Shloka 103
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
पितॄन्प्रीणाति यो वंश्यः पितरः प्रीणयन्ति तम् / पितरः पुष्टिकामस्य प्रजाकामस्य वा पुनः
Transliteration
pitṝnprīṇāti yo vaṃśyaḥ pitaraḥ prīṇayanti tam / pitaraḥ puṣṭikāmasya prajākāmasya vā punaḥ
Translation
ಯಾವ ವಂಶಜನು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾನೋ, ಪಿತೃಗಳೂ ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೂ ಅಥವಾ ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೂ.
Word by Word
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
प्रीणातिpleases
प्रीणाति:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√प्री (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
वंश्यःa descendant
वंश्यः:
कर्ता (Karta; qualifier of यः)
TypeAdjective
Rootवंश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (descendant)
पितरःthe ancestors
पितरः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
प्रीणयन्तिplease/satisfy
प्रीणयन्ति:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√प्री (धातु) [णिच् causative: प्रीणयति]
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; सर्वनाम
पितरःthe ancestors
पितरः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पुष्टि-कामस्यof one desiring prosperity
पुष्टि-कामस्य:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootपुष्टि (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘पुष्टेः कामः’ (desire for nourishment/prosperity)
प्रजा-कामस्यof one desiring offspring
प्रजा-कामस्य:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘प्रजायाः कामः’ (desire for offspring)
वाor
वा:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात (or)
पुनःagain/further
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: again/furthermore)