Adhyaya 20

Verse 1

श्रीशुक उवाच अत: परं प्लक्षादीनां प्रमाणलक्षणसंस्थानतो वर्षविभाग उपवर्ण्यते ॥ १ ॥

ಶ್ರೀಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಹೇಳಿದರು—ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪ್ಲಕ್ಷದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಆರು ದ್ವೀಪಗಳ ಪ್ರಮಾಣ, ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಅವುಗಳ ವರ್ಷವಿಭಾಗವನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸುವೆನು।

Verse 2

जम्बूद्वीपोऽयं यावत्प्रमाणविस्तारस्तावता क्षारोदधिना परिवेष्टितो यथा मेरुर्जम्ब्वाख्येन लवणोदधिरपि ततो द्विगुणविशालेन प्लक्षाख्येन परिक्षिप्तो यथा परिखा बाह्योपवनेन । प्लक्षो जम्बूप्रमाणो द्वीपाख्याकरो हिरण्मय उत्थितो यत्राग्निरुपास्ते सप्तजिह्वस्तस्याधिपति: प्रियव्रतात्मज इध्मजिह्व: स्वं द्वीपं सप्तवर्षाणि विभज्य सप्तवर्षनामभ्य आत्मजेभ्य आकलय्य स्वयमात्मयोगेनोपरराम ॥ २ ॥

ಜಂಬೂದ್ವೀಪವು ಎಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವೋ ಅಷ್ಟೇ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕ್ಷಾರೋದಧಿ (ಉಪ್ಪುನೀರು ಸಮುದ್ರ) ಅದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಆ ಕ್ಷಾರೋದಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅದರಿಗಿಂತ ದ್ವಿಗುಣ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ಲಕ್ಷ ಎಂಬ ದ್ವೀಪವು ಆವರಿಸಿದೆ—ಕೋಟೆಯ ಕಂದಕದ ಹೊರಗೆ ತೋಟದಂತಿರುವ ಅರಣ್ಯ ಇರುವಂತೆ. ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪವು ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಪ್ಲಕ್ಷವೃಕ್ಷವು ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ; ಅದರ ಬೇರುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏಳು ಜಿಹ್ವೆಗಳಿರುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ದ್ವೀಪದ ಅಧಿಪತಿ ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ಪುತ್ರ ಇಧ್ಮಜಿಹ್ವ. ಅವನು ತನ್ನ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಏಳು ವರ್ಷಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ತನ್ನ ಏಳು ಪುತ್ರರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಆ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ, ಅವರಿಗೆ ಪಾಲು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಆತ್ಮಯೋಗದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತಿಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು।

Verse 3

शिवं यवसं सुभद्रं शान्तं क्षेमममृतमभयमिति वर्षाणि तेषु गिरयो नद्यश्च सप्तैवाभिज्ञाता: ॥ ३ ॥ मणिकूटो वज्रकूट इन्द्रसेनो ज्योतिष्मान् सुपर्णो हिरण्यष्ठीवो मेघमाल इति सेतुशैला: । अरुणा नृम्णाऽऽङ्गिरसी सावित्री सुप्तभाता ऋतम्भरा सत्यम्भरा इति महानद्य: । यासां जलोपस्पर्शनविधूतरजस्तमसो हंसपतङ्गोर्ध्वायनसत्याङ्गसंज्ञाश्चत्वारो वर्णा: सहस्रायुषो विबुधोपमसन्दर्शनप्रजनना: स्वर्गद्वारं त्रय्या विद्यया भगवन्तं त्रयीमयं सूर्यमात्मानं यजन्ते ॥ ४ ॥

ಆ ಏಳು ಪುತ್ರರ ಹೆಸರಿನಂತೆ ಏಳು ವರ್ಷಗಳು—ಶಿವ, ಯವಸ, ಸುಭದ್ರ, ಶಾಂತ, ಕ್ಷೇಮ, ಅಮೃತ, ಅಭಯ—ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಆ ಏಳು ಭೂಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಏಳು ನದಿಗಳು ಇವೆ. ಪರ್ವತಗಳು—ಮಣಿಕೂಟ, ವಜ್ರಕೂಟ, ಇಂದ್ರಸೇನ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾನ್, ಸುಪರ್ಣ, ಹಿರಣ್ಯಷ್ಠೀವ, ಮೇಘಮಾಲ; ನದಿಗಳು—ಅರುಣಾ, ನೃಮ್ಣಾ, ಆಂಗಿರಸೀ, ಸಾವಿತ್ರೀ, ಸುಪ್ತಭಾತಾ, ಋತಂಭರಾ, ಸತ್ಯಂಭರಾ. ಈ ನದಿಗಳ ಜಲಸ್ಪರ್ಶ ಅಥವಾ ಸ್ನಾನದಿಂದ ರಜ-ತಮ ಮಲ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ಹಂಸ, ಪತಂಗ, ಊರ್ಧ್ವಾಯನ, ಸತ್ಯಾಂಗ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳು ಹೀಗೆ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಜೀವಿಸಿ ದೇವತೆಯಂತೆ ರೂಪವಂತರಾಗಿದ್ದು ಸಂತಾನವೂ ದೇವೋಪಮ; ವೇದಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ತ್ರಯೀಮಯ ಸೂರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸೂರ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 4

शिवं यवसं सुभद्रं शान्तं क्षेमममृतमभयमिति वर्षाणि तेषु गिरयो नद्यश्च सप्तैवाभिज्ञाता: ॥ ३ ॥ मणिकूटो वज्रकूट इन्द्रसेनो ज्योतिष्मान् सुपर्णो हिरण्यष्ठीवो मेघमाल इति सेतुशैला: । अरुणा नृम्णाऽऽङ्गिरसी सावित्री सुप्तभाता ऋतम्भरा सत्यम्भरा इति महानद्य: । यासां जलोपस्पर्शनविधूतरजस्तमसो हंसपतङ्गोर्ध्वायनसत्याङ्गसंज्ञाश्चत्वारो वर्णा: सहस्रायुषो विबुधोपमसन्दर्शनप्रजनना: स्वर्गद्वारं त्रय्या विद्यया भगवन्तं त्रयीमयं सूर्यमात्मानं यजन्ते ॥ ४ ॥

ಏಳು ಪುತ್ರರ ಹೆಸರಿನಂತೆ ಏಳು ವರ್ಷಗಳು—ಶಿವ, ಯವಸ, ಸುಭದ್ರ, ಶಾಂತ, ಕ್ಷೇಮ, ಅಮೃತ, ಅಭಯ—ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಏಳು ನದಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಪರ್ವತಗಳು—ಮಣಿಕೂಟ, ವಜ್ರಕೂಟ, ಇಂದ್ರಸೇನ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾನ್, ಸುಪರ್ಣ, ಹಿರಣ್ಯಷ್ಠೀವ, ಮೇಘಮಾಲ; ನದಿಗಳು—ಅರುಣಾ, ನೃಮ್ಣಾ, ಆಂಗಿರಸೀ, ಸಾವಿತ್ರೀ, ಸುಪ್ತಭಾತಾ, ಋತಂಭರಾ, ಸತ್ಯಂಭರಾ. ಈ ನದಿಗಳ ಜಲಸ್ಪರ್ಶ ಅಥವಾ ಸ್ನಾನದಿಂದ ರಜ-ತಮ ಮಲ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ಹಂಸ, ಪತಂಗ, ಊರ್ಧ್ವಾಯನ, ಸತ್ಯಾಂಗ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳು ಹೀಗೆ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಜೀವಿಸಿ ದೇವೋಪಮ ರೂಪವಂತರಾಗಿದ್ದು ಸಂತಾನವೂ ದೇವೋಪಮ; ವೇದವಿಧಿಯಿಂದ ತ್ರಯೀಮಯ ಸೂರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸೂರ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 5

प्रत्नस्य विष्णो रूपं यत्सत्यस्यर्तस्य ब्रह्मण: । अमृतस्य च मृत्योश्च सूर्यमात्मानमीमहीति ॥ ५ ॥

ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬರೂಪನಾದ, ಸತ್ಯ-ಋತ-ವೇದಬ್ರಹ್ಮದ ಹಾಗೂ ಅಮೃತ-ಮೃತ್ಯುವಿನೂ ಅಧಿಷ್ಠಾನವಾದ ಆ ಸೂರ್ಯರೂಪ ಆತ್ಮಭಗವಂತನನ್ನು ನಾವು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಶರಣಾಗುತ್ತೇವೆ.

Verse 6

प्लक्षादिषु पञ्चसु पुरुषाणामायुरिन्द्रियमोज: सहो बलं बुद्धिर्विक्रम इति च सर्वेषामौत्पत्तिकी सिद्धिरविशेषेण वर्तते ॥ ६ ॥

ಓ ರಾಜನೇ! ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಮೊದಲಾದ ಐದು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜನರಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ಯ, ಇಂದ್ರಿಯಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಓಜಸ್ಸು, ಸಹನಶಕ್ತಿ, ಬಲ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಹಜವಾಗಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.

Verse 7

प्लक्ष: स्वसमानेनेक्षुरसोदेनावृतो यथा तथा द्वीपोऽपि शाल्मलो द्विगुणविशाल: समानेन सुरोदेनावृत: परिवृङ्क्ते ॥ ७ ॥

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪವು ತನ್ನಷ್ಟೇ ಅಗಲದ ಇಕ್ಷುರಸ ಸಾಗರದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಂತೆ, ಅದರ ನಂತರದ ಶಾಲ್ಮಲೀದ್ವೀಪವೂ—ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಕ್ಕಿಂತ ದ್ವಿಗುಣ ವಿಶಾಲ—ಅಷ್ಟೇ ಅಗಲದ ಸುರಾ-ಸಾಗರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

Verse 8

यत्र ह वै शाल्मली प्लक्षायामा यस्यां वाव किल निलयमाहुर्भगवतश्छन्द: स्तुत: पतत्‍त्रिराजस्य सा द्वीपहूतये उपलक्ष्यते ॥ ८ ॥

ಶಾಲ್ಮಲೀದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಶಾಲ್ಮಲೀ ಎಂಬ ಮಹಾವೃಕ್ಷವಿದೆ; ಅದರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಆ ದ್ವೀಪ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅದು ಪ್ಲಕ್ಷವೃಕ್ಷದಂತೆ ಅಪಾರ—ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಹನ್ನೊಂದು ನೂರು ಯೋಜನ ಎತ್ತರ—ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪಂಡಿತರು ಅದನ್ನು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಹನ ಪಕ್ಷಿರಾಜ ಗರುಡನ ನಿವಾಸವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಗರುಡನು ವೇದಮಯ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 9

तद्‌द्वीपाधिपति: प्रियव्रतात्मजो यज्ञबाहु: स्वसुतेभ्य: सप्तभ्यस्तन्नामानि सप्तवर्षाणि व्यभजत्सुरोचनं सौमनस्यं रमणकं देववर्षं पारिभद्रमाप्यायनमविज्ञातमिति ॥ ९ ॥

ಆ ದ್ವೀಪದ ಅಧಿಪತಿ ಮಹಾರಾಜ ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ಪುತ್ರ ಯಜ್ಞಬಾಹು. ಅವನು ತನ್ನ ಏಳು ಪುತ್ರರಿಗೆ ನೀಡಲು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಏಳು ವರ್ಷ-ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಅವರ ಹೆಸರಿನಂತೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ಇಟ್ಟನು—ಸುರೋಚನ, ಸೌಮನಸ್ಯ, ರಮಣಕ, ದೇವವರ್ಷ, ಪಾರಿಭದ್ರ, ಆಪ್ಯಾಯನ ಮತ್ತು ಅವಿಜ್ಞಾತ।

Verse 10

तेषु वर्षाद्रयो नद्यश्च सप्तैवाभिज्ञाता: स्वरस: शतश‍ृङ्गो वामदेव: कुन्दो मुकुन्द: पुष्पवर्ष: सहस्रश्रुतिरिति । अनुमति: सिनीवाली सरस्वती कुहू रजनी नन्दा राकेति ॥ १० ॥

ಆ ವರ್ಷ-ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಏಳು ನದಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಪರ್ವತಗಳು—ಸ್ವರಸ, ಶತಶೃಂಗ, ವಾಮದೇವ, ಕುಂದ, ಮುಕುಂದ, ಪುಷ್ಪವರ್ಷ, ಸಹಸ್ರಶ್ರುತಿ. ನದಿಗಳು—ಅನುಮತಿ, ಸಿನೀವಾಲೀ, ಸರಸ್ವತೀ, ಕುಹೂ, ರಜನೀ, ನಂದಾ, ರಾಕಾ. ಇವು ಇಂದಿಗೂ ಇವೆ।

Verse 11

तद्वर्षपुरुषा: श्रुतधरवीर्यधरवसुन्धरेषन्धरसंज्ञा भगवन्तं वेदमयं सोममात्मानं वेदेन यजन्ते ॥ ११ ॥

ಆ ವರ್ಷ-ಭಾಗಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳು ಶ್ರುತಧರ, ವೀರ್ಯಧರ, ವಸುಂಧರ ಮತ್ತು ಇಷಂಧರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿ, ಭಗವಂತನ ವೇದಮಯ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ‘ಸೋಮ’ ಎಂಬ ದೇವತೆಯನ್ನು—ಚಂದ್ರದೇವನನ್ನು—ವೇದವಿಧಿಯಿಂದ ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 12

स्वगोभि: पितृदेवेभ्यो विभजन् कृष्णशुक्लयो: । प्रजानां सर्वासां राजान्ध: सोमो न आस्त्विति ॥ १२ ॥

ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ತಿಂಗಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶುಕ್ಲ ಎಂಬ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ನವಿತರಣೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವವನು, ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಜೆಯ ರಾಜನಾದ ಚಂದ್ರದೇವ ‘ಸೋಮ’ ನಮ್ಮ ರಾಜನಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ ಇರಲಿ—ಎಂದು ನಾವು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 13

एवं सुरोदाद्ब‍‌हिस्तद्‌‌द्विगुण: समानेनावृतो घृतोदेन यथापूर्व: कुशद्वीपो यस्मिन् कुशस्तम्बो देवकृतस्तद्‌द्वीपाख्याकरो ज्वलन इवापर: स्वशष्परोचिषा दिशो विराजयति ॥ १३ ॥

ಸುರಾಸಮುದ್ರದ ಹೊರಗೆ ಕುಶದ್ವೀಪವೆಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ದ್ವೀಪವಿದೆ; ಅದು ಆ ಸಮುದ್ರಕ್ಕಿಂತ ದ್ವಿಗುಣ ವಿಸ್ತಾರ. ಈ ದ್ವೀಪವು ತನ್ನಷ್ಟೇ ಅಗಲದ ಘೃತಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕುಶಹುಲ್ಲಿನ ಗುಚ್ಛಗಳಿವೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು. ಆ ಕುಶವು ಮೃದು, ಮನೋಹರ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಎರಡನೇ ಅಗ್ನಿರೂಪದಂತೆ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 14

तद्‌द्वीपपति: प्रैयव्रतो राजन् हिरण्यरेता नाम स्वं द्वीपं सप्तभ्य: स्वपुत्रेभ्यो यथाभागं विभज्य स्वयं तप आतिष्ठत वसुवसुदानद‍ृढरुचिनाभिगुप्तस्तुत्यव्रतविविक्तवामदेवनामभ्य: ॥ १४ ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ಪ್ರಿಯವ್ರತ ಮಹಾರಾಜನ ಪುತ್ರ ಹಿರಣ್ಯರೇತಾ ಈ ಕುಶದ್ವೀಪದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ವಾರಸತ್ವ ಹಕ್ಕಿನಂತೆ ತನ್ನ ಏಳು ಪುತ್ರರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು. ನಂತರ ಗೃಹಸ್ಥಜೀವನದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದನು. ಆ ಪುತ್ರರ ಹೆಸರುಗಳು— ವಸು, ವಸುದಾನ, ದೃಢರುಚಿ, ಸ್ತುತ್ಯವ್ರತ, ನಾಭಿಗುಪ್ತ, ವಿವಿಕ್ತ ಮತ್ತು ವಾಮದೇವ।

Verse 15

तेषां वर्षेषु सीमागिरयो नद्यश्चाभिज्ञाता: सप्त सप्तैव चक्रश्चतु:श‍ृङ्ग: कपिलश्चित्रकूटो देवानीक ऊर्ध्वरोमा द्रविण इति रसकुल्या मधुकुल्या मित्रविन्दा श्रुतविन्दा देवगर्भा घृतच्युता मन्त्रमालेति ॥ १५ ॥

ಆ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಸೀಮಾಪರ್ವತಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ— ಚಕ್ರ, ಚತುಃಶೃಂಗ, ಕಪಿಲ, ಚಿತ್ರಕೂಟ, ದೇವಾನೀಕ, ಊರ್ಧ್ವರೋಮಾ ಮತ್ತು ದ್ರವಿಣ. ಹಾಗೆಯೇ ಏಳು ನದಿಗಳು— ರಮಕುಲ್ಯಾ, ಮಧುಕುಲ್ಯಾ, ಮಿತ್ರವಿಂದಾ, ಶ್ರುತವಿಂದಾ, ದೇವಗರ್ಭಾ, ಘೃತಚ್ಯುತಾ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಮಾಲಾ।

Verse 16

यासां पयोभि: कुशद्वीपौकस: कुशलकोविदाभियुक्तकुलकसंज्ञा भगवन्तं जातवेदसरूपिणं कर्मकौशलेन यजन्ते ॥ १६ ॥

ಆ ನದಿಗಳ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕುಶದ್ವೀಪದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕುಶಲರು, ಕೋವಿದರು, ಅಭಿಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಕುಲಕರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು; ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರರಂತೆ. ಅವರು ವೇದಾಜ್ಞೆಯಂತೆ ಕರ್ಮಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಭಗವಂತನನ್ನು ಜಾತವೇದಸ (ಅಗ್ನಿದೇವ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 17

परस्य ब्रह्मण: साक्षाज्जातवेदोऽसि हव्यवाट् । देवानां पुरुषाङ्गानां यज्ञेन पुरुषं यजेति ॥ १७ ॥

ಓ ಜಾತವೇದಸ (ಅಗ್ನಿದೇವ)! ನೀನು ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸాక్షಾತ್ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಹವ್ಯವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವವನು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ— ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಯಜ್ಞದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಮೂಲಕ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಭಗವಂತನಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸು; ಯಜ್ಞದ ನಿಜವಾದ ಭೋಕ್ತನು ಅವನೇ.

Verse 18

तथा घृतोदाद्ब‍‌हि: क्रौञ्चद्वीपो द्विगुण: स्वमानेन क्षीरोदेन परित उपक्‍ल‍ृप्तो वृतो यथा कुशद्वीपो घृतोदेन यस्मिन् क्रौञ्चो नाम पर्वतराजो द्वीपनामनिर्वर्तक आस्ते ॥ १८ ॥

ಘೃತಸಮುದ್ರದ ಹೊರಗೆ ಕ್ರೌಂಚದ್ವೀಪವೆಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ದ್ವೀಪವಿದೆ; ಅದರ ಅಗಲವು ಘೃತಸಮುದ್ರದ ಅಗಲಕ್ಕಿಂತ ದ್ವಿಗುಣ. ಕುಶದ್ವೀಪವು ಘೃತಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಂತೆ, ಕ್ರೌಂಚದ್ವೀಪವು ತನ್ನಷ್ಟೇ ಅಗಲದ ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕ್ರೌಂಚ ಎಂಬ ಪರ್ವತರಾಜನಿದ್ದು, ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

Verse 19

योऽसौ गुहप्रहरणोन्मथितनितम्बकुञ्जोऽपि क्षीरोदेनासिच्यमानो भगवता वरुणेनाभिगुप्तो विभयो बभूव ॥ १९ ॥

ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯನ ಶಸ್ತ್ರಗಳು (ಗುಹಪ್ರಹಾರಗಳು) ಕ್ರೌಂಚ ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರಿನ ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದರೂ, ಆ ಪರ್ವತ ನಿರ್ಭಯವಾಯಿತು; ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸದಾ ಸ್ನಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಭಗವಾನ್ ವರುಣದೇವರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 20

तस्मिन्नपि प्रैयव्रतो घृतपृष्ठो नामाधिपति: स्वे द्वीपे वर्षाणि सप्त विभज्य तेषु पुत्रनामसु सप्त रिक्थादान् वर्षपान्निवेश्य स्वयं भगवान् भगवत: परमकल्याणयशस आत्मभूतस्य हरेश्चरणारविन्दमुपजगाम ॥ २० ॥

ಆ ದ್ವೀಪದ ಅಧಿಪತಿ ಮಹಾರಾಜ ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದ ಘೃತಪೃಷ್ಠ. ಅವನು ತನ್ನ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಏಳು ಪುತ್ರರ ಹೆಸರಿನಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ನಂತರ ಘೃತಪೃಷ್ಠ ಮಹಾರಾಜನು ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸರ್ವಾತ್ಮನಾದ, ಪರಮ ಮಂಗಳಗುಣಯಶಸ್ಸುಳ್ಳ ಭಗವಾನ್ ಹರಿಯ ಚರಣಾರವಿಂದಗಳಲ್ಲಿ ಶರಣು ಪಡೆದು, ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.

Verse 21

आमो मधुरुहो मेघपृष्ठ: सुधामा भ्राजिष्ठो लोहितार्णो वनस्पतिरिति घृतपृष्ठसुतास्तेषां वर्षगिरय: सप्त सप्तैव नद्यश्चाभिख्याता: शुक्लो वर्धमानो भोजन उपबर्हिणो नन्दो नन्दन: सर्वतोभद्र इति अभया अमृतौघा आर्यका तीर्थवती रूपवती पवित्रवती शुक्लेति ॥ २१ ॥

ಘೃತಪೃಷ್ಠ ಮಹಾರಾಜನ ಪುತ್ರರು—ಆಮ, ಮಧುರುಹ, ಮೇಘಪೃಷ್ಠ, ಸುಧಾಮಾ, ಭ್ರಾಜಿಷ್ಠ, ಲೋಹಿತಾರ್ಣ, ವನಸ್ಪತಿ. ಅವರ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳು—ಶುಕ್ಲ, ವರ್ಧಮಾನ, ಭೋಜನ, ಉಪಬರ್ಹಿಣ, ನಂದ, ನಂದನ, ಸರ್ವತೋಭದ್ರ; ಹಾಗೆಯೇ ಏಳು ನದಿಗಳು—ಅಭಯಾ, ಅಮೃತೌಘಾ, ಆರ್ಯಕಾ, ತೀರ್ಥವತೀ, ರೂಪವತೀ, ಪವಿತ್ರವತೀ, ಶುಕ್ಲಾ।

Verse 22

यासामम्भ: पवित्रममलमुपयुञ्जाना: पुरुषऋषभद्रविणदेवकसंज्ञा वर्षपुरुषा आपोमयं देवमपां पूर्णेनाञ्जलिना यजन्ते ॥ २२ ॥

ಆ ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಲ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಕ್ರೌಂಚದ್ವೀಪದ ನಿವಾಸಿಗಳು—ಪುರುಷ, ಋಷಭ, ದ್ರವಿಣ, ದೇವಕ—ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿತರಾಗಿ, ಜಲರೂಪನಾದ ವರುಣದೇವನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಅಂಜಲಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 23

आप: पुरुषवीर्या: स्थ पुनन्तीर्भूर्भुव:सुव: । ता न: पुनीतामीवघ्नी: स्पृशतामात्मना भुव इति ॥ २३ ॥

ಹೇ ನದಿಗಳ ಪವಿತ್ರ ಜಲವೇ! ನೀನು ಪರಮಪುರುಷನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಭೂಃ‑ಭುವಃ‑ಸ್ವಃ ಎಂಬ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತೀ. ಸ್ವಭಾವತಃ ಪಾಪಹಾರಿಣಿ ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತೇವೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ನಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು।

Verse 24

एवं पुरस्तात्क्षीरोदात्परित उपवेशित: शाकद्वीपो द्वात्रिंशल्लक्षयोजनायाम: समानेन च दधिमण्डोदेन परीतो यस्मिन् शाको नाम महीरुह: स्वक्षेत्रव्यपदेशको यस्य ह महासुरभिगन्धस्तं द्वीपमनुवासयति ॥ २४ ॥

ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಹೊರಗೆ ಶಾಕದ್ವೀಪ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ದ್ವೀಪವಿದೆ; ಅದರ ಅಗಲ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನೆಗಳು. ಅದು ದ್ವೀಪದಷ್ಟೇ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮಥಿತ ದಧಿಮಂಡದ ಸಾಗರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ‘ಶಾಕ’ ಎಂಬ ಮಹಾವೃಕ್ಷವಿದ್ದು, ಅದರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರು; ಅದರ ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧವು ಸಂಪೂರ್ಣ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಸುಗಂಧಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 25

तस्यापि प्रैयव्रत एवाधिपतिर्नाम्ना मेधातिथि: सोऽपि विभज्य सप्त वर्षाणि पुत्रनामानि तेषु स्वात्मजान् पुरोजवमनोजवपवमानधूम्रानीकचित्ररेफबहुरूपविश्वधारसंज्ञान्निधाप्याधिपतीन् स्वयं भगवत्यनन्त आवेशितमतिस्तपोवनं प्रविवेश ॥ २५ ॥

ಆ ದ್ವೀಪದ ಅಧಿಪತಿಯೂ ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ಪುತ್ರನಾದ ಮೇಧಾತಿಥಿ. ಅವನು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಏಳು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಪುತ್ರರ ಹೆಸರಿಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಪುರೋಜವ, ಮನೋಜವ, ಪವಮಾನ, ಧೂಮ್ರಾನೀಕ, ಚಿತ್ರರೇಫ, ಬಹುರೂಪ, ವಿಶ್ವಧಾರ ಎಂಬ ಪುತ್ರರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ರಾಜರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು. ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಅನಂತನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಮೇಧಾತಿಥಿ ತಪೋವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 26

एतेषां वर्षमर्यादागिरयो नद्यश्च सप्त सप्तैव ईशान उरुश‍ृङ्गो बलभद्र: शतकेसर: सहस्रस्रोतो देवपालो महानस इति अनघाऽऽयुर्दा उभयस्पृष्टिरपराजिता पञ्चपदी सहस्रस्रुतिर्निजधृतिरिति ॥ २६ ॥

ಈ ಭೂಭಾಗಗಳಿಗೂ ಏಳು ಗಡಿ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ: ಈಶಾನ, ಉರುಶೃಂಗ, ಬಲಭದ್ರ, ಶತಕೇಸರ, ಸಹಸ್ರಸ್ರೋತ, ದೇವಪಾಲ, ಮಹಾನಸ. ಹಾಗೆಯೇ ಏಳು ನದಿಗಳು: ಅನಘಾ, ಆಯುರ್ದಾ, ಉಭಯಸ್ಪೃಷ್ಟಿ, ಅಪರಾಜಿತಾ, ಪಂಚಪದೀ, ಸಹಸ್ರಶ್ರುತಿ, ನಿಜಧೃತಿ।

Verse 27

तद्वर्षपुरुषा ऋतव्रतसत्यव्रतदानव्रतानुव्रतनामानो भगवन्तं वाय्वात्मकं प्राणायामविधूतरजस्तमस: परमसमाधिना यजन्ते ॥ २७ ॥

ಆ ದ್ವೀಪಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳೂ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ—ಋತವ್ರತ, ಸತ್ಯವ್ರತ, ದಾನವ್ರತ ಮತ್ತು ಅನುವ್ರತ—ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಸಮಾನ. ಅವರು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಿಂದ ರಜಸ್‑ತಮಸ್ ಅನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ಪರಮ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯುಸ್ವರೂಪನಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 28

अन्त:प्रविश्य भूतानि यो बिभर्त्यात्मकेतुभि: । अन्तर्यामीश्वर: साक्षात्पातु नो यद्वशे स्फुटम् ॥ २८ ॥

ಹೇ ಪರಮಪುರುಷನೇ! ನೀನು ದೇಹದೊಳಗೆ ಅಂತర్యಾಮಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿ ಪ್ರಾಣಾದಿ ವಾಯುಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀಯ. ಹೇ ಪ್ರಭು, ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿದೆ—ನಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 29

एवमेव दधिमण्डोदात्परत: पुष्करद्वीपस्ततो द्विगुणायाम: समन्तत उपकल्पित: समानेन स्वादूदकेन समुद्रेण बहिरावृतो यस्मिन् बृहत्पुष्करं ज्वलनशिखामलकनकपत्रायुतायुतं भगवत: कमलासनस्याध्यासनं परिकल्पितम् ॥ २९ ॥

ದಧಿ-ಸಮುದ್ರದ ಹೊರಗೆ ಪುಷ್ಕರದ್ವೀಪವಿದೆ; ಅದು ಆ ಸಮುದ್ರಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿದೆ. ಅದು ದ್ವೀಪದಷ್ಟೇ ವಿಸ್ತಾರವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ರುಚಿಕರ ಜಲಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಆ ಪುಷ್ಕರದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ನಿರ್ಮಲ ಚಿನ್ನದ ದಳಗಳಿರುವ ಹತ್ತು ಕೋಟಿ ದಳಗಳ ಮಹಾಕಮಲವಿದೆ; ಅದನ್ನು ಕಮಲಾಸನನಾದ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಸನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 30

तद्‌द्वीपमध्ये मानसोत्तरनामैक एवार्वाचीनपराचीनवर्षयोर्मर्यादाचलोऽयुतयोजनोच्छ्रायायामो यत्र तु चतसृषु दिक्षु चत्वारि पुराणि लोकपालानामिन्द्रादीनां यदुपरिष्टात्सूर्यरथस्य मेरुं परिभ्रमत: संवत्सरात्मकं चक्रं देवानामहोरात्राभ्यां परिभ्रमति ॥ ३० ॥

ಆ ದ್ವೀಪದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನಸೋತ್ತರ ಎಂಬ ಮಹಾಪರ್ವತವಿದೆ; ಅದು ದ್ವೀಪದ ಒಳಭಾಗ ಮತ್ತು ಹೊರಭಾಗಗಳ ಗಡಿಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಅಗಲ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು. ಆ ಪರ್ವತದ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಾದಿ ಲೋಕಪಾಲಕರ ನಾಲ್ಕು ಪುರಗಳಿವೆ. ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯದೇವನ ರಥವು ಮೇರುವನ್ನು ಪರಿಕ್ರಮಿಸಿ ‘ಸಂವತ್ಸರ’ ಎಂಬ ವಲಯಪಥದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಒಂದು ಭಾಗ ದೇವತೆಗಳ ದಿನ, ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗ ಅವರ ರಾತ್ರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 31

तद्‌द्वीपस्याप्यधिपति: प्रैयव्रतो वीतिहोत्रो नामैतस्यात्मजौ रमणकधातकिनामानौ वर्षपती नियुज्य स स्वयं पूर्वजवद्भ‍गवत्कर्मशील एवास्ते ॥ ३१ ॥

ಆ ದ್ವೀಪದ ಅಧಿಪತಿ ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ಪುತ್ರ ವೀತಿಹೋತ್ರ. ಅವನಿಗೆ ರಮಣಕ ಮತ್ತು ಧಾತಕಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು. ದ್ವೀಪದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ವರ್ಷಪತಿಗಳಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ ನೀಡಿದನು; ತಾನೋ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮೇಧಾತಿಥಿಯಂತೆ ಭಗವಂತನ ಸೇವಾಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡೇ ಇದ್ದನು.

Verse 32

तद्वर्षपुरुषा भगवन्तं ब्रह्मरूपिणं सकर्मकेण कर्मणाऽऽराधयन्तीदं चोदाहरन्ति ॥ ३२ ॥

ಆ ಪ್ರದೇಶದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಭೌತಿಕ ಆಸೆಗಳ ಪೂರಣಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಿಯಾಗಿ ಭಾವಿಸಿ, ಕರ್ಮಸಹಿತ ಕರ್ಮದಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿ, ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 33

यत्तत्कर्ममयं लिङ्गं ब्रह्मलिङ्गं जनोऽर्चयेत् । एकान्तमद्वयं शान्तं तस्मै भगवते नम इति ॥ ३३ ॥

ಯಜ್ಞಾದಿ ಕರ್ಮಮಯ ಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗವಾಗಿ ಜನರು ಪೂಜಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು ಏಕಾಂತ, ಅದ್ವಯ, ಶಾಂತ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅಚಲ ಭಕ್ತನು; ಆ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 34

ऋषिरुवाच तत: परस्ताल्लोकालोकनामाचलो लोकालोकयोरन्तराले परित उपक्षिप्त: ॥ ३४ ॥

ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಅದಾದ ನಂತರ ಲೋಕ ಮತ್ತು ಅಲೋಕಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಲಯವಾಗಿ ‘ಲೋಕಾಲೋಕ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 35

यावन्मानसोत्तरमेर्वोरन्तरं तावती भूमि: काञ्चन्यन्याऽऽदर्शतलोपमा यस्यां प्रहित: पदार्थो न कथञ्चित्पुन: प्रत्युपलभ्यते तस्मात्सर्वसत्त्वपरिहृतासीत् ॥ ३५ ॥

ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸಾಗರದ ಆಚೆಗೆ, ಸುಮೇರುವಿನ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಮಾನಸೋತ್ತರದ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ಎಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವೋ ಅಷ್ಟೇ ಭೂಮಿ ಇದೆ; ಅದರ ನಂತರ ಲೋಕಾಲೋಕ ಪರ್ವತದವರೆಗೆ ಬಂಗಾರದ ಭೂಮಿ, ಕನ್ನಡಿಯ ತಳದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದು; ಅಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ವಸ್ತು ಮತ್ತೆ ಕಾಣದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 36

लोकालोक इति समाख्या यदनेनाचलेन लोकालोकस्यान्तर्वर्तिनावस्थाप्यते ॥ ३६ ॥

ಈ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ‘ಲೋಕಾಲೋಕ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಅಚಲವೇ ಲೋಕ ಮತ್ತು ಅಲೋಕಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 37

स लोकत्रयान्ते परित ईश्वरेण विहितो यस्मात्सूर्यादीनां ध्रुवापवर्गाणां ज्योतिर्गणानां गभस्तयोऽर्वाचीनांस्त्रींल्लोकानावितन्वाना न कदाचित्पराचीना भवितुमुत्सहन्ते तावदुन्नहनायाम: ॥ ३७ ॥

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪರಮ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ‘ಲೋಕಾಲೋಕ’ ಪರ್ವತವು ಭೂಃ, ಭುವಃ, ಸ್ವಃ ಎಂಬ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಹೊರಗಿನ ಗಡಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ, ಸೂರ್ಯಾದಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಗಳ ಕಿರಣಗಳು ಆ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಹರಡುವಂತೆ. ಸೂರ್ಯದಿಂದ ಧ್ರುವಲೋಕದವರೆಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದೀಪ್ತಿಗಳು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಈ ಪರ್ವತ-ಗಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗಲಾರವು; ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಧ್ರುವಲೋಕಕ್ಕಿಂತಲೂ ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಂತು ಕಿರಣಗಳನ್ನು ತಡೆದುಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 38

एतावाँल्लोकविन्यासो मानलक्षणसंस्थाभिर्विचिन्तित: कविभि: स तु पञ्चाशत्कोटिगणितस्य भूगोलस्य तुरीयभागोऽयं लोकालोकाचल: ॥ ३८ ॥

ದೋಷ, ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ಪಂಡಿತ ಋಷಿಗಳು ಲೋಕಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ಲಕ್ಷಣ, ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮೇರುದಿಂದ ಲೋಕಾಲೋಕ ಪರ್ವತದವರೆಗೆ ಇರುವ ದೂರವು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವ್ಯಾಸದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗ—ಅಂದರೆ 12 ಕೋಟಿ 50 ಲಕ್ಷ ಯೋಜನೆಗಳು—ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 39

तदुपरिष्टाच्चतसृष्वाशास्वात्मयोनिनाखिलजगद्गुरुणाधिनिवेशिता ये द्विरदपतय ऋषभ: पुष्करचूडो वामनोऽपराजित इति सकललोकस्थितिहेतव: ॥ ३९ ॥

ಲೋಕಾಲೋಕ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮನು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗಜಪತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಋಷಭ, ಪುಷ್ಕರಚೂಡ, ವಾಮನ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತ. ಇವರು ವಿಶ್ವದ ಲೋಕಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವವರು.

Verse 40

तेषां स्वविभूतीनां लोकपालानां च विविधवीर्योपबृंहणाय भगवान् परममहापुरुषो महाविभूतिपतिरन्तर्याम्यात्मनो विशुद्धसत्त्वं धर्मज्ञानवैराग्यैश्वर्याद्यष्टमहासिद्ध्युपलक्षणं विष्वक्सेनादिभि: स्वपार्षदप्रवरै: परिवारितो निजवरायुधोपशोभितैर्निजभुजदण्डै: सन्धारय-माणस्तस्मिन् गिरिवरे समन्तात्सकललोकस्वस्तय आस्ते ॥ ४० ॥

ಆ ಗಜಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಕಪಾಲರ ವಿವಿಧ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಪರಮಮಹಾಪುರುಷನು—ಸರ್ವ ದಿವ್ಯ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಎಲ್ಲರ ಅಂತర్యಾಮಿ—ಲೋಕಾಲೋಕ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಸತ್ತ್ವಮಯ ದಿವ್ಯ ದೇಹದಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನಾದಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಾರ್ಷದರಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದಿವ್ಯಾಯುಧಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ, ಧರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಣಿಮಾ-ಲಘಿಮಾ-ಮಹಿಮಾ ಮುಂತಾದ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಲೋಕಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 41

आकल्पमेवं वेषं गत एष भगवानात्मयोगमायया विरचितविविधलोकयात्रागोपीयायेत्यर्थ: ॥ ४१ ॥

ಭಗವಾನ್ ತನ್ನ ಆತ್ಮಯೋಗಮಾಯೆಯಿಂದ ಇಂತಹ ವೇಷರೂಪವನ್ನು ಕಲ್ಪಪರ್ಯಂತ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ವಿಭಿನ್ನ ಲೋಕಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಲೀಲೆಯು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿರಲೆಂದು ಮತ್ತು ಲೋಕಸ್ಥಿತಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲೆಂದು—ಇದೇ ಅರ್ಥ.

Verse 42

योऽन्तर्विस्तार एतेन ह्यलोकपरिमाणं च व्याख्यातं यद्ब‍‌हिर्लोकालोकाचलात् । तत: परस्ताद्योगेश्वरगतिं विशुद्धामुदाहरन्ति ॥ ४२ ॥

ಪ್ರಿಯ ರಾಜನೇ, ಲೋಕಾಲೋಕ ಪರ್ವತದ ಹೊರಗೆ ‘ಅಲೋಕ-ವರ್ಷ’ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ; ಅದರ ವಿಸ್ತಾರವು ಪರ್ವತದ ಒಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಷ್ಟೇ—ಅಂದರೆ 12 ಕೋಟಿ 50 ಲಕ್ಷ ಯೋಜನೆಗಳು. ಅಲೋಕ-ವರ್ಷದ ಆಚೆಗೆ ಯೋಗೇಶ್ವರರ ವಿಶುದ್ಧ ಗತಿ ಇದೆ; ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಗುಣಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಅತೀತವಾದುದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ.

Verse 43

अण्डमध्यगत: सूर्यो द्यावाभूम्योर्यदन्तरम् । सूर्याण्डगोलयोर्मध्ये कोट्य: स्यु: पञ्चविंशति: ॥ ४३ ॥

ಸೂರ್ಯನು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಭೂರ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಭುವರ್ಲೋಕಗಳ ಮಧ್ಯದ ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಸೂರ್ಯದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಪರಿಧಿವರೆಗೆ ದೂರವು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಕೋಟಿ ಯೋಜನಗಳು.

Verse 44

मृतेऽण्ड एष एतस्मिन् यदभूत्ततो मार्तण्ड इति व्यपदेश: । हिरण्यगर्भ इति यद्धिरण्याण्डसमुद्भ‍व: ॥ ४४ ॥

ಸೂರ್ಯದೇವನು ವೈರಾಜನೆಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಸಮಷ್ಟಿ ಭೌತಿಕ ದೇಹರೂಪ. ಸೃಷ್ಟಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಜಡ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಅಂಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕಾರಣ ಮಾರ್ತಂಡನೆಂದು, ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಯಿಂದ ದೇಹ ಪಡೆದ ಕಾರಣ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 45

सूर्येण हि विभज्यन्ते दिश: खं द्यौर्मही भिदा । स्वर्गापवर्गौ नरका रसौकांसि च सर्वश: ॥ ४५ ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ಸೂರ್ಯದೇವ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಲೋಕವೇ ಸಮಸ್ತ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದಲೇ ಆಕಾಶ, ಮೇಲಿನ ಲೋಕಗಳು, ಈ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಲೋಕಗಳ ಭೇದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಭೋಗ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ನರಕ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಪಾತಾಳ ಎಂಬುದೂ ಸೂರ್ಯದಿಂದಲೇ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 46

देवतिर्यङ्‍मनुष्याणां सरीसृपसवीरुधाम् । सर्वजीवनिकायानां सूर्य आत्मा द‍ृगीश्वर: ॥ ४६ ॥

ದೇವತೆಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಸರೀಸೃಪಗಳು, ಲತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳು—ಎಲ್ಲ ಜೀವಸಮೂಹವೂ ಸೂರ್ಯಲೋಕದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ತಾಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೂ ಸೂರ್ಯನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದೃಷ್ಟಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದರಿಂದ ಅವನು ದೃಗೀಶ್ವರ, ಅಂದರೆ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಧಿಷ್ಠಾತ ದೇವರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.