Shloka 29
Hiraṇyakaśipu’s Wrath, the Assault on Vedic Culture, and the Boy-Yamarāja’s Teaching on the Soul
विशीर्णरत्नकवचं विभ्रष्टाभरणस्रजम् । शरनिर्भिन्नहृदयं शयानमसृगाविलम् ॥ २९ ॥ प्रकीर्णकेशं ध्वस्ताक्षं रभसा दष्टदच्छदम् । रज:कुण्ठमुखाम्भोजं छिन्नायुधभुजं मृधे ॥ ३० ॥ उशीनरेन्द्रं विधिना तथा कृतं पतिं महिष्य: प्रसमीक्ष्य दु:खिता: । हता: स्म नाथेति करैरुरो भृशं घ्नन्त्यो मुहुस्तत्पदयोरुपापतन् ॥ ३१ ॥
viśīrṇa-ratna-kavacaṁ vibhraṣṭābharaṇa-srajam śara-nirbhinna-hṛdayaṁ śayānam asṛg-āvilam
ರತ್ನಭೂಷಿತ ಸ್ವರ್ಣಕವಚವು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ, ಆಭರಣ‑ಮಾಲೆಗಳು ಜಾರಿಹೋಗಿ; ಶತ್ರುಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೃದಯ ಭೇದಿತವಾಗಿ, ರಕ್ತದಿಂದ ಲೇಪಿತ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಆ ರಾಜನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದನು. ಕೂದಲು ಚದುರಿ, ಕಣ್ಣುಗಳು ನಿಸ್ತೇಜ; ಪರಾಕ್ರಮ ತೋರಲು ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ತುಟಿಗಳನ್ನು ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಚ್ಚಿದ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು; ಧೂಳಿನಿಂದ ಅವನ ಕಮಲಮುಖ ಕಪ್ಪಾಗಿ ಮಸುಕಾಯಿತು, ಆಯುಧಧಾರಿ ಭುಜಗಳು ಕತ್ತರಿಸಿ ಮುರಿದವು. ಇದನ್ನು ಕಂಡ ಉಶೀನರೇಂದ್ರನ ರಾಣಿಯರು ದುಃಖದಿಂದ—“ನಾಥ, ನೀವು ಹತರಾದರೆ ನಾವು ಕೂಡ ಹತರೇ!” ಎಂದು ಮರುಮರು ಹೇಳುತ್ತಾ ಎದೆ ಬಡಿದುಕೊಂಡು ಅವನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಬಿದ್ದರು.
As stated here, rabhasā daṣṭa-dacchadam: the dead King, while fighting in anger, bit his lips to show his prowess, but nonetheless he was killed by providence ( vidhinā ). This proves that we are controlled by higher authorities; our personal power or endeavor is not always supreme. We must therefore accept the position offered to us by the order of the Supreme.
FAQs
It vividly describes a slain king lying on the battlefield—his jeweled armor broken, ornaments displaced, heart pierced by arrows, and body covered in blood.
Śukadeva Gosvāmī narrates this scene to Mahārāja Parīkṣit as part of the historical account in Canto 7.
Worldly splendor—jewels, status, and power—can vanish instantly; therefore one should cultivate lasting spiritual shelter (bhakti) rather than relying on external opulence.