Adhyaya 176: The Ananta-Vasudeva Image: From Brahma’s Commission to Puruṣottama Kṣetra
ಅಧ್ಯಾಯ 176 ಅನಂತ-ವಾಸುದೇವನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಋಷಿಗಳ ವಿನಂತಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳುವದೇನೆಂದರೆ—ಆದಿ ಸೃಷ್ಟಿಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿ, ಪರ್ವತಶಿಲೆಯಿಂದ ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿ ವಾಸುದೇವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಸಿದನು. ನಂತರ ವಿಗ್ರಹದ ಸಂಚಾರಕಥೆ—ಇಂದ್ರನು ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಅಭಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು; ದೇವರುಗಳು ಹಾಗೂ ದಿಕ್ಪಾಲರನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಬಳಿಕ ರಾವಣನು ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕಂಡು ಅಪಹರಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದು ಭಕ್ತ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರಾಮಾಯಣ ಯುದ್ಧಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಮರಳಿ ಬಂದ ನಂತರ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸಮುದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರನು ಮೋಕ್ಷಪ್ರದವಾದ ಅಪರೂಪದ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಶಾಶ್ವತ ಭಕ್ತಿಕೇಂದ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಂತದರ್ಶನ-ಪೂಜೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಯಜ್ಞಪುಣ್ಯವೃದ್ಧಿ, ವಿಷ್ಣುಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವಯೋಗದಿಂದ ಅಂತಿಮ ಮೋಕ್ಷವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Chapter Arc
{"opening_hook":"Naimiṣāraṇya’s sages press for a fuller account of the Ananta–Vāsudeva māhātmya; the narration pivots to Brahmā’s own memory of an earlier cosmic cycle, immediately lending primordial authority to the image’s origin.","rising_action":"Brahmā commissions Viśvakarman to carve a śailamayī (mountain-stone) Vāsudeva image with canonical marks (śaṅkha–cakra–gadā, Śrīvatsa, vanamālā, pītāmbara). Indra’s repeated worship yields fearlessness and sovereignty; then Rāvaṇa’s tapas, boons, and conquest—capped by Meghanāda’s “Indrajit” victory—creates the crisis of displacement as the image is seized and carried toward Laṅkā, only to be entrusted to the devout Vibhīṣaṇa.","climax_moment":"The transmission motif reaches its theological peak when Rāma, after the Laṅkā campaign and restoration of dharma, entrusts the Ananta–Vāsudeva image to Samudreśa (the Ocean), shifting custody from royal possession to cosmic guardianship—preparing its destined manifestation in Puruṣottama Kṣetra as a mukti-prada locus.","resolution":"In Dvāpara, the Ocean reveals the image in Puruṣottama Kṣetra, establishing it as a permanent salvific center. The chapter closes with a merit-doctrine: single-minded darśana and pūjā surpass great Vedic sacrifices, uplift ancestors, grant Viṣṇuloka, and culminate in mokṣa through Vaiṣṇava-yoga.","key_verse":"\"एकाग्रचित्तो यो भक्त्या अनन्तं वासुदेवकम् ।\nदृष्ट्वा पूजयते नित्यं स याति विष्णुसद्म तत् ॥\" (teaching-summary)\nTranslation: “Whoever, with one-pointed mind and devotion, beholds and worships Ananta–Vāsudeva daily—he attains the abode of Viṣṇu.”"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Puruṣottama-kṣetra māhātmya via the sacred biography (pratimā-carita) of Ananta–Vāsudeva","secondary_themes":["Canonical Vaiṣṇava iconography as theology-in-form (lakṣaṇa → sannidhāna)","Royal power subordinated to bhakti (Indra/Vibhīṣaṇa vs. Rāvaṇa)","Translocation of the divine image as a providential map toward the destined tīrtha","Darśana-pūjā soteriology: merit, ancestor-liberation, Viṣṇuloka, and mokṣa through Vaiṣṇava-yoga"],"brahma_purana_doctrine":"This chapter crystallizes a Brahma-Purāṇa hallmark: Puruṣottama Kṣetra is not merely holy by mythic association but by a divinely guarded, age-spanning installation of the Lord’s form—making darśana there functionally superior to large-scale śrauta sacrifices and directly linked to mokṣa through Vaiṣṇava-yoga.","adi_purana_significance":"As ‘Ādi Purāṇa,’ it legitimizes later historical pilgrimage practice by rooting Jagannātha/Puruṣottama sanctity in a primordial commission (Brahmā → Viśvakarman) and a cosmic chain of custody (Indra → Vibhīṣaṇa → Rāma → Ocean → Kṣetra)."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"अद्भुत (adbhuta)","climax_rasa":"वीर (vīra)","closing_rasa":"शान्त (śānta)","rasa_transitions":["adbhuta → vīra → raudra → adbhuta → śānta"],"devotional_peaks":["Brahmā’s commissioning of the fully-marked Vāsudeva image (form as presence)","Indra’s sustained abhiṣeka–dāna worship yielding fearlessness","Vibhīṣaṇa’s long-term, single-hearted service contrasted with Rāvaṇa’s seizure","Ocean’s age-delayed revelation of the image in Puruṣottama Kṣetra as mukti-prada","Final phalaśruti: darśana/pūjā surpassing sacrifices and culminating in mokṣa via Vaiṣṇava-yoga"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["अमरावती (Amarāvatī)","लङ्का (Laṅkā)","अयोध्या (Ayodhyā)","महोदधि/समुद्र (the Great Ocean)","पुरुषोत्तम-क्षेत्र (Puruṣottama Kṣetra)"],"jagannath_content":"Puruṣottama Kṣetra is explicitly framed as mukti-prada; the Ananta–Vāsudeva image is revealed there by the Ocean and becomes a permanent locus of darśana and worship, with the Lord referenced through epithets such as Jagannātha/Janārdana/Hari.","surya_content":null,"cosmology_content":"A prior cosmogonic cycle is invoked to ground the image’s origin (Brahmā’s commission), and the narrative spans yuga-time, culminating in a Dvāpara manifestation—linking sacred geography to cosmic temporality."}
Shlokas in Adhyaya 176
Verse 1
मुनय ऊचुः नहि नस् तृप्तिर् अस्तीह शृण्वतां भगवत्कथाम् पुनर् एव परं गुह्यं वक्तुम् अर्हस्य् अशेषतः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕಸಂಖ್ಯೆ ‘1’ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕಪಾಠ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
Verse 2
अनन्तवासुदेवस्य न सम्यग् वर्णितं त्वया श्रोतुम् इच्छामहे देव विस्तरेण वदस्व नः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕಸಂಖ್ಯೆ ‘2’ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕಪಾಠ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
Verse 3
ब्रह्मोवाच प्रवक्ष्यामि मुनिश्रेष्ठाः सारात् सारतरं परम् अनन्तवासुदेवस्य माहात्म्यं भुवि दुर्लभम् //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕಸಂಖ್ಯೆ ‘3’ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕಪಾಠ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
Verse 4
आदिकल्पे पुरा विप्रास् त्व् अहम् अव्यक्तजन्मवान् विश्वकर्माणम् आहूय वचनं प्रोक्तवान् इदम् //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕಸಂಖ್ಯೆ ‘4’ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕಪಾಠ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
Verse 5
वरिष्ठं देवशिल्पीन्द्रं विश्वकर्माग्रकर्मिणम् प्रतिमां वासुदेवस्य कुरु शैलमयीं भुवि //
ಐದನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಗಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ।
Verse 6
यां प्रेक्ष्य विधिवद् भक्ताः सेन्द्रा वै मानुषादयः येन दानवरक्षोभ्यो विज्ञाय सुमहद् भयम् //
ಆರನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳ ಫಲಪ್ರಾಪ್ತಿ ಹಾಗೂ ಪಾಪನಿವಾರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ।
Verse 7
त्रिदिवं समनुप्राप्य सुमेरुशिखरं चिरम् वासुदेवं समाराध्य निरातङ्का वसन्ति ते //
ಏಳನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಗುರುಸೇವೆ, ದೇವಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಶ್ರವಣದ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ।
Verse 8
मम तद् वचनं श्रुत्वा विश्वकर्मा तु तत्क्षणात् चकार प्रतिमां शुद्धां शङ्खचक्रगदाधराम् //
ಎಂಟನೇ ಶ್ಲೋಕ—ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಪವಿತ್ರತೆ, ದಾನದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 9
सर्वलक्षणसंयुक्तां पुण्डरीकायतेक्षणाम् श्रीवत्सलक्ष्मसंयुक्ताम् अत्युग्रां प्रतिमोत्तमाम् //
ಒಂಬತ್ತನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವವನು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ನಿರ್ಣಯ।
Verse 10
वनमालावृतोरस्कां मुकुटाङ्गदधारिणीम् पीतवस्त्रां सुपीनांसां कुण्डलाभ्याम् अलंकृताम् //
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ; ದಯವಿಟ್ಟು ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 11
एवं सा प्रतिमा दिव्या गुह्यमन्त्रैस् तदा स्वयम् प्रतिष्ठाकालम् आसाद्य मयासौ निर्मिता पुरा //
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ; ಪಾಠ ನೀಡಿದರೆ ಪವಿತ್ರಾರ್ಥಾನುಸಾರ ಅನುವಾದಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 12
तस्मिन् काले तदा शक्रो देवराट् खेचरैः सह जगाम ब्रह्मसदनम् आरुह्य गजम् उत्तमम् //
ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ; ಶ್ಲೋಕಪಾಠವಿಲ್ಲದೆ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ದಯವಿಟ್ಟು ಮೂಲ ಪಾಠವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ।
Verse 13
प्रसाद्य प्रतिमां शक्रः स्नानदानैः पुनः पुनः प्रतिमां तां समाराध्य स्वपुरं पुनर् आगमत् //
ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಬ್ರಹ್ಮಪುರಾಣದ ಪಾಠವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ನಿಖರ ಭಾವಾನುವಾದ ನೀಡುತ್ತೇನೆ।
Verse 14
तां समाराध्य सुचिरं यतवाक्कायमानसः वृत्राद्यान् असुरान् क्रूरान् नमुचिप्रमुखान् स च //
ಅನುವಾದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲ ಪಾಠ ಇಲ್ಲ; ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಟೈಪ್ ಮಾಡಿ ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ಅನುವಾದ ಮಾಡಬಹುದು।
Verse 15
निहत्य दानवान् भीमान् भुक्तवान् भुवनत्रयम् द्वितीये च युगे प्राप्ते त्रेतायां राक्षसाधिपः //
ಅಧ್ಯಾಯದ ಹದಿನೈದನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲಪಾಠ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 16
बभूव सुमहावीर्यो दशग्रीवः प्रतापवान् दश वर्षसहस्राणि निराहारो जितेन्द्रियः //
ಅಧ್ಯಾಯದ ಹದಿನಾರನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲಪಾಠ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 17
चचार व्रतम् अत्युग्रं तपः परमदुश्चरम् तपसा तेन तुष्टो ऽहं वरं तस्मै प्रदत्तवान् //
ಅಧ್ಯಾಯದ ಹದಿನೇಳನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲಪಾಠ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 18
अवध्यः सर्वदेवानां स दैत्योरगरक्षसाम् शापप्रहरणैर् उग्रैर् अवध्यो यमकिंकरैः //
ಅಧ್ಯಾಯದ ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲಪಾಠ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 19
वरं प्राप्य तदा रक्षो यक्षान् सर्वगणान् इमान् धनाध्यक्षं विनिर्जित्य शक्रं जेतुं समुद्यतः //
ಅಧ್ಯಾಯದ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲಪಾಠ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 20
संग्रामं सुमहाघोरं कृत्वा देवैः स राक्षसः देवराजं विनिर्जित्य तदा इन्द्रजितेति वै //
ಇಲ್ಲಿ “20” ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ; ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಖರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।
Verse 21
राक्षसस् तत्सुतो नाम मेघनादः प्रलब्धवान् अमरावतीं ततः प्राप्य देवराजगृहे शुभे //
ಇಲ್ಲಿ “21” ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ; ಮೂಲ ಪಾಠ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।
Verse 22
ददर्शाञ्जनसंकाशां रावणस् तु बलान्वितः प्रतिमां वासुदेवस्य सर्वलक्षणसंयुताम् //
ಇಲ್ಲಿ “22” ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ; ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ವಾಕ್ಯಗಳು ನೀಡಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।
Verse 23
श्रीवत्सलक्ष्मसंयुक्तां पद्मपत्त्रायतेक्षणाम् वनमालावृतोरस्कां मुकुटाङ्गदभूषिताम् //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕಪಾಠ ಇಲ್ಲ, “23” ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಮಾಣಿಕ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।
Verse 24
शङ्खचक्रगदाहस्तां पीतवस्त्रां चतुर्भुजाम् सर्वाभरणसंयुक्तां सर्वकामफलप्रदाम् //
ಇಲ್ಲಿ “24” ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅನುವಾದ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।
Verse 25
विहाय रत्नसंघांश् च प्रतिमां शुभलक्षणाम् पुष्पकेण विमानेन लङ्कां प्रास्थापयद् द्रुतम् //
ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ‘25’ ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ನಾನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 26
पुराध्यक्षः स्थितः श्रीमान् धर्मात्मा स विभीषणः रावणस्यानुजो मन्त्री नारायणपरायणः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲಪಾಠ ಇಲ್ಲ; ‘26’ ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡಿ, ಆಗ ನಾನು ಸರಿಯಾದ ಅನುವಾದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 27
दृष्ट्वा तां प्रतिमां दिव्यां देवेन्द्रभवनच्युताम् रोमाञ्चिततनुर् भूत्वा विस्मयं समपद्यत //
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲಪಾಠ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ‘27’ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲಪಾಠ ದೊರೆತರೆ ಮಾತ್ರ ಸರಿಯಾದ ಅನುವಾದ ನೀಡಬಹುದು.
Verse 28
प्रणम्य शिरसा देवं प्रहृष्टेनान्तरात्मना अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः //
ಇಲ್ಲಿ ‘28’ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ; ಶ್ಲೋಕಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಾಣದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 29
इत्य् उक्त्वा स तु धर्मात्मा प्रणिपत्य मुहुर् मुहुः ज्येष्ठं भ्रातरम् आसाद्य कृताञ्जलिर् अभाषत //
ಈ ಪದ್ಯದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ; ‘29’ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕ ದೊರೆತ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುವಾದ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 30
राजन् प्रतिमया त्वं मे प्रसादं कर्तुम् अर्हसि याम् आराध्य जगन्नाथ निस्तरेयं भवार्णवम् //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ “30” ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುವಾದ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 31
भ्रातुर् वचनम् आकर्ण्य रावणस् तं तदाब्रवीत् गृहाण प्रतिमां वीर त्व् अनया किं करोम्य् अहम् //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ “31” ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುವಾದ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 32
स्वयंभुवं समाराध्य त्रैलोक्यं विजये त्व् अहम् नानाश्चर्यमयं देवं सर्वभूतभवोद्भवम् //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ “32” ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುವಾದ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 33
विभीषणो महाबुद्धिस् तदा तां प्रतिमां शुभाम् शतम् अष्टोत्तरं चाब्दं समाराध्य जनार्दनम् //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ “33” ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುವಾದ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 34
अजरामरणं प्राप्तम् अणिमादिगुणैर् युतम् राज्यं लङ्काधिपत्यं च भोगान् भुङ्क्ते यथेप्सितान् //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ “34” ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುವಾದ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 35
मुनय ऊचुः अहो नो विस्मयो जातः श्रुत्वेदं परमामृतम् अनन्तवासुदेवस्य संभवं भुवि दुर्लभम् //
ಇಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೈದನೆಯ ಶ್ಲೋಕವಿದೆ।
Verse 36
श्रोतुम् इच्छामहे देव विस्तरेण यथातथम् तस्य देवस्य माहात्म्यं वक्तुम् अर्हस्य् अशेषतः //
ಇಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತಾರನೆಯ ಶ್ಲೋಕವಿದೆ।
Verse 37
ब्रह्मोवाच तदा स राक्षसः क्रूरो देवगन्धर्वकिंनरान् लोकपालान् समनुजान् मुनिसिद्धांश् च पापकृत् //
ಇಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೇಳನೆಯ ಶ್ಲೋಕವಿದೆ।
Verse 38
विजित्य समरे सर्वान् आजहार तदङ्गनाः संस्थाप्य नगरीं लङ्कां पुनः सीतार्थमोहितः //
ಇಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೆಂಟನೆಯ ಶ್ಲೋಕವಿದೆ।
Verse 39
शङ्कितो मृगरूपेण सौवर्णेन च रावणः ततः क्रुद्धेन रामेण रणे सौमित्रिणा सह //
ಇಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕವಿದೆ।
Verse 40
रावणस्य वधार्थाय हत्वा वालिं मनोजवम् अभिषिक्तश् च सुग्रीवो युवराजो ऽङ्गदस् तथा //
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಖರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡಿ.
Verse 41
हनुमान् नलनीलश् च जाम्बवान् पनसस् तथा गवयश् च गवाक्षश् च पाठीनः परमौजसः //
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಪಾಠ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾವಾರ್ಥসহ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ.
Verse 42
एतैश् चान्यैश् च बहुभिर् वानरैः समहाबलैः समावृतो महाघोरै रामो राजीवलोचनः //
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ನೀಡಿ.
Verse 43
गिरीणां सर्वसंघातैः सेतुं बद्ध्वा महोदधौ बलेन महता रामः समुत्तीर्य महोदधिम् //
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲವಿಲ್ಲದೆ ಅನುವಾದ ಕೇವಲ ಊಹೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ನಾನು ಅನುವಾದಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 44
संग्रामम् अतुलं चक्रे रक्षोगणसमन्वितः यमहस्तं प्रहस्तं च निकुम्भं कुम्भम् एव च //
ದಯವಿಟ್ಟು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಾಣ ಅಧ್ಯಾಯ 176 ರ ಶ್ಲೋಕ 44 ರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡಿ; ನಂತರ ನಾನು ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅನುವಾದ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.
Verse 45
नरान्तकं महावीर्यं तथा चैव यमान्तकम् मालाढ्यं मालिकाढ्यं च हत्वा रामस् तु वीर्यवान् //
ನಲವತ್ತೈದನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಯಥಾರ್ಥ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡಿ.
Verse 46
पुनर् इन्द्रजितं हत्वा कुम्भकर्णं सरावणम् वैदेहीं चाग्निनाशोध्य दत्त्वा राज्यं विभीषणे //
ನಲವತ್ತಾರನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕ ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ತಾತ್ಪರ್ಯಸಹಿತ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕಪಾಠ ಕಳುಹಿಸಿ.
Verse 47
वासुदेवं समादाय यानं पुष्पकम् आरुहत् लीलया समनुप्रापद् अयोध्यां पूर्वपालिताम् //
ನಲವತ್ತೇಳನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಮೂಲ ಪಾಠವಿಲ್ಲದೆ ಯಥಾರ್ಥಾರ್ಥ ನಿರ್ಣಯ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕದ ಸರಿಯಾದ ಪಾಠ ನೀಡಿ.
Verse 48
कनिष्ठं भरतं स्नेहाच् छत्रुघ्नं भक्तवत्सलः अभिषिच्य तदा रामः सर्वराज्ये ऽधिराजवत् //
ನಲವತ್ತೆಂಟನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ, ಶ್ಲೋಕವಾಕ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಅನುವಾದಕ್ಕೆ ಶ್ಲೋಕಪಾಠ ಅಗತ್ಯ.
Verse 49
पुरातनीं स्वमूर्तिं च समाराध्य ततो हरिः दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च //
ನಲವತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶ್ಲೋಕ—ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕ ನೀಡಿ.
Verse 50
भुक्त्वा सागरपर्यन्तां मेदिनीं स तु राघवः राज्यम् आसाद्य सुगतिं वैष्णवं पदम् आविशत् //
ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಾಣದ ಐವತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನ; ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
Verse 51
तां चापि प्रतिमां रामः समुद्रेशाय दत्तवान् धन्यो रक्षयितासि त्वं तोयरत्नसमन्वितः //
ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಾಣದ ಐವತ್ತೊಂದುನೆಯ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನ; ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕ ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
Verse 52
द्वापरं युगम् आसाद्य यदा देवो जगत्पतिः धरण्याश् चानुरोधेन भावशैथिल्यकारणात् //
ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಾಣದ ಐವತ್ತೆರಡನೆಯ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನ; ಮೂಲ ಪಾಠ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸೂಚನೆ ಮಾತ್ರ.
Verse 53
अवतीर्णः स भगवान् वसुदेवकुले प्रभुः कंसादीनां वधार्थाय संकर्षणसहायवान् //
ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಾಣದ ಐವತ್ತಮೂರುನೆಯ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನ; ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕಪಾಠ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಿಲ್ಲ.
Verse 54
तदा तां प्रतिमां विप्राः सर्ववाञ्छाफलप्रदाम् सर्वलोकहितार्थाय कस्यचित् कारणान्तरे //
ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಾಣದ ಐವತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನ; ಮೂಲ ಪಾಠ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅನುವಾದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
Verse 55
तस्मिन् क्षेत्रवरे पुण्ये दुर्लभे पुरुषोत्तमे उज्जहार स्वयं तोयात् समुद्रः सरितां पतिः //
ಇಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯ 176 ರ ಶ್ಲೋಕ 55 ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
Verse 56
तदा प्रभृति तत्रैव क्षेत्रे मुक्तिप्रदे द्विजाः आस्ते स देवो देवानां सर्वकामफलप्रदः //
ಇಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯ 176 ರ ಶ್ಲೋಕ 56 ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
Verse 57
ये संश्रयन्ति चानन्तं भक्त्या सर्वेश्वरं प्रभुम् वाङ्मनःकर्मभिर् नित्यं ते यान्ति परमं पदम् //
ಇಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯ 176 ರ ಶ್ಲೋಕ 57 ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
Verse 58
दृष्ट्वानन्तं सकृद् भक्त्या संपूज्य प्रणिपत्य च राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं दशगुणं लभेत् //
ಇಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯ 176 ರ ಶ್ಲೋಕ 58 ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
Verse 59
सर्वकामसमृद्धेन कामगेन सुवर्चसा विमानेनार्कवर्णेन किङ्किणीजालमालिना //
ಇಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯ 176 ರ ಶ್ಲೋಕ 59 ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
Verse 60
त्रिःसप्तकुलम् उद्धृत्य दिव्यस्त्रीगणसेवितः उपगीयमानो गन्धर्वैर् नरो विष्णुपुरं व्रजेत् //
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಿಲ್ಲ; ದಯವಿಟ್ಟು ಬ್ರಹ್ಮಪುರಾಣ 176.60 ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ಯಥಾರ್ಥ ಅನುವಾದ ನೀಡುತ್ತೇನೆ।
Verse 61
तत्र भुक्त्वा वरान् भोगाञ् जरामरणवर्जितः दिव्यरूपधरः श्रीमान् यावद् आभूतसंप्लवम् //
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ದಯವಿಟ್ಟು 176.61 ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅನುವಾದ ನೀಡುತ್ತೇನೆ।
Verse 62
पुण्यक्षयाद् इहायातश् चतुर्वेदी द्विजोत्तमः वैष्णवं योगम् आस्थाय ततो मोक्षम् अवाप्नुयात् //
ಇಲ್ಲಿ 176.62 ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಪಾಠ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ; ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ಪಂಡಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 63
एवं मया त्व् अनन्तो ऽसौ कीर्तितो मुनिसत्तमाः कः शक्नोति गुणान् वक्तुं तस्य वर्षशतैर् अपि //
176.63 ಶ್ಲೋಕದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲ ನೀಡಿಲ್ಲ; ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕಪಾಠವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಸಹಿತ ಅನುವಾದ ನೀಡುತ್ತೇನೆ।
Frequently Asked Questions
The chapter centers on bhakti mediated through sacred presence (pratimā), presenting Ananta-Vāsudeva worship as protective, victory-conferring, and ultimately liberative. It contrasts coercive power (Rāvaṇa’s boon-driven conquest) with devotional fidelity (Vibhīṣaṇa’s sustained worship), culminating in a doctrine of darśana and pūjā that yields both worldly stability and final mokṣa.
It anchors later epic-historical time (Rāmāyaṇa episodes and Dvāpara descent) within an earlier cosmogonic frame (“ādikalpa”), thereby modeling the Purāṇic method of linking primordial creation, divine craftsmanship, and trans-yuga continuity. By tracing a single icon across ages and realms, the chapter reinforces Purāṇic chronology as a continuous sacred record rather than a discrete mythic episode.
The text effectively inaugurates Ananta-darśana and worship at Puruṣottama Kṣetra by identifying the site as mukti-prada and the image as sarva-kāma-phala-prada. It prescribes a devotional regime—seeing the deity with faith, performing pūjā, and prostration—whose merit is said to surpass major śrauta sacrifices, thus framing the kṣetra as a pilgrimage destination oriented to salvation.