Adhyaya 26

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादेर्ऽजुनोपाख्याने भार्गवचरिते पञ्चविंशतितमो ऽध्यायः // २५// वशिष्ठ उवाच इति पृष्टस्तदा ताभ्यां रामो राजन्कृताञ्जलिः / तयोरकथयत्सर्वमात्मना यदनुष्ठितम्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜುನೋಪಾಖ್ಯಾನದ ಭಾರ್ಗವಚರಿತದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ. ವಶಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ರಾಜನೇ, ಆಗ ಅವರು ಇಬ್ಬರು ಕೇಳಿದಾಗ ರಾಮನು ಕೈಜೋಡಿಸಿ ತಾನು ಆಚರಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವರಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು।

Verse 2

निदेशाद्वै कुलगुरोस्तपश्चरणमात्मनः / शंभोर्निदेशात्तीर्थानामटनं च यथाक्रमम्

ಕುಲಗುರುವಿನ ಆದೇಶದಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು; ಶಂಭು (ಶಿವ)ನ ನಿರ್ದೇಶದಿಂದ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿದನು।

Verse 3

तदाज्ञयैव दैत्यनां वधं चामरकारणात् / हरप्रसादादत्रापि ह्यकृतव्रणदर्शनम्

ಅದೇ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನು ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಹರ (ಶಿವ)ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅವನಿಗೆ ಗಾಯದ ಗುರುತು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ।

Verse 4

एतत्सर्वमशेषेण यदन्यच्चात्मना कृतम् / कथयामास तद्रामः पित्रोः संप्रीयमाणयोः

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹಾಗೂ ತಾನೇ ಮಾಡಿದ ಇತರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಾಮನು ಏನೂ ಉಳಿಸದೆ ಹೇಳಿದನು; ಅದರಿಂದ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು।

Verse 5

तौ च तेनोदितं सर्वं श्रुत्वा तत्कर्म विस्तरम् / हृष्टौ हर्षान्तरं भूयो राजन्नाप्नुवतावुभौ

ರಾಜನೇ, ಅವನು ಹೇಳಿದ ಆ ಕರ್ಮಗಳ ವಿವರವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಹರ್ಷಿತರಾದರು; ಮತ್ತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 6

एवं पित्रोर्महाराज शुश्रूषां भृगुपुङ्गवः / प्रकुर्वंस्तद्विधेयात्मा भ्रातॄणां चाविशेषतः

ಮಹಾರಾಜನೇ, ಭೃಗುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಶ್ರುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡಿದನು; ವಿಧೇಯಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಹೋದರರ ಮೇಲೂ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಸಮಭಾವವಿಟ್ಟನು।

Verse 7

एतस्मिन्नेव काले तु कदाचिद्धैहयेश्वरः / इत्येष मृगयां गान्तुं चतुरङ्गबलान्वितः

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಹೈಹಯಾಧಿಪತಿ ಚತುರಂಗ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೃಗಯೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 8

संरज्यमाने गगने बन्धूककुसुमारुणैः / ताराजालद्युतिहरैः समन्तादरुणांशुभिः

ಆಕಾಶವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಂಧೂಕಪುಷ್ಪದಂತೆ ಕೆಂಪಾದ ಅರುಣ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ರಂಜಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಆ ಕೆಂಪು ಕಿರಣಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಜಾಲದ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಮಸುಕುಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 9

मन्दं वीजति प्रोद्धूतकेतकीवनराजिभिः / प्राभातिके गन्धवहे कुमुदाकरसंस्पृशि

ಪ್ರಭಾತದ ಸುಗಂಧವಾಹಕ ಗಾಳಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೀಸಿತು; ಚದುರಿದ ಕೇತಕೀವನದ ಸಾಲುಗಳ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಅದು ಕುಮುದಾಕರಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿತು।

Verse 10

वयांसि नर्मदातीरतरुनीडाश्रयेषु च / व्याहरन्स्वाकुला वाचो मनःश्रोत्रसुखावहाः

ನರ್ಮದಾ ತೀರದ ಮರಗಳ ಗೂಡಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಚಿಲಿಪಿಲಿಯಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವರ ಆತುರಮಧುರ ಧ್ವನಿಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಕಿವಿಗೂ ಸುಖ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 11

नर्मदातीरतीर्थं तदवतीर्याघहारिणि / तत्तोये मुनिवृन्देषु गृणात्सुब्रह्म शाश्वतम्

ಪಾಪಹಾರಿಣಿಯಾದ ನರ್ಮದಾ ತೀರದ ಆ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಇಳಿದು, ಅದರ ಜಲದಲ್ಲಿ ಮುನಿವೃಂದಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮನ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಹಾಡಿದನು.

Verse 12

विधिवत्कृतमैत्रेषु सन्निवृत्य सरित्तटात् / आशमं प्रति गच्छत्सु मुनिमुख्येषु कर्मिषु

ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಮೈತ್ರೀಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನದಿತೀರದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ಕರ್ಮನಿಷ್ಠರಾದ ಪ್ರಮುಖ ಮುನಿಗಳು ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು.

Verse 13

प्रत्येकं वीरपत्नीषु व्यग्रासु गृहकर्मसु / होमार्थं मुनिकल्पाभिर्दुह्यमानासु धेनुषु

ಪ್ರತಿ ವೀರನ ಪತ್ನಿಯರು ಗೃಹಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೆ, ಹೋಮಾರ್ಥವಾಗಿ ಮುನಿಸಮಾನರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಧೇನುಗಳನ್ನು ಹಾಲು ದೋಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 14

स्थाने मुनिकुमारेषु तं दोहं हि नयत्सु च / अग्निहोत्राकुले जाते सर्वभूतसुखावहे

ಮುನಿಕುಮಾರರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಆ ದೋಹನವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದ ಆವರಣವು ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ತುಂಬಿತು; ಅದು ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಸುಖಕರವಾಗಿತ್ತು.

Verse 15

विकसत्सु सरोजेषु गायत्सु भ्रमरेषु च / वाशत्सु नीडान्निष्पत्य पतत्रिषु समन्ततः

ಸರೋಜಗಳು ಅರಳುತ್ತಿದ್ದವು, ಭ್ರಮರಗಳು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದವು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗೂಡಿನಿಂದ ಹೊರಟ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೇಕೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 16

अनति व्यग्रमत्तेभतुरङ्गरथगामिनाम् / गात्राल्हादविवर्द्धन्यां वेलायां मन्दवायुना

ಮಂದ ಗಾಳಿಯೊಡನೆ ದೇಹಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆ ಸಮಯ ಬಂದಿತು; ವ್ಯಗ್ರವಾಗಿ ಓಡುವ ಮದಗಜ, ಕುದುರೆ, ರಥಗಳ ಗತಿಯೂ ಮೃದುವಾಯಿತು.

Verse 17

गच्छत्सु चाश्रमोपान्तं प्रसूनजलहारिषु / स्वाध्या यदक्षैर्बहुभिरजिनांबरधारिभिः

ಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಜಲ ತರುವವರು ಆಶ್ರಮದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅನೇಕ ಅಜಿನವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗಿ ಜಪಮಾಲೆಯ ಮಣಿಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 18

सम्यक् प्रयोज्यमानेषु मन्त्रेषूच्चावचेषु च / प्रैषेषूच्चार्यमाणेषु हूयमानेषु वह्निषु

ಉಚ್ಚಾವಚ ಸ್ವರಗಳ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಪ್ರೈಷಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 19

यथा वन्मन्त्रतन्त्रोक्तक्रियासु विततासु च / ज्वलदग्निशिखाकारे तमस्तपनतेजसि

ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರ-ತಂತ್ರೋಕ್ತ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಯಾಕಾರದ ತೇಜಸ್ಸು ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ತಪಿಸಿ ದೂರಮಾಡಿತು.

Verse 20

प्रतिहत्य दिशः सर्वा विवृण्वाने च मेदिनीम् / सवितर्युदयं याति नैशे तमसि नश्यति

ಅದು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ತಳ್ಳಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಸೂರ್ಯೋದಯದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ; ರಾತ್ರಿಯ ತಮಸ್ಸು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 21

तारकासु विलीनासु काष्ठासु विमलासु च / कृतमैत्रादिको राजा मृगयां हैहयेश्वरः

ತಾರೆಗಳು ಲೀನವಾದಾಗ ಮತ್ತು ಕಾಷ್ಠಗಳು ನಿರ್ಮಲವಾದಾಗ, ಮೈತ್ರಿ ಮೊದಲಾದ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಹೈಹಯೇಶ್ವರ ರಾಜನು ಮೃಗಯೆಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 22

निर्ययौ नगरात्तस्मात्पुरोहितसमन्वितः / बलैः सर्वैः समुदितैः सवाजिरथकुञ्जरैः

ಅವನು ಪುರೋಹಿತನೊಂದಿಗೆ ಆ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಟನು; ಕುದುರೆ, ರಥ, ಆನೆಗಳೊಡನೆ ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳು ಸಮೇತವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 23

सचिवः सहितः श्रीमान् सवयोभिश्च राजभिः / महता बलभारेण नमयन्वसुधातलम्

ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸಚಿವನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಮವಯಸ್ಕ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು; ಮಹಾ ಸೇನಾಭಾರದಿಂದ ಭೂತಳವನ್ನೇ ವಂಗಿಸುವಂತೆ ಸಾಗಿದನು।

Verse 24

नादयन्रथघोषेण ककुभः सर्वतो नृपः / स्वबलौघपदक्षेपप्रक्षुण्णावनिरेणुभिः

ನೃಪನು ರಥಘೋಷದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಾದಗೊಳಿಸಿದನು; ತನ್ನ ಸೇನೆಯ ಪಾದಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಎದ್ದ ಧೂಳಿನಿಂದ ಭೂಮಿ ಮುಚ್ಚಿತು।

Verse 25

ययौ संच्छादयन्व्योम विमानशतसंकुलम् / संप्रवश्य वनं घोरं विन्ध्योद्रेर्बलसंचयैः

ಅವನು ಮುಂದುವರಿದನು, ನೂರಾರು ವಿಮಾನಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಮುಚ್ಚುವಂತೆ; ನಂತರ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಸೇನಾಸಮೂಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಯಾನಕ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 26

भृशं विलोलया मास समन्ताद्राजसत्तमः / परिवार्य वनं तत्तु स राजा निजसैनिकैः

ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ತನ್ನ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಆ ಕಾಡನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದು, ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಿಂದಲೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಲುಕಿದನು.

Verse 27

मृगान्नानाविधान्हिंस्रान्निजघान शितैः शरैः / आकर्णकृष्टकोदण्डयोधमुक्तैः शितेषुभिः

ಕಿವಿಯವರೆಗೂ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದು ಯೋಧರು ಬಿಟ್ಟ ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನು ಬಗೆಬಗೆಯ ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳನ್ನು ಕೊಂದನು.

Verse 28

निकृत्तगात्राः शार्दूला न्यपतन्भुवि केचन / उदग्रवेगपादातखड्गखण्डितविग्रहाः

ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುವ ಕಾಲಾಳುಗಳ ಕತ್ತಿಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇಹವುಳ್ಳ ಕೆಲವು ಹುಲಿಗಳು ಅಂಗಾಂಗಗಳು ತುಂಡಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವು.

Verse 29

वराहयूथपाः केचिद्रुधिरार्द्रा धरामगुः / प्रचण्डशाक्तिकोन्मुक्तशक्तिनिर्भिन्नमस्तकाः

ಹಂದಿಗಳ ಹಿಂಡಿನ ನಾಯಕರು ಕೆಲವರು ರಕ್ತಸಿಕ್ತರಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಉರುಳಿದರು; ಪ್ರಚಂಡ ಶಕ್ತಿಧರರು ಎಸೆದ ಶಕ್ತ್ಯಾಯುಧಗಳಿಂದ ಅವರ ತಲೆಗಳು ಸೀಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.

Verse 30

मृगौघाः प्रत्यपद्यन्त पर्वता इव मेदिनीम् / नाराचा विद्धसर्वाङ्गाः सिंहर्क्षशरभादयः

ಸಿಂಹ, ಕರಡಿ, ಶರಭ ಮುಂತಾದ ಮೃಗಗಳ ಸಮೂಹಗಳು ನಾರಾಚ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸರ್ವಾಂಗಗಳೂ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದವು.

Verse 31

वसुधामन्वकीर्यन्त शोणितार्द्राः समन्ततः / एवं सवागुरैः कैश्चित्पतद्भिः पतितैरपि

ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ರಕ್ತದಿಂದ ಒದ್ದೆಯಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು; ಕೆಲವರು ಬಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಬಿದ್ದಿದ್ದರು.

Verse 32

श्वभिश्चानुद्रुतैः कैश्चिद्धावमानैस्तथा मृगैः / आत्तैर्विक्रोशमानैश्च भीतैः प्राणभयातुरैः

ನಾಯಿಗಳು ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಜಿಂಕೆಗಳು ಓಡುತ್ತಿದ್ದವು; ಕೆಲವು ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಾಗ ಕಿರುಚುತ್ತಿದ್ದವು, ಭಯಭೀತವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಭಯದಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿದ್ದವು.

Verse 33

युगापाये यथात्यर्थं वनमाकुलमाबभौ / वराहसिंहशार्दूलश्वाविच्छशकुलानि च

ಆ ಕಾಡು ಯುಗಾಂತ್ಯದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಹಂದಿಗಳು, ಸಿಂಹಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಮುಳ್ಳುಹಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಲಗಳ ಹಿಂಡುಗಳಿದ್ದವು.

Verse 34

चमरीरुरुगोमायुगवयर्क्षवृकान्बहून् / कृष्णसारान्द्वीपिमृगान्रक्तखड्गमृगानवि

ಅಲ್ಲಿ ಚಮರಿ ಮೃಗಗಳು, ರುರು ಜಿಂಕೆಗಳು, ನರಿಗಳು, ಕಾಡುಕೋಣಗಳು, ಕರಡಿಗಳು, ಅನೇಕ ತೋಳಗಳು, ಕೃಷ್ಣಮೃಗಗಳು, ಚಿರತೆಗಳು ಮತ್ತು ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳಿದ್ದವು.

Verse 35

विचित्राङ्गान्मृगानन्यान्न्यङ्कूनपि च सर्वशः / बालान्स्तनन्धयान्यूनः स्थविरान्मिथुनान्गणान्

ವಿಚಿತ್ರ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ನ್ಯಂಕು ಜಿಂಕೆಗಳು, ಮರಿಗಳು, ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವ ಶಿಶುಗಳು, ವೃದ್ಧರು, ಜೋಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂಡುಗಳಿದ್ದವು.

Verse 36

निजघ्नुर्निशितैः शस्त्रैः शस्त्रवध्यान्हि सैनिकाः / एवं हत्वा मृगान् घोरान्हिंस्रप्रायानशेषतः

सೈನಿಕರು ತಮ್ಮ ಹರಿತವಾದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡಬೇಕಾದ ಮೃಗಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ, ಅವರು ಆ ಭಯಂಕರ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಿದರು.

Verse 37

श्रमेण महता युक्ता बभूवुर्नृपसैनिकाः / मध्ये दिनकरे प्राप्ते ससैन्यः स तदा नृपः

ರಾಜನ ಸೈನಿಕರು மிகுந்த ಆಯಾಸಗೊಂಡರು. ಸೂರ್ಯನು ನಡುಹಗಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಆ ರಾಜನು...

Verse 38

नर्मदां धर्मसंतप्तः पिपासुरगमच्छनैः / अवतीय ततस्तस्यास्तोये सबलवाहनः

...ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಬಳಲಿ, ಬಾಯಾರಿದವನಾಗಿ ಮೆಲ್ಲನೆ ನರ್ಮದಾ ನದಿಗೆ ಹೋದನು. ಬಳಿಕ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಕೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿದು...

Verse 39

विजागाह शुभे राजा क्षुत्तृष्णापरिपीडितः / स्नात्वा पीत्वा च सलिलं स तस्याः सुखशीतलम्

...ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜನು ಆ ಪವಿತ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಆಕೆಯ ಸುಖಕರವಾದ ತಂಪಾದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು...

Verse 40

बिसांकुराणि शुभ्राणि स्वादूनि प्रजघास च / विक्रीड्य तोये सुचिरमुत्तीर्य सबलो नृपः

...ಅವನು ಬಿളಿಯದಾದ ಮತ್ತು ರುಚಿಕರವಾದ ತಾವರೆ ದಂಟುಗಳನ್ನು ತಿಂದನು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ வெகுಕಾಲ ಆಟವಾಡಿ, ರಾಜನು ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

Verse 41

विशश्राम च तत्तीरे तरुखण्डोपमण्डिते / आलंबपाने तिग्मांशौ ससैन्यः सानुगो नृपः

ಆ ರಾಜನು ಸೈನ್ಯ ಹಾಗೂ ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ, ವೃಕ್ಷಖಂಡಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ಆ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಮಿಸುವಾಗ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದನು।

Verse 42

निश्चक्राम पुरं गन्तुं विन्ध्याद्रिवनगह्वरात् / स गच्छन्नेव ददृशे नर्मदा तीरमाश्रितम्

ಅವನು ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದ ಅರಣ್ಯಗುಹೆಯಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಹೊರಟನು; ಹೋಗುತ್ತಲೇ ನರ್ಮದಾ ತೀರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 43

आश्रमं पुण्यशीलस्य जमदग्नेर्महात्मनः / ततो निवृत्य सैन्यानि दूरे ऽवस्थाप्य पार्थिवः

ಪುಣ್ಯಶೀಲ ಮಹಾತ್ಮ ಜಮದಗ್ನಿಯ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡು, ನಂತರ ರಾಜನು ಹಿಂದಿರುಗಿ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ದೂರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 44

परिचारैः कतिपथैः सहितो ऽयात्तदाशमम् / गत्वा तदाश्रमं रम्यं पुरोहितसमन्वितः

ಅವನು ಪುರೋಹಿತನೊಂದಿಗೆ, ಕೆಲ ಪರಿಚಾರಕರನ್ನು ಜೊತೆದುಕೊಂಡು ಆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಆ रम್ಯ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸೇರಿ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 45

उपेत्य मुनिशार्दूलं ननाम शिरसा नृपः / अभिनं द्याशषा तं वै जमदग्निर्नृपोत्तमम्

ರಾಜನು ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಲೆಯೊಗ್ಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು; ಜಮದಗ್ನಿಯು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಅಭಿನಂದಿಸಿದನು।

Verse 46

पूजयामास विधिवदर्घपाद्यासनादिभिः / संभावयित्वा तां पूजां विहितां मुनिना तदा

ಆಗ ಅವನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಾದ್ಯ, ಆಸನ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಮುನಿಯು ವಿಧಿಸಿದ ಆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದನು।

Verse 47

निषसादासने शुभ्र पुरस्तस्य महामुनेः / तमासीनं नृपवरं कुशासनगतो मुनिः

ಅವನು ಮಹಾಮುನಿಯ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಶುಭ್ರ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು; ಕುಶಾಸನದಲ್ಲಿದ್ದ ಮುನಿಯು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನನ್ನು ಆಸೀನನಾಗಿ ಕಂಡನು।

Verse 48

पप्रच्छ कुशलप्रश्नं पुत्रमित्रादिबन्धुषु / सह संकथयंस्तेन राज्ञा मुनिवरोत्तमः

ಅವನು ಪುತ್ರ, ಮಿತ್ರ ಮೊದಲಾದ ಬಂಧುಗಳ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಮುನಿವರೋತ್ತಮನು ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 49

स्थित्वा नातिचिरं कालमातिथ्यार्थं न्यमन्त्रयत् / ततः स राजा सुप्रीतो जमदग्नि मभाषत

ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ನಿಂತು ಆತಿಥ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು; ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ರಾಜನು ಜಮದಗ್ನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 50

महर्षे देहि मे ऽनुज्ञां गमिष्यामि स्वकं पुरम् / समग्रवाहनबलो ह्यहं तस्मान्महामुने

ಹೇ ಮಹರ್ಷೇ, ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ಕೊಡು—ನಾನು ನನ್ನ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು; ಹೇ ಮಹಾಮುನೇ, ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಾಹನ ಹಾಗೂ ಸೇನಾಬಲದೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದೇನೆ।

Verse 51

कर्तु न शक्यमा तिथ्यं त्वया वन्याशिना वने / अथवा त्वं तपःशक्त्या कर्तुमातिथ्यमद्य मे

ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವನ್ಯಾಹಾರದಿಂದಿರುವ ನೀನು ಆತಿಥ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ; ಅಥವಾ ನಿನ್ನ ತಪಃಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಂದು ನನಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ಮಾಡಬಲ್ಲೆ.

Verse 52

शक्नोष्यपि पुरीं गन्तुं मामनुज्ञातुर्हसि / अन्यथा चेत्खलैः सैन्यैरत्यर्थं मुनिसत्तम

ನೀನು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಶಕ್ತನಾದರೂ ನನ್ನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಯುಕ್ತ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದುಷ್ಟ ಸೇನೆಗಳಿಂದ ಅತಿಯಾದ ಪೀಡೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.

Verse 53

तपस्विनां भवेत्पीडा नियमक्षयकारिका / वसिष्ठ उवाच इत्येवमुक्तः स मुनिस्तं प्राहस्थीयतां क्षणम्

ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಬರುವ ಪೀಡೆ ನಿಯಮಗಳ ಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಆ ಮುನಿಯು ಅವನಿಗೆ, ‘ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 54

सर्वं संपादयिथ्ये ऽहमातिथ्यं सानुगस्य ते / इत्युक्त्वाहूय तां दोग्ध्रीमुवाचायं ममातिथिः

ನಿನ್ನದು, ನಿನ್ನ ಅನುಚರರೊಡನೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ. ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಹಾಲುಕಡಿವವಳನ್ನು ಕರೆದು, ‘ಇವನು ನನ್ನ ಅತಿಥಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 55

उपाग तस्त्वया तस्मात्क्रियतामद्य सत्कृतिः / इत्युक्ता मुनिना दोग्ध्री सातिथेयमशेषतः / दुदोह नृपतेराशु यद्योग्यं मुनिगौरवात्

ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಅತಿಥಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ಅವನಿಗೆ ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡು. ಮುನಿಯ ಮಾತಿನಂತೆ ಹಾಲುಕಡಿವವಳು ಆತಿಥ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ, ಮುನಿಗೌರವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ರಾಜನಿಗಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕಡೆಯಿತು.

Verse 56

अथाश्रमं तत्सुरराजसद्मनिकाशमासीद्भृगुपुङ्गवस्य / विभूतिभेदैरविचिन्त्यरुपमनन्यसाध्यं सुरभिप्रभावात्

ಆಗ ಭೃಗುಪುಂಗವನ ಆ ಆಶ್ರಮವು ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನ ಸದನದಂತೆ ಇತ್ತು. ವಿಭೂತಿಭೇದಗಳಿಂದ ಅದರ ರೂಪ ಅಚಿಂತ್ಯ; ದಿವ್ಯ ಸುರಭಿ-ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅದು ಅನನ್ಯ, ಇತರರಿಂದ ಸಾಧಿಸಲಾಗದಂತಹದು.

Verse 57

अनेकरत्नोज्ज्वलचित्रहेमप्रकाशमालापरिवीतमुच्चैः / पूर्णेन्दुशुभ्राभ्रविषक्तशृङ्गैः प्रासादसंघैः परिवीतमन्तः

ಆ ಎತ್ತರದ ಆಶ್ರಮವು ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ, ವಿಚಿತ್ರ ಹಿರಣ್ಯಪ್ರಕಾಶದ ಮಾಲೆಗಳಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು. ಒಳಭಾಗವು ಪ್ರಾಸಾದಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು; ಅವುಗಳ ಶಿಖರಗಳು ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಶುಭ್ರವಾಗಿ ಮೇಘಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.

Verse 58

कांस्यारकूटारसताम्रहेमदुर्वर्णसौधो पलदारुमृद्भिः / पृथग्विमिश्रैर्भवनैरनेकैः सद्भासितं नेत्रमनोभिरामैः

ಕಾಂಸ್ಯ, ಅರಕೂಟ, ರಸ, ತಾಮ್ರ, ಹಿರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣಗಳ ಸೌಧಗಳು, ಪಲಾಶದಾರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದವು—ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೂ ಮಿಶ್ರವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಅನೇಕ ಭವನಗಳಿಂದ ಅದು ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ಕಣ್ಣು-ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ರಮಣೀಯವಾಗಿತ್ತು.

Verse 59

महार्हरत्नोज्ज्वलहेमवेदिकानिष्कूटसोपानकुटीविटङ्ककैः / तुलाकपाटर्गलकुड्यदेहलीनिशान्तशालाजिरशोभितैर्भृशम्

ಆ ಸ್ಥಳವು ಮಹಾರ್ಹ ರತ್ನಗಳಿಂದ ದೀಪ್ತಿಯಾದ ಹಿರಣ್ಯವೇದಿಕೆಗಳು, ನಿಷ್ಕೂಟಗಳು, ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು, ಕುಟೀರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಟಂಕಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ತೂಲಾಯುಕ್ತ ಕಪಾಟಗಳು, ಅರ್ಗಳಗಳು, ಗೋಡೆಗಳು, ದೇಹಲೀಗಳು, ನಿಶ್ಶಾಂತ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಜಿರಗಳುಗಳಿಂದಲೂ ಬಹಳ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 60

वलभ्यलिन्दाङ्गपाचारुतोरणैरदभ्रपर्यन्तचतुष्किकादिभिः / स्तंभेषु कुड्येषु च दिव्यरत्नविचित्रचित्रैः परिशोभमानैः

ವಲಭ್ಯಗಳು, ಲಿಂದಗಳು, ಅಂಗಣಗಳು, ಸುಂದರ ತೋರಣಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶಾಲ ಪರಿಧಿಯ ಚತುಷ್ಕಿಕಾದಿಗಳಿಂದ ಆ ಆಶ್ರಮ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲೂ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲೂ ದಿವ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ವಿಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರಗಳು ಮಿನುಗುತ್ತ, ಅದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 61

उच्चावचै रत्नवरैर्विचित्रसुवर्णसिंहासनपीठिकाद्यैः / स भक्ष्यभोज्यादिभि रन्नपानैरुपेतभाण्डोपगतैकदेशैः

ಅಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ-ಅವಚವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ವರ್ಣಸಿಂಹಾಸನಗಳು, ಪೀಠಿಕೆಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳೂ, ಭಕ್ಷ್ಯ-ಭೋಜ್ಯ ಹಾಗೂ ನಾನಾವಿಧ ಅನ್ನಪಾನಗಳು ಪಾತ್ರಗಳೊಡನೆ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದ್ದವು।

Verse 62

गृहैरमर्त्योचितसर्वसंपत्समन्वितैर्नेत्रमनो ऽभिरामैः / तस्याश्रमं सन्नगरोपमानं बभौ वधूभिश्चमनोहराभिः

ಅಮರರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸಮಸ್ತ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಕಣ್ಣು-ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದಕರವಾದ ಮನೆಗಳೂ, ಮನೋಹರ ವಧುಗಳೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವನ ಆಶ್ರಮವು ನಗರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು।