Adhyaya 22

Verse 1

राजोवाच यदेतद्भ‍गवत आदित्यस्य मेरुं ध्रुवं च प्रदक्षिणेन परिक्रामतो राशीनामभिमुखं प्रचलितं चाप्रदक्षिणं भगवतोपवर्णितममुष्य वयं कथमनुमिमीमहीति ॥ १ ॥

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಭಗವನ್, ನೀವು ಈಗಾಗಲೇ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ: ಆದಿತ್ಯನು ಧ್ರುವಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುವಾಗ ಮೇರು ಮತ್ತು ಧ್ರುವವನ್ನು ತನ್ನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ವೇಳೆ ಅವನು ರಾಶಿಗಳ ಕಡೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಮೇರು ಮತ್ತು ಧ್ರುವವನ್ನು ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಲವೂ ಎಡವೂ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

Verse 2

स होवाच यथा कुलालचक्रेण भ्रमता सह भ्रमतां तदाश्रयाणां पिपीलिकादीनां गतिरन्यैव प्रदेशान्तरेष्वप्युपलभ्यमानत्वादेवं नक्षत्रराशिभिरुपलक्षितेन कालचक्रेण ध्रुवं मेरुं च प्रदक्षिणेन परिधावता सह परिधावमानानां तदाश्रयाणां सूर्यादीनां ग्रहाणां गतिरन्यैव नक्षत्रान्तरे राश्यन्तरे चोपलभ्यमानत्वात् ॥ २ ॥

ಶ್ರೀ ಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮಿಗಳು ಉತ್ತರಿಸಿದರು—ಕುಂಭಾರನ ಚಕ್ರ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಇರುವೆಗಳು ಸಹ ಅದರೊಂದಿಗೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ; ಆದರೂ ಅವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಕ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಚಲನೆ ಚಕ್ರದ ಚಲನೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಕ್ಷತ್ರ-ರಾಶಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾಲಚಕ್ರವು ಧ್ರುವ ಮತ್ತು ಮೇರುವನ್ನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣವಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ; ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸೂರ್ಯಾದಿ ಗ್ರಹಗಳೂ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಶಿ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಚಲನೆ ರಾಶಿಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಲಚಕ್ರದ ಚಲನೆಯಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ।

Verse 3

स एष भगवानादिपुरुष एव साक्षान्नारायणो लोकानां स्वस्तय आत्मानं त्रयीमयं कर्मविशुद्धिनिमित्तं कविभिरपि च वेदेन विजिज्ञास्यमानो द्वादशधा विभज्य षट्‌सु वसन्तादिष्वृतुषु यथोपजोषमृतुगुणान् विदधाति ॥ ३ ॥

ಈ ಆದಿಪುರುಷನಾದ ಭಗವಾನ್ ಸ್ವಯಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ನಾರಾಯಣನು. ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕೂ ಕರ್ಮಶುದ್ಧಿಗೂ ತ್ರಯೀಮಯ ವೇದಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಸೂರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿ, ತನ್ನನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ವಸಂತಾದಿ ಆರು ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣ, ಶೀತ ಮೊದಲಾದ ಋತುಗುಣಗಳನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 4

तमेतमिह पुरुषास्त्रय्या विद्यया वर्णाश्रमाचारानुपथा उच्चावचै: कर्मभिराम्नातैर्योगवितानैश्च श्रद्धया यजन्तोऽञ्जसा श्रेय: समधिगच्छन्ति ॥ ४ ॥

ತ್ರಯೀ ವಿದ್ಯೆಯಂತೆ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜನರು, ವೇದೋಕ್ತ ಉಚ್ಚ-ಅವಚ ಕರ್ಮಗಳು ಹಾಗೂ ಯೋಗವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸೂರ್ಯಸ್ಥ ನಾರಾಯಣನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗೆ ಅವರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 5

अथ स एष आत्मा लोकानां द्यावापृथिव्योरन्तरेण नभोवलयस्य कालचक्रगतो द्वादश मासान् भुङ्क्ते राशिसंज्ञान् संवत्सरावयवान्मास: पक्षद्वयं दिवा नक्तं चेति सपादर्क्षद्वयमुपदिशन्ति यावता षष्ठमंशं भुञ्जीत स वै ऋतुरित्युपदिश्यते संवत्सरावयव: ॥ ५ ॥

ಈ ಸೂರ್ಯದೇವನು—ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಆತ್ಮನಾದ ನಾರಾಯಣ/ವಿಷ್ಣು—ದ್ಯಾವಾ ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿಯ ಮಧ್ಯದ ಆಕಾಶವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಹನ್ನೆರಡು ಮಾಸಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹನ್ನೆರಡು ರಾಶಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ನಾಮಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಹನ್ನೆರಡು ಮಾಸಗಳ ಸಮೂಹವೇ ‘ಸಂವತ್ಸರ’ (ವರ್ಷ). ಚಂದ್ರಮಾನದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲ-ಕೃಷ್ಣ ಎಂಬ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ಮಾಸ; ಪಿತೃಲೋಕಕ್ಕೆ ಅದೇ ಒಂದು ದಿನ-ರಾತ್ರಿ. ನಕ್ಷತ್ರಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾಸ ಎರಡು ಮತ್ತು ಪಾವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಮ. ಸೂರ್ಯನು ಎರಡು ಮಾಸ ಸಂಚರಿಸಿದಾಗ ವರ್ಷದ ಆರನೆಯ ಭಾಗ ಪೂರ್ಣ—ಅದೇ ‘ಋತು’; ಹೀಗೆ ಋತುಗಳು ವರ್ಷದ ಅಂಗಗಳು.

Verse 6

अथ च यावतार्धेन नभोवीथ्यां प्रचरति तं कालमयनमाचक्षते ॥ ६ ॥

ಸೂರ್ಯನು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಪರಿಕ್ರಮೆ ಮಾಡಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಲವನ್ನು ‘ಅಯನ’ (ಉತ್ತರಾಯಣ ಅಥವಾ ದಕ್ಷಿಣಾಯಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 7

अथ च यावन्नभोमण्डलं सह द्यावापृथिव्योर्मण्डलाभ्यां कार्त्स्‍न्येन स ह भुञ्जीत तं कालं संवत्सरं परिवत्सरमिडावत्सरमनुवत्सरं वत्सरमिति भानोर्मान्द्यशैघ्र्यसमगतिभि: समामनन्ति ॥ ७ ॥

ಸೂರ್ಯದೇವನಿಗೆ ಮೂರು ವೇಗಗಳಿವೆ—ಮಂದ, ವೇಗ, ಮತ್ತು ಸಮ. ಈ ಮೂರು ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಆಕಾಶ, ದ್ಯಾವಾ ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಕ್ರಮಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಲವನ್ನು ಪಂಡಿತರು ಐದು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ—ಸಂವತ್ಸರ, ಪರಿವತ್ಸರ, ಇಡಾವತ್ಸರ, ಅನುವತ್ಸರ ಮತ್ತು ವತ್ಸರ.

Verse 8

एवं चन्द्रमा अर्कगभस्तिभ्य उपरिष्टाल्लक्षयोजनत उपलभ्यमानोऽर्कस्य संवत्सरभुक्तिं पक्षाभ्यां मासभुक्तिं सपादर्क्षाभ्यां दिनेनैव पक्षभुक्तिमग्रचारी द्रुततरगमनो भुङ्क्ते ॥ ८ ॥

ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿ—ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಒಂದು ಸಂವತ್ಸರಗತಿಯನ್ನು, ಸವ್ವಾ ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾಸವನ್ನು, ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷವನ್ನು ಭೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 9

अथ चापूर्यमाणाभिश्च कलाभिरमराणां क्षीयमाणाभिश्च कलाभि: पितृणामहोरात्राणि पूर्वपक्षापरपक्षाभ्यां वितन्वान: सर्वजीवनिवहप्राणो जीवश्चैकमेकं नक्षत्रं त्रिंशता मुहूर्तैर्भुङ्क्ते ॥ ९ ॥

ಚಂದ್ರನು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹಗಲು, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಲೆಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ರಾತ್ರಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹಗಲು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಅವನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಮೂವತ್ತು ಮುಹೂರ್ತಗಳಲ್ಲಿ ದಾಟುತ್ತಾನೆ. ಅಮೃತಸಮಾನ ಶೀತಲತೆಯಿಂದ ಧಾನ್ಯವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣನಾಗಿ, ಸರ್ವಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಣವೆಂದು ‘ಜೀವ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 10

य एष षोडशकल: पुरुषो भगवान्मनोमयोऽन्नमयोऽमृतमयो देवपितृमनुष्यभूतपशुपक्षिसरीसृपवीरुधां प्राणाप्यायनशीलत्वात्सर्वमय इति वर्णयन्ति ॥ १० ॥

ಈ ಚಂದ್ರನು ಹದಿನಾರು ಕಲೆಯುಳ್ಳ ಪುರುಷರೂಪ ಭಗವಂತನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ದೇವತೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ‘ಮನೋಮಯ’, ಔಷಧಿ-ವನಸ್ಪತಿಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವುದರಿಂದ ‘ಅನ್ನಮಯ’, ಮತ್ತು ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಜೀವದ ಮೂಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ‘ಅಮೃತಮಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೇವ, ಪಿತೃ, ಮನುಷ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿ, ಸರೀಸೃಪ, ವೃಕ್ಷ-ಲತೆ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವುದರಿಂದ ‘ಸರ್ವಮಯ’ ಎಂದೂ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 11

तत उपरिष्टात्‌द्वि्लक्षयोजनतो नक्षत्राणि मेरुं दक्षिणेनैव कालायन ईश्वरयोजितानि सहाभिजिताष्टाविंशति: ॥ ११ ॥

ಇದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಇವೆ. ಪರಮೇಶ್ವರನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವು ಕಾಲಚಕ್ರಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿತವಾಗಿ, ಮೇರುವನ್ನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು (ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತವಾಗಿ) ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ಅಭಿಜಿತ್ ಮುಂತಾದ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಪ್ರಮುಖ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆ.

Verse 12

तत उपरिष्टादुशना द्विलक्षयोजनत उपलभ्यते पुरत: पश्चात्सहैव वार्कस्य शैघ्र्यमान्द्यसाम्याभिर्गतिभिरर्कवच्चरति लोकानां नित्यदानुकूल एव प्रायेण वर्षयंश्चारेणानुमीयते स वृष्टिविष्टम्भग्रहोपशमन: ॥ १२ ॥

ಈ ನಕ್ಷತ್ರಗುಂಪಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರಗ್ರಹ (ಉಶನಾ) ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮುಂದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ—ವೇಗ, ಮಂದ ಮತ್ತು ಸಮ ಗತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಯಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅದು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಅನುಕೂಲ ಸಂಚಾರದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರವೆಂದು ಪಂಡಿತರು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 13

उशनसा बुधो व्याख्यातस्तत उपरिष्टाद्विलक्षयोजनतो बुध: सोमसुत उपलभ्यमान: प्रायेण शुभकृद्यदार्काद् व्यतिरिच्येत तदातिवाताभ्रप्रायानावृष्ट्यादिभयमाशंसते ॥ १३ ॥

ಬುಧನು (ಸೋಮಪುತ್ರ) ಶುಕ್ರನಂತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೂರ್ಯನ ಹಿಂದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮುಂದೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಶುಕ್ರನಿಗಿಂತ ಹದಿನಾರು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ಮೇಲಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಶುಭಕರನು; ಆದರೆ ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಸಮಗತಿಯಾಗದೆ ಹೋದರೆ ಚಂಡಮಾರುತ, ಧೂಳು, ಅಸಮಯ ಮಳೆ, ನೀರಿಲ್ಲದ ಮೋಡಗಳ ಭಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ ಅಲ್ಪ-ಅತಿವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 14

अत ऊर्ध्वमङ्गारकोऽपि योजनलक्षद्वितय उपलभ्यमानस्त्रिभिस्त्रिभि: पक्षैरेकैकशो राशीन्द्वादशानुभुङ्क्ते यदि न वक्रेणाभिवर्तते प्रायेणाशुभग्रहोऽघशंस: ॥ १४ ॥

ಇದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳ (ಅಂಗಾರಕ) ಕೂಡ ಬುಧನಿಗಿಂತ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ಮೇಲಿರುವನು. ಅವನು ವಕ್ರಗತಿಯಾಗಿ ತಿರುಗದೆ ಇದ್ದರೆ ಮೂರು ಮೂರು ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ರಾಶಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ದಾಟುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಅವನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಶುಭಗ್ರಹ, ಅಘಶಂಸ, ಮಳೆಯಾದಿ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಫಲ ನೀಡುವವನು।

Verse 15

तत उपरिष्टाद्विलक्षयोजनान्तरगता भगवान् बृहस्पतिरेकैकस्मिन् राशौ परिवत्सरं परिवत्सरं चरति यदि न वक्र: स्यात्प्रायेणानुकूलो ब्राह्मणकुलस्य ॥ १५ ॥

ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿವತ್ಸರ ಕಾಲ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಗತಿ ವಕ್ರವಾಗದಿದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲಕ್ಕೂ ಲೋಕಕ್ಕೂ ಅನುಕೂಲಕರನಾಗಿ ಧರ್ಮ-ವಿದ್ಯೆಯ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 16

तत उपरिष्टाद्योजनलक्षद्वयात्प्रतीयमान: शनैश्चर एकैकस्मिन् राशौ त्रिंशन्मासान् विलम्बमान: सर्वानेवानुपर्येति तावद्भ‍िरनुवत्सरै: प्रायेण हि सर्वेषामशान्तिकर: ॥ १६ ॥

ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮೇಲಾಗಿ) ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಶನೈಶ್ಚರನು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಮுப்பತ್ತು ತಿಂಗಳು ತಡಮಾಡುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸಿ, ಅಷ್ಟೇ ಅನುವತ್ಸರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಶಿಚಕ್ರವನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಶಾಂತಿಕರ, ಅತ್ಯಂತ ಅಶುಭ ಫಲದಾಯಕನು।

Verse 17

तत उत्तरस्माद‍ृषय एकादशलक्षयोजनान्तर उपलभ्यन्ते य एव लोकानां शमनुभावयन्तो भगवतो विष्णोर्यत्परमं पदं प्रदक्षिणं प्रक्रमन्ति ॥ १७ ॥

ಅದರ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಲೋಕಗಳ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಸದಾ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದವಾದ ಧ್ರುವಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಪರಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ।