Adhyaya 20
Secondary Creation Begins: Brahmā’s Productions, the Guṇas, and the Emergence of Orders of Beings
ಅಧ್ಯಾಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶೌನಕನು ಸೂತನನ್ನು ವಿದುರ–ಮೈತ್ರೇಯ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸಿ, ಶ್ರವಣವು ಗಂಗಾಸ್ನಾನದಂತೆ ಪಾವನವೆಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ವರಾಹಲೀಲೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಿದುರನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ—ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ ಸೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿತು: ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ, ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಅಥವಾ ಸಮಷ್ಟಿಯಾಗಿ? ಮೈತ್ರೇಯನು ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಕಾಲಪ್ರೇರಿತ ಗುಣಕ್ಷೋಭ, ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಜೀವಕರ್ಮಗಳಿಂದ ತತ್ತ್ವಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ; ಮಹತ್ತತ್ತ್ವದಿಂದ ತ್ರಿವಿಧ ಅಹಂಕಾರ, ನಂತರ ಭೂತಗಳ ಸಂಯೋಗ; ಭಗವದ್ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಂಚಭೂತಗಳು ಸೇರಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಅಂಡ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಗರ್ಭೋದಕಶಾಯೀ ವಿಷ್ಣು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವರ ನಾಭಿಯಿಂದ ಕಮಲ, ಕಮಲದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರकटವಾಗಿ ಅಂತర్యಾಮಿಯ ಒಳಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಪುನಃಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ದೇಹತ್ಯಾಗಗಳಿಂದ ರಾತ್ರಿ, ಸಂಧ್ಯೆ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಉಂಟಾಗಿ, ಗುಣಾನುಸಾರ ಯಕ್ಷ-ರಾಕ್ಷಸರು, ದೇವರುಗಳು, ಅಸುರರು, ಗಂಧರ್ವ-ಅಪ್ಸರಸರು, ಭೂತ-ಪ್ರೇತಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಸಿದ್ಧರು ಇತ್ಯಾದಿ ವರ್ಗಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮನುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾನವಕ್ರಮ ಸ್ಥಿರಗೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳ ಉದಯ—ಸೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವೇಗ ನೀಡಲು—ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ಪೀಠಿಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
Shlokas
Verse 1
शौनक उवाच महीं प्रतिष्ठामध्यस्य सौते स्वायम्भुवो मनु: । कान्यन्वतिष्ठद् द्वाराणि मार्गायावरजन्मनाम् ॥ १ ॥
ಶ್ರೀ ಶೌನಕನು ಕೇಳಿದನು: ಓ ಸೂತ ಗೋಸ್ವಾಮೀ! ಭೂಮಿ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ನಂತರ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳವರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಯಾವ ಯಾವ ದ್ವಾರಗಳು/ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು?
Verse 2
क्षत्ता महाभागवत: कृष्णस्यैकान्तिक: सुहृत् । यस्तत्याजाग्रजं कृष्णे सापत्यमघवानिति ॥ २ ॥
ಕ್ಷತ್ತಾ ವಿದುರನು ಮಹಾಭಾಗವತನು, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಏಕಾಂತ ಭಕ್ತ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯ ಸುಹೃದನು. ಪ್ರಭುವಿನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಕುತಂತ್ರ ಮಾಡಿದ ತನ್ನ ಅಣ್ಣ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಸಂಗವನ್ನು ಅವನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು।
Verse 3
द्वैपायनादनवरो महित्वे तस्य देहज: । सर्वात्मना श्रित: कृष्णं तत्परांश्चाप्यनुव्रत: ॥ ३ ॥
ವಿದುರು ದ್ವೈಪಾಯನ ವೇದವ್ಯಾಸರ ದೇಹಜನು; ಮಹಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಲ್ಲ. ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೃದಯದಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಶರಣಾಗಿ, ಅವರ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನುವ್ರತನಾಗಿ ಪರಾಯಣನಾದನು.
Verse 4
किमन्वपृच्छन्मैत्रेयं विरजास्तीर्थसेवया । उपगम्य कुशावर्त आसीनं तत्त्ववित्तमम् ॥ ४ ॥
ತೀರ್ಥಸೇವೆಯಿಂದ ರಜಸ್ಸು ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ವಿದುರು ಕೊನೆಗೆ ಕುಶಾವರ್ತ (ಹರಿದ್ವಾರ) ತಲುಪಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವಿತ್ತಮರಾದ ಮೈತ್ರೇಯ ಮುನಿಯನ್ನು ಆಸೀನನಾಗಿ ಕಂಡು ಸಮೀಪಿಸಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು—ವಿದುರು ಮೈತ್ರೇಯರನ್ನು ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಿದನು?
Verse 5
तयो: संवदतो: सूत प्रवृत्ता ह्यमला: कथा: । आपो गाङ्गा इवाघघ्नीर्हरे: पादाम्बुजाश्रया: ॥ ५ ॥
ಹೇ ಸೂತ! ವಿದುರು ಮತ್ತು ಮೈತ್ರೇಯರ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಪಾದಪದ್ಮಾಶ್ರಿತವಾದ ನಿರ್ಮಲ ಕಥೆಗಳು ಹರಿದು ಬಂದಿರಬೇಕು. ಅವು ಗಂಗಾಜಲದಂತೆ ಪಾಪನಾಶಕವು.
Verse 6
ता न: कीर्तय भद्रं ते कीर्तन्योदारकर्मण: । रसज्ञ: को नु तृप्येत हरिलीलामृतं पिबन् ॥ ६ ॥
ಓ ಸೂತ ಗೋಸ್ವಾಮೀ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪ್ರಭುವಿನ ಉದಾರವೂ ಕೀರ್ತನೀಯವೂ ಆದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸು. ಹರಿಲೀಲಾಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಯಾವ ರಸಜ್ಞ ಭಕ್ತನು ತೃಪ್ತನಾಗಬಲ್ಲನು?
Verse 7
एवमुग्रश्रवा: पृष्ट ऋषिभिर्नैमिषायनै: । भगवत्यर्पिताध्यात्मस्तानाह श्रूयतामिति ॥ ७ ॥
ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ರೋಮಹರ್ಷಣನ ಪುತ್ರ ಉಗ್ರಶ್ರವಾ ಸೂತ ಗೋಸ್ವಾಮೀ—ಭಗವಂತನ ದಿವ್ಯ ಲೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದವನು—ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಈಗ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ।
Verse 8
सूत उवाच हरेर्धृतक्रोडतनो: स्वमायया निशम्य गोरुद्धरणं रसातलात् । लीलां हिरण्याक्षमवज्ञया हतं सञ्जातहर्षो मुनिमाह भारत: ॥ ८ ॥
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹರಿಯು ತನ್ನ ಯೋಗಮಾಯೆಯಿಂದ ವರಾಹರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ರಸಾತಲದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ, ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ಲೀಲೆಯಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಸಂಹರಿಸಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಾರತವಂಶಜ ವಿದುರನು ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಮುನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
Verse 9
विदुर उवाच प्रजापतिपति: सृष्ट्वा प्रजासर्गे प्रजापतीन् । किमारभत मे ब्रह्मन् प्रब्रूह्यव्यक्तमार्गवित् ॥ ९ ॥
ವಿದುರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನೀವು ಅವ್ಯಕ್ತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿದವರು. ಪ್ರಜಾಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮುಂದೇನು ಆರಂಭಿಸಿದನು? ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿರಿ.
Verse 10
ये मरीच्यादयो विप्रा यस्तु स्वायम्भुवो मनु: । ते वै ब्रह्मण आदेशात्कथमेतदभावयन् ॥ १० ॥
ವಿದುರನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು—ಮರೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು ಮುಂತಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಆದೇಶದಂತೆ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನೆರವೇರಿಸಿದರು? ಈ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು?
Verse 11
सद्वितीया: किमसृजन् स्वतन्त्रा उत कर्मसु । आहोस्वित्संहता: सर्व इदं स्म समकल्पयन् ॥ ११ ॥
ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದರೇ? ಅಥವಾ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದರೇ? ಇಲ್ಲವೇ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರೇ?
Verse 12
मैत्रेय उवाच दैवेन दुर्वितर्क्येण परेणानिमिषेण च । जातक्षोभाद्भगवतो महानासीद् गुणत्रयात् ॥ १२ ॥
ಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅಚಿಂತ್ಯ ದೈವವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ, ಪರಮಪುರುಷನ (ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ) ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಅನಿಮಿಷ ಕಾಲಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತ್ರಿಗುಣಗಳ ಸಮತೋಲನ ಕದಡಿದಾಗ, ಮಹತ್ತತ್ತ್ವ—ಸಕಲ ಭೌತ ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಮಷ್ಟಿ—ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು.
Verse 13
रज:प्रधानान्महतस्त्रिलिङ्गो दैवचोदितात् । जात: ससर्ज भूतादिर्वियदादीनि पञ्चश: ॥ १३ ॥
ರಜೋಗುಣಪ್ರಧಾನ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಜೀವದ ದೈವವಿಧಿ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ತ್ರಿವಿಧ ಅಹಂಕಾರ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಆಕಾಶಾದಿ ಪಂಚಪಂಚ ತತ್ತ್ವಗಳ ಅನೇಕ ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು।
Verse 14
तानि चैकैकश: स्रष्टुमसमर्थानि भौतिकम् । संहत्य दैवयोगेन हैममण्डमवासृजन् ॥ १४ ॥
ಆ ತತ್ತ್ವಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಭೌತಿಕ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಶಕ್ತಿಯಾದ ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಒಂದಾಗಿ, ಅವರು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಅಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು।
Verse 15
सोऽशयिष्टाब्धिसलिले आण्डकोशो निरात्मक: । साग्रं वै वर्षसाहस्रमन्ववात्सीत्तमीश्वर: ॥ १५ ॥
ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅಂಡಕೋಶವು ಕಾರಣಸಾಗರದ ಜಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಜೀವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮಲಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಅದರಲ್ಲಿ ಗರ್ಭೋದಕಶಾಯೀ ವಿಷ್ಣುವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।
Verse 16
तस्य नाभेरभूत्पद्मं सहस्रार्कोरुदीधिति । सर्वजीवनिकायौको यत्र स्वयमभूत्स्वराट् ॥ १६ ॥
ಗರ್ಭೋದಕಶಾಯೀ ವಿಷ್ಣು ಭಗವಂತನ ನಾಭಿಯಿಂದ ಸಾವಿರ ಉರಿಯುವ ಸೂರ್ಯಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಕಮಲ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದಿತು. ಆ ಕಮಲವೇ ಎಲ್ಲ ಬಂಧಿತ ಜೀವಿಗಳ ಆಶ್ರಯ; ಅದರಿಂದಲೇ ಮೊದಲ ಜೀವಿ, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।
Verse 17
सोऽनुविष्टो भगवता य: शेते सलिलाशये । लोकसंस्थां यथापूर्वं निर्ममे संस्थया स्वया ॥ १७ ॥
ಗರ್ಭೋದಕ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುವ ಪರಮಭಗವಂತನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರೇರಿತ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ, ತನ್ನ ಸ್ವವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಲೋಕಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।
Verse 18
ससर्ज च्छाययाविद्यां पञ्चपर्वाणमग्रत: । तामिस्रमन्धतामिस्रं तमो मोहो महातम: ॥ १८ ॥
ಮೊದಲು ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಛಾಯೆಯಿಂದ ಬಂಧಜೀವಿಗಳ ಅವಿದ್ಯೆಯ ಐದು ಆವರಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು—ತಾಮಿಸ್ರ, ಅಂಧತಾಮಿಸ್ರ, ತಮಸ್, ಮೋಹ, ಮಹಾಮೋಹ।
Verse 19
विससर्जात्मन: कायं नाभिनन्दंस्तमोमयम् । जगृहुर्यक्षरक्षांसि रात्रिं क्षुत्तृट्समुद्भवाम् ॥ १९ ॥
ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ತಮೋಮಯವಾದ ಆ ದೇಹವನ್ನು ಅಸಹ್ಯದಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಆ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು; ಆ ದೇಹವು ರಾತ್ರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು—ರಾತ್ರಿ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಾಹದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
Verse 20
क्षुत्तृड्भ्यामुपसृष्टास्ते तं जग्धुमभिदुद्रुवु: । मा रक्षतैनं जक्षध्वमित्यूचु: क्षुत्तृडर्दिता: ॥ २० ॥
ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಾಹದಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ ಅವರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ನುಂಗಲು ಓಡಿದರು; ಹಸಿವು-ದಾಹದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ—“ಅವನನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಡಿ! ಅವನನ್ನು ತಿನ್ನಿರಿ!” ಎಂದು ಕೂಗಿದರು.
Verse 21
देवस्तानाह संविग्नो मा मां जक्षत रक्षत । अहो मे यक्षरक्षांसि प्रजा यूयं बभूविथ ॥ २१ ॥
ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆತಂಕದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಡಿ; ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ. ಅಯ್ಯೋ! ನೀವು ನನ್ನ ಸಂತಾನವೇ, ಯಕ್ಷರೂ ರಾಕ್ಷಸರೂ ಆಗಿದ್ದೀರಿ.”
Verse 22
देवता: प्रभया या या दीव्यन् प्रमुखतोऽसृजत् । ते अहार्षुर्देवयन्तो विसृष्टां तां प्रभामह: ॥ २२ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಸತ್ತ್ವದ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ದೀಪ್ತರಾದ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಅವರ ಮುಂದೆ ಹಗಲಿನ ದೀಪ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಇಳಿಸಿದನು; ದೇವತೆಗಳು ಕ್ರೀಡಾಭಾವದಿಂದ ಅದನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
Verse 23
देवोऽदेवाञ्जघनत: सृजति स्मातिलोलुपान् । त एनं लोलुपतया मैथुनायाभिपेदिरे ॥ २३ ॥
ಆಮೇಲೆ ದೇವ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ನಿತಂಬದಿಂದ ಅಸುರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅವರು ಅತಿಕಾಮಲೋಲುಪರು. ಆ ಲೋಲುಪತೆಯಿಂದಲೇ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸಂಭೋಗಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಮೀಪಿಸಿದರು।
Verse 24
ततो हसन् स भगवानसुरैर्निरपत्रपै: । अन्वीयमानस्तरसा क्रुद्धो भीत: परापतत् ॥ २४ ॥
ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರ ಮೂರ್ಖತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಗಿದನು; ಆದರೆ ಲಜ್ಜೆಯಿಲ್ಲದ ಅಸುರರು ವೇಗವಾಗಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಭಯದಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಓಡಿಹೋದನು।
Verse 25
स उपव्रज्य वरदं प्रपन्नार्तिहरं हरिम् । अनुग्रहाय भक्तानामनुरूपात्मदर्शनम् ॥ २५ ॥
ಅವನು ವರದಾತನೂ ಶರಣಾಗತರ ದುಃಖಹರನೂ ಆದ ಹರಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದನು; ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಲು ಅವರಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ರೂಪದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುವವನು.
Verse 26
पाहि मां परमात्मंस्ते प्रेषणेनासृजं प्रजा: । ता इमा यभितुं पापा उपाक्रामन्ति मां प्रभो ॥ २६ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪರಮಾತ್ಮ ಪ್ರಭೋ! ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದಲೇ ನಾನು ಈ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ; ಈ ಪಾಪಿಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಭೋಗಿಸಲು/ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ದಯಮಾಡಿ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ।
Verse 27
त्वमेक: किल लोकानां क्लिष्टानां क्लेशनाशन: । त्वमेक: क्लेशदस्तेषामनासन्नपदां तव ॥ २७ ॥
ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ಕಷ್ಟಪಡುವ ಲೋಕಜನರ ದುಃಖವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲ ಏಕೈಕನು ನೀವೇ; ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಪಾದಾಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯದವರಿಗೆ ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ನೀಡುವವನು ಕೂಡ ನೀವೇ.
Verse 28
सोऽवधार्यास्य कार्पण्यं विविक्ताध्यात्मदर्शन: । विमुञ्चात्मतनुं घोरामित्युक्तो विमुमोच ह ॥ २८ ॥
ಪರರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡುವ ಭಗವಂತನು ಬ್ರಹ್ಮನ ದೀನತೆಯನ್ನು ಅರಿತು—“ಈ ಘೋರವಾದ ಅಶುದ್ಧ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಪ್ರಭುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
Verse 29
तां क्वणच्चरणाम्भोजां मदविह्वललोचनाम् । काञ्चीकलापविलसद्दुकूलच्छन्नरोधसम् ॥ २९ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಆ ದೇಹವು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಸಂಧ್ಯಾರೂಪವಾಯಿತು—ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಸೇರುವ, ಕಾಮವನ್ನು ಉರಿಯಿಸುವ ಕಾಲ. ರಜೋಗುಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಸ್ವಭಾವತಃ ಕಾಮಪ್ರವೃತ್ತರಾದ ಅಸುರರು ಅದನ್ನು ಒಬ್ಬ ಕನ್ಯೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು—ಕಿಂಕಿಣಿ ಮಿಡಿಯುವ ಪದ್ಮಪಾದಗಳು, ಮದದಿಂದ ವಿಕಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ನಿತಂಬದ ಮೇಲೆ ಮಿನುಗುವ ಕಂಚಿ.
Verse 30
अन्योन्यश्लेषयोत्तुङ्गनिरन्तरपयोधराम् । सुनासां सुद्विजां स्निग्धहासलीलावलोकनाम् ॥ ३० ॥
ಅವಳ ಸ್ತನಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಉಬ್ಬಿ, ಮಧ್ಯೆ ಜಾಗವೇ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದವು. ಅವಳಿಗೆ ಸುಂದರ ಮೂಗು, ಚೆನ್ನಾದ ಹಲ್ಲುಗಳು; ತುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದು ನಗು ಆಟವಾಡುತ್ತ, ಅಸುರರ ಕಡೆಗೆ ಕ್ರೀಡಾಮಯ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹರಿಸಿದಳು.
Verse 31
गूहन्तीं व्रीडयात्मानं नीलालकवरूथिनीम् । उपलभ्यासुरा धर्म सर्वे सम्मुमुहु: स्त्रियम् ॥ ३१ ॥
ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾದ ಅವಳು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಮರೆಮಾಡುವಂತಿತ್ತು. ಆ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲಾ ಅಸುರರು ಕಾಮಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮರುಳಾದರು.
Verse 32
अहो रूपमहो धैर्यमहो अस्या नवं वय: । मध्ये कामयमानानामकामेव विसर्पति ॥ ३२ ॥
ಅಸುರರು ಹೊಗಳಿದರು—“ಅಹೋ, ಎಂಥ ರೂಪ! ಅಹೋ, ಎಂಥ ಧೈರ್ಯ! ಅಹೋ, ಎಂಥ ನವಯೌವನ!” ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಮದಿಂದ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವಳು ನಮ್ಮ ಮಧ್ಯೆ ಕಾಮರಹಿತಳಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
Verse 33
वितर्कयन्तो बहुधा तां सन्ध्यां प्रमदाकृतिम् । अभिसम्भाव्य विश्रम्भात्पर्यपृच्छन् कुमेधस: ॥ ३३ ॥
ಯುವತಿಯ ರೂಪವಂತೆಯಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ತೋರಿದ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನು ಕುರಿತು, ಕುಬುದ್ಧಿಯ ಅಸುರರು ಹಲವು ವಿಧವಾಗಿ ತರ್ಕವಿತರ್ಕ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅವಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಿ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು।
Verse 34
कासि कस्यासि रम्भोरु को वार्थस्तेऽत्र भामिनि । रूपद्रविणपण्येन दुर्भगान्नो विबाधसे ॥ ३४ ॥
ಓ ರಂಭೋರು ಸುಂದರಿಯೇ! ನೀ ಯಾರು? ಯಾರ ಪತ್ನಿ ಅಥವಾ ಪುತ್ರಿ? ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ನಿನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯವೆಂಬ ಅಮೂಲ್ಯ ಧನವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ನಮ್ಮಂತಹ ದುರ್ಭಾಗ್ಯರನ್ನು ಏಕೆ ಕಾಡಿಸುತ್ತೀಯ?
Verse 35
या वा काचित्त्वमबले दिष्टया सन्दर्शनं तव । उत्सुनोषीक्षमाणानां कन्दुकक्रीडया मन: ॥ ३५ ॥
ಓ ಸುಂದರಿ ಅಬಲೆಯೇ, ನೀ ಯಾರು ಆಗಿರಲಿ—ನಿನ್ನ ದರ್ಶನ ನಮಗೆ ಭಾಗ್ಯ. ಚೆಂಡಿನ ಆಟದಿಂದ ನೋಡುವವರ ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೀ ಕದಲಿಸಿದ್ದೀಯ.
Verse 36
नैकत्र ते जयति शालिनि पादपद्मं घ्नन्त्या मुहु: करतलेन पतत्पतङ्गम् । मध्यं विषीदति बृहत्स्तनभारभीतं शान्तेव दृष्टिरमला सुशिखासमूह: ॥ ३६ ॥
ಓ ಶಾಲಿನಿ ಸುಂದರಿಯೇ! ನೀ ಕೈತಲದಿಂದ ಮರುಮರು ಬಿದ್ದೇಳುವ ಚೆಂಡನ್ನು ಹೊಡೆಯುವಾಗ ನಿನ್ನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ತುಂಬಿದ ಸ್ತನಭಾರದಿಂದ ನಿನ್ನ ನಡು ಭಾಗ ಕುಗ್ಗಿ ದಣಿಯುತ್ತದೆ; ನಿನ್ನ ನಿರ್ಮಲ ದೃಷ್ಟಿಯೂ ಶಾಂತವಾದಂತೆ ಮಸುಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ಸುಂದರ ಕೂದಲನ್ನು ಜಡೆ ಮಾಡಿ ಕಟ್ಟಿಕೋ.
Verse 37
इति सायन्तनीं सन्ध्यामसुरा: प्रमदायतीम् । प्रलोभयन्तीं जगृहुर्मत्वा मूढधिय: स्त्रियम् ॥ ३७ ॥
ಹೀಗೆ ಮೋಹಗೊಂಡ ಬುದ್ಧಿಯ ಅಸುರರು, ಸ್ತ್ರೀಯಂತೆ ಆಕರ್ಷಕ ರೂಪ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರು.
Verse 38
प्रहस्य भावगम्भीरं जिघ्रन्त्यात्मानमात्मना । कान्त्या ससर्ज भगवान् गन्धर्वाप्सरसां गणान् ॥ ३८ ॥
ಭಾವಗಂಭೀರ ನಗೆಯೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಕಾಂತಿಯಿಂದಲೇ ತಾನೇ ತನ್ನನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವಂತೆ, ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರ ಗಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।
Verse 39
विससर्ज तनुं तां वैज्योत्स्नां कान्तिमतीं प्रियाम् । त एव चाददु: प्रीत्या विश्वावसुपुरोगमा: ॥ ३९ ॥
ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಚಂದ್ರಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಕಾಂತಿಮಯವಾದ ಪ್ರಿಯವಾದ ಆ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು; ವಿಶ್ವಾವಸು ಮೊದಲಾದ ಗಂಧರ್ವರು ಅದನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು।
Verse 40
सृष्ट्वा भूतपिशाचांश्च भगवानात्मतन्द्रिणा । दिग्वाससो मुक्तकेशान् वीक्ष्य चामीलयद् दृशौ ॥ ४० ॥
ಮುಂದೆ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ತಂದ್ರೆಯಿಂದ ಭೂತ-ಪಿಶಾಚಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅವರು ದಿಗ್ವಾಸಿಗಳಾಗಿ, ಚದುರಿದ ಕೂದಲೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡನು।
Verse 41
जगृहुस्तद्विसृष्टां तां जृम्भणाख्यां तनुं प्रभो: । निद्रामिन्द्रियविक्लेदो यया भूतेषु दृश्यते । येनोच्छिष्टान्धर्षयन्ति तमुन्मादं प्रचक्षते ॥ ४१ ॥
ಪ್ರಭು ಬ್ರಹ್ಮನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ‘ಜೃಂಭಣಾ’ (ಆವಲಿಕೆ) ಎಂಬ ದೇಹವನ್ನು ಭೂತ-ಪಿಶಾಚಗಳು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡವು. ಇದೇ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಲಾರಸ ಸ್ರವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ನಿದ್ರೆ. ಅಶುದ್ಧರನ್ನು ಅವರು ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ‘ಉನ್ಮಾದ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 42
ऊर्जस्वन्तं मन्यमान आत्मानं भगवानज: । साध्यान् गणान् पितृगणान् परोक्षेणासृजत्प्रभु: ॥ ४२ ॥
ತನ್ನನ್ನು ಆಸೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದವನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಭಗವಾನ್ ಅಜ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಪರೋಕ್ಷ (ಅದೃಶ್ಯ) ರೂಪದಿಂದ ಸಾಧ್ಯರ ಗಣಗಳನ್ನೂ ಪಿತೃಗಣಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।
Verse 43
त आत्मसर्गं तं कायं पितर: प्रतिपेदिरे । साध्येभ्यश्च पितृभ्यश्च कवयो यद्वितन्वते ॥ ४३ ॥
ಪಿತೃಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮೂಲವಾದ ಆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಅದೃಶ್ಯ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅದೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೇಹದ ಮೂಲಕ ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಜ್ಞರು ಸಾಧ್ಯರು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪಿಂಡೋದಕಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 44
सिद्धान् विद्याधरांश्चैव तिरोधानेन सोऽसृजत् । तेभ्योऽददात्तमात्मानमन्तर्धानाख्यमद्भुतम् ॥ ४४ ॥
ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ತಿರೋಧಾನಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಧರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ‘ಅಂತರ್ಧಾನ’ವೆಂಬ ತನ್ನ ಅದ್ಭುತ ರೂಪವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು.
Verse 45
स किन्नरान किम्पुरुषान् प्रत्यात्म्येनासृजत्प्रभु: । मानयन्नात्मनात्मानमात्माभासं विलोकयन् ॥ ४५ ॥
ಒಂದು ದಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನನ್ನೇ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಿಂದ ಕಿಂಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಕಿನ್ನರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
Verse 46
ते तु तज्जगृहू रूपं त्यक्तं यत्परमेष्ठिना । मिथुनीभूय गायन्तस्तमेवोषसि कर्मभि: ॥ ४६ ॥
ಕಿಂಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರು ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಆ ಛಾಯಾಮಯ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.
Verse 47
देहेन वै भोगवता शयानो बहुचिन्तया । सर्गेऽनुपचिते क्रोधादुत्ससर्ज ह तद्वपु: ॥ ४७ ॥
ಭೋಗಭರಿತ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಉದ್ದವಾಗಿ ಮಲಗಿ, ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯವು ವೇಗವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯದೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕುರಿತು ಬಹಳ ಚಿಂತಿಸಿದನು. ಆಗ ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಆ ದೇಹವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದನು.
Verse 48
येऽहीयन्तामुत: केशा अहयस्तेऽङ्ग जज्ञिरे । सर्पा: प्रसर्पत: क्रूरा नागा भोगोरुकन्धरा: ॥ ४८ ॥
ಓ ಪ್ರಿಯ ವಿದುರಾ, ಆ ದೇಹದಿಂದ ಉದುರಿದ ಕೇಶಗಳು ಸರ್ಪಗಳಾದವು; ಕೈಕಾಲುಗಳು ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿ ದೇಹವು ಸರಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅದರಿಂದಲೇ ಕ್ರೂರ ಸರ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಫಣವಿಸ್ತಾರ ಮಾಡಿದ ನಾಗಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು।
Verse 49
स आत्मान् मन्यमान: कृतकृत्यमिवात्मभू: । तदा मनून् ससर्जान्ते मनसा लोकभावनान् ॥ ४९ ॥
ಒಂದು ದಿನ ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಸಿದಂತೆ ಭಾವಿಸಿದನು; ಆಗ ಅವನು ಲೋಕಹಿತವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮನುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।
Verse 50
तेभ्य: सोऽसृजत्स्वीयं पुरं पुरुषमात्मवान् । तान् दृष्ट्वा ये पुरा सृष्टा: प्रशशंसु: प्रजापतिम् ॥ ५० ॥
ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯಾದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಮಾನವ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಮನುಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ಹಿಂದೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮೊದಲಾದವರು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು।
Verse 51
अहो एतज्जगत्स्रष्ट: सुकृतं बत ते कृतम् । प्रतिष्ठिता: क्रिया यस्मिन् साकमन्नमदामहे ॥ ५१ ॥
ಅವರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು: ಓ ಜಗತ್ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ, ನಾವು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ; ನೀನು ಮಾಡಿದ ಸೃಷ್ಟಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸುಕೃತವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾನವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಾದಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಯಜ್ಞದ ಹವಿರ್ಭಾಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವೆವು।
Verse 52
तपसा विद्यया युक्तो योगेन सुसमाधिना । ऋषीनृषिर्हृषीकेश: ससर्जाभिमता: प्रजा: ॥ ५२ ॥
ತಪಸ್ಸು, ವಿದ್ಯೆ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸುಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಂತಾನವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।
Verse 53
तेभ्यश्चैकैकश: स्वस्य देहस्यांशमदादज: । यत्तत्समाधियोगर्द्धितपोविद्याविरक्तिमत् ॥ ५३ ॥
ಆ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಅಜನು (ಅಜನ್ಮ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ) ತನ್ನ ದೇಹದ ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಅದು ಸಮಾಧಿ-ಯೋಗದಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾದ ತಪಸ್ಸು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು।
Frequently Asked Questions
The brahmāṇḍa marks the first coherent integration of the otherwise separate elements; it becomes viable only when empowered by the Lord’s śakti. The Lord’s entry as Garbhodakaśāyī Viṣṇu establishes that creation is not merely mechanical: divine immanence sustains order, enables Brahmā’s birth from the lotus, and provides the inner intelligence (buddhi-yoga in principle) by which Brahmā can ‘recreate as before.’ The theology safeguards transcendence (the Lord is beyond guṇas) while affirming governance (He animates and directs the cosmos).
The narrative links certain beings to guṇa-dominant conditions: when Brahmā first produces coverings of ignorance, the cast-off ‘body of ignorance’ becomes night, associated with hunger and thirst. Yakṣas and Rākṣasas, driven by consumption and agitation, seize that condition. Symbolically, ‘night’ represents tamas—confusion and compulsive appetite—showing how psychological states (hunger, thirst, delusion) are mapped onto cosmic functions and species-types in Visarga.
The Manus are progenitors and administrators who establish human social-religious order conducive to yajña and welfare (loka-saṅgraha). Other classes celebrate because the human form becomes the stable venue for ritual exchange—sacrificial offerings that nourish the devas and uphold cosmic reciprocity. In Bhāgavatam’s frame, this is not mere ritualism; it is a step toward regulated life that can mature into devotion and liberation.