಲದಿಂದ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು.

Verse 6

जमदग्निरथ क्रोधाद्भाविकर्मप्रचोदितः / रुरोध तं यथाशक्ति विकर्षन्तं पायस्विनीम्

ಆಗ ಜಮದಗ್ನಿಯೂ ಕೋಪದಿಂದ, ಭವಿಷ್ಯಕರ್ಮದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ಹಾಲುಕೊಡುವ ಹಸುವನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಯಥಾಶಕ್ತಿ ತಡೆದನು.

Verse 7

जीवन्न प्रतिमोक्ष्यामि गामेनामित्यमर्षितः / जग्राह सुदृढं कण्ठे वाहुभ्यां तां महामुनिः

ಮಹಾಮುನಿ ಕೋಪದಿಂದ—“ನಾನು ಜೀವಂತಿರುವವರೆಗೆ ಈ ಹಸುವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಎರಡೂ ಭುಜಗಳಿಂದ ಅದರ ಕಂಠವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದನು.

Verse 8

ततः क्रोधपरीतात्मा चन्द्रगुप्तो ऽतिनिर्घृणः / उत्सारयध्वमित्येनमादिदेश स्वसैनिकान्

ನಂತರ ಕೋಪದಿಂದ ಆವರಿತನಾದ, ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ದಯ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನು ತನ್ನ ಸೈನಿಕರಿಗೆ—“ಇವನನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿರಿ” ಎಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.

Verse 9

अप्रधृष्यतमं लोके तमृषिं राजकिङ्कराः / भर्त्राज्ञया प्रसह्यैनं परिवव्रुः समन्ततः

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯನಾದ ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ರಾಜಸೇವಕರು. ಭರ್ತೃಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಆವರಿಸಿದರು॥

Verse 10

दण्डैः कशाभिर्लकुडैर्विनिघ्नन्तश्च मुष्टिभिः / ते समुत्सारयन् धेनोः सुदूरतरमन्तिकात्

ದಂಡ, ಚಾಟಿ, ಲಕುಡ ಮತ್ತು ಮುಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು. ಧೇನುವಿನ ಬಳಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬಹುದೂರಕ್ಕೆ ಓಡಿಸಿದರು॥

Verse 11

स तथा हन्यमोनो ऽपि व्यथितःक्षमयान्वितः / न चुक्रोधाक्रोधनत्वं सतो हि परमं धनम्

ಹೀಗೆ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ನೋವಿನಿಂದ ಕಲುಷಿತನಾದರೂ, ಕ್ಷಮೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದ. ಅವನು ಕೋಪಿಸಲಿಲ್ಲ; ಸಜ್ಜನನ ಪರಮ ಧನ ಅಕ್ರೋಧವೇ.

Verse 12

स च शक्तः स्वतपसा संहर्त्तुमपि रक्षितुम् / जगत्सर्वं क्षयं तस्य चिन्तयन्न प्रचुक्रुधे

ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ಸಮರ್ಥನು—ಸಕಲ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲೂ ರಕ್ಷಿಸಲೂ. ಆದರೂ ಅವರ ನಾಶವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದರೂ ಅವನು ಕೋಪಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 13

सपूर्वं क्रोधनो ऽत्यर्थं मातुरर्थे प्रसादितः / रामेणाभूत्ततो नित्यं शान्त एव महातपाः

ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಹಿಂದೆ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೋಧಶೀಲನಾಗಿದ್ದ; ತಾಯಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಮನು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿದ. ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಸದಾ ಶಾಂತನಾಗಿಯೇ ಇದ್ದ.

Verse 14

स हन्यमानः सुभृशं चूर्णिताङ्गास्थिवन्धनः / निपपात महातेजा धरण्यां गतचेतनः

ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ, ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳ ಕೀಲುಗಳು ಪುಡಿಪುಡಿಯಾಗಲು, ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಋಷಿಯು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು.

Verse 15

तस्मिन्मुनौ निपतिते स दुरात्मा विशङ्कितः / किङ्करानादिशच्छीघ्रं धेनोरानयने बलात्

ಆ ಮುನಿಯು ಬಿದ್ದಾಗ, ಆ ದುರಾತ್ಮನು (ರಾಜನು) ಶಂಕಿತನಾಗಿ, ಹಸುವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತರಲು ತನ್ನ ಸೇವಕರಿಗೆ ಕೂಡಲೇ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.

Verse 16

ततः सवत्सां ता धेनुं बद्ध्वा पाशैर्दृढैर्नृपः / कशाभिरभिहन्यन्त चकृषुश्च निनीषया

ನಂತರ, ಕರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಆ ಹಸುವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿ, ಚাবುಕುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ, ಅದನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಎಳೆದರು.

Verse 17

आकृष्यमाणा बहुभिः कशाभिर्लगुडैरपि / हन्यमाना भृशं तैश्च चुक्रुधे च पयस्विनी

ಅನೇಕರಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ಚಾವಟಿ ಮತ್ತು ದೊಣ್ಣೆಗಳಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ಆ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುವು ಕೋಪಗೊಂಡಿತು.

Verse 18

व्यथितातिकशापातैः क्रोधेन महातान्विता / आकृष्य पाशान् सुदृढान् कृत्वात्मानममोचयत्

ಚಾವಟಿಯ ಏಟುಗಳಿಂದ ನೊಂದು, ಮಹಾ ಕೋಪದಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿ, ಆ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ಎಳೆದು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡಳು.

Verse 19

विमुक्तपाशवन्धासा सर्वतो ऽभिवृता बलैः / हुंहारवं प्रकुर्वाणा सर्वतो ऽह्यपतद्रुषा

ಅವಳು ಪಾಶಬಂಧನದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಬಲಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಹೂಂಕಾರಧ್ವನಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿದಳು।

Verse 20

विषाणखुरपुच्छाग्रैरभिहत्य समन्ततः / राजमन्त्रिबलं सर्वं व्यद्रावयदमर्षिता

ಅವಳು ಕೊಂಬು, ಖುರ ಮತ್ತು ಬಾಲದ ತುದಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹೊಡೆದು, ಅಮರ್ಷದಿಂದ ರಾಜ-ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಯನ್ನು ಚದುರಿಸಿದಳು।

Verse 21

विद्राव्य किङ्करान्सर्वांस्तरसैव पयस्विनी / पश्यतां सर्वभूतानां गगनं प्रत्यपद्यत

ಪಯಸ್ವಿನಿಯು ಎಲ್ಲ ಕಿಂಕರರನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಓಡಿಸಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಆಕಾಶದತ್ತ ಹೊರಟಳು।

Verse 22

ततस्ते भग्नसंकल्पाः संभग्नक्षतविग्रहाः / प्रसह्य बद्ध्वा तद्वत्सं जग्मुरेवातिनिर्घृणाः

ಆಮೇಲೆ ಅವರ ಸಂಕಲ್ಪಗಳು ಭಂಗವಾಗಿ, ದೇಹಗಳು ಗಾಯಗೊಂಡು ಮುರಿದಿದ್ದರೂ, ಆ ನಿರ್ದಯರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಆ ಕರುವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೊರಟರು।

Verse 23

पयस्विनीं विना वत्सं गृहीत्वा किङ्करैः सह / स पापस्तरसा राज्ञः सन्निधिं समुपागमत्

ಪಯಸ್ವಿನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕರುವನ್ನು ಕಿಂಕರರೊಂದಿಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಆ ಪಾಪಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ರಾಜನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ತಲುಪಿದನು।

Verse 24

गत्वा समीपं नृपतेः प्रणम्यास्मै प्रशंसकृत् / तद्व्रत्तान्तमशेषेण व्याचचक्षे ससाध्वसः

ಅವನು ರಾಜನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ, ಆ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಯಸಹಿತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು।