Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 3
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
नक्तं तु वर्जयेच्छ्राद्धं राहोरन्यत्र दर्शनात् / सर्वस्वेनापि कर्त्तव्यङ्क्षिप्रं वै राहुदर्शने
Transliteration
naktaṃ tu varjayecchrāddhaṃ rāhoranyatra darśanāt / sarvasvenāpi karttavyaṅkṣipraṃ vai rāhudarśane
Translation
ರಾಹುವಿನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ರಾತ್ರಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ರಾಹು ದರ್ಶನವಾದರೆ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿ ಕೂಡ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವುದು ಕರ್ತವ್ಯ.
Word by Word
नक्तम्at night
नक्तम्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootनक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया विभक्ति (accusative) (अव्ययीभाववत् कालार्थे), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha/Contrast (विरोध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle), विरोध/विशेषार्थक
वर्जयेत्should avoid
वर्जयेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्ज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया विभक्ति (accusative), एकवचन (singular)
राहोःof Rāhu
राहोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी विभक्ति (genitive), एकवचन (singular)
अन्यत्रexcept/otherwise
अन्यत्र:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), अपवादार्थे (except/elsewhere)
दर्शनात्from/at the sight (i.e., due to seeing)
दर्शनात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), पञ्चमी विभक्ति (ablative), एकवचन (singular)
सर्वस्वेनwith all one’s possessions/entirely
सर्वस्वेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसर्वस्व (प्रातिपदिक) [सर्व+स्व]
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया विभक्ति (instrumental), एकवचन (singular)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle), समुच्चय/अप्यर्थे (even/also)
कर्तव्यम्must be done
कर्तव्यम्:
Vidhi (विधि)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (gerundive, तव्य), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (predicative)
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (accusative used adverbially), शीघ्रार्थे
वैindeed
वै:
Niścaya (निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (particle), निश्चयार्थक/खल्वर्थक
राहुदर्शनेat the sighting of Rāhu (eclipse)
राहुदर्शने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootराहुदर्शन (प्रातिपदिक) [राहु+दर्शन]
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी विभक्ति (locative), एकवचन (singular)