Adhyaya 72

Verse 1

श्रीशुक उवाच एकदा तु सभामध्य आस्थितो मुनिभिर्वृत: । ब्राह्मणै: क्षत्रियैर्वैश्यैर्भ्रातृभिश्च युधिष्ठिर: ॥ १ ॥ आचार्यै: कुलवृद्धैश्च ज्ञातिसम्बन्धिबान्धवै: । श‍ृण्वतामेव चैतेषामाभाष्येदमुवाच ह ॥ २ ॥

ಶ್ರೀಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಹೇಳಿದರು—ಒಂದು ದಿನ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಮುನಿಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು, ತನ್ನ ಸಹೋದರರು, ಆಚಾರ್ಯರು, ಕುಲವೃದ್ಧರು, ಬಂಧು-ಸಂಬಂಧಿಗಳು, ಮಾವ-ಮೈತ್ರಿ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ವೃತನಾಗಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದನು. ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನು ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 2

श्रीशुक उवाच एकदा तु सभामध्य आस्थितो मुनिभिर्वृत: । ब्राह्मणै: क्षत्रियैर्वैश्यैर्भ्रातृभिश्च युधिष्ठिर: ॥ १ ॥ आचार्यै: कुलवृद्धैश्च ज्ञातिसम्बन्धिबान्धवै: । श‍ृण्वतामेव चैतेषामाभाष्येदमुवाच ह ॥ २ ॥

ಶ್ರೀಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಒಂದು ದಿನ ರಾಜಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಮಹಾರಾಜನು ಮುನಿಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಸಹೋದರರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದನು. ಆಚಾರ್ಯರು, ಕುಲವೃದ್ಧರು, ಬಂಧು-ಸಂಬಂಧಿಗಳು, ಮಾವಂದಿರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರು ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನು ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 3

श्रीयुधिष्ठिर उवाच क्रतुराजेन गोविन्द राजसूयेन पावनी: । यक्ष्ये विभूतीर्भवतस्तत् सम्पादय न: प्रभो ॥ ३ ॥

ಶ್ರೀ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಗೋವಿಂದಾ! ಕ್ರತುಗಳ ರಾಜನಾದ ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗದಿಂದ ನಿನ್ನ ಪಾವನ ವೈಭವ-ವಿಭೂತಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಪೂಜಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರಭು, ನಮ್ಮ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಸಫಲಗೊಳಿಸು.

Verse 4

त्वत्पादुके अविरतं परि ये चरन्ति ध्यायन्त्यभद्रनशने शुचयो गृणन्ति । विन्दन्ति ते कमलनाभ भवापवर्ग- माशासते यदि त आशिष ईश नान्ये ॥ ४ ॥

ಹೇ ಕಮಲನಾಭಾ! ಎಲ್ಲ ಅಶುಭವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ನಿನ್ನ ಪಾದುಕைகளை ನಿರಂತರ ಸೇವಿಸಿ, ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಶುದ್ಧಚಿತ್ತದಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುವವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಈಶ್ವರಾ! ಅವರು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ವರವನ್ನು ಬಯಸಿದರೂ ಅದೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದ ಇತರರು ಎಂದಿಗೂ ತೃಪ್ತರಾಗರು.

Verse 5

तद् देवदेव भवतश्चरणारविन्द- सेवानुभावमिह पश्यतु लोक एष: । ये त्वां भजन्ति न भजन्त्युत वोभयेषां निष्ठां प्रदर्शय विभो कुरुसृञ्जयानाम् ॥ ५ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವದೇವಾ! ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಗಳ ಸೇವೆಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಈ ಲೋಕವು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಲಿ. ಹೇ ವಿಭೋ! ಕುರು-ಸೃಂಜಯರಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುವವರೂ ಭಜಿಸದವರೂ—ಇವರಿಬ್ಬರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸು.

Verse 6

न ब्रह्मण: स्वपरभेदमतिस्तव स्यात् सर्वात्मन: समद‍ृश: स्वसुखानुभूते: । संसेवतां सुरतरोरिव ते प्रसाद: सेवानुरूपमुदयो न विपर्ययोऽत्र ॥ ६ ॥

ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ‘ಇವನು ನನ್ನವನು, ಅವನು ಪರನ’ ಎಂಬ ಭೇದಬುದ್ಧಿ ಇರಲಾರದು; ನೀನು ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ, ಸಮದೃಷ್ಟಿ, ಸ್ವಸুখಾನುಭವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀ. ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದಂತೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಸೇವಿಸುವವರಿಗೆ ಅವರ ಸೇವೆಗೆ ತಕ್ಕ ಫಲವನ್ನು ನೀನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತೀ; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 7

श्रीभगवानुवाच सम्यग् व्यवसितं राजन् भवता शत्रुकर्शन । कल्याणी येन ते कीर्तिर्लोकाननु भविष्यति ॥ ७ ॥

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ, ಶತ್ರುಕರ্ষಣನೇ! ನಿನ್ನ ನಿರ್ಣಯ ಸಮ್ಯಕ್; ಇದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮಂಗಳಕರ ಕೀರ್ತಿ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಿಸುವುದು.

Verse 8

ऋषीणां पितृदेवानां सुहृदामपि न: प्रभो । सर्वेषामपि भूतानामीप्सित: क्रतुराडयम् ॥ ८ ॥

ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು, ನಮ್ಮ ಸುಹೃದರು, ಹಾಗೆಯೇ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಈ ಯಜ್ಞರಾಜನಾದ ಮಹಾಕ್ರತು ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.

Verse 9

विजित्य नृपतीन्सर्वान् कृत्वा च जगतीं वशे । सम्भृत्य सर्वसम्भारानाहरस्व महाक्रतुम् ॥ ९ ॥

ಮೊದಲು ಎಲ್ಲ ರಾಜರನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊ; ನಂತರ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಈ ಮಹಾಕ್ರತುವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು.

Verse 10

एते ते भ्रातरो राजल्ँ लोकपालांशसम्भवा: । जितोऽस्म्यात्मवता तेऽहं दुर्जयो योऽकृतात्मभि: ॥ १० ॥

ಓ ರಾಜನೇ! ನಿನ್ನ ಈ ಸಹೋದರರು ವಿವಿಧ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ದೇವತೆಗಳ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಜನ್ಮ ಪಡೆದವರು. ನೀನು ಇಷ್ಟು ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯೆಂದರೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾರದವರಿಗೆ ಅಜೇಯನಾದ ನನ್ನನ್ನೂ ನೀನು ಜಯಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 11

न कश्चिन्मत्परं लोके तेजसा यशसा श्रिया । विभूतिभिर्वाभिभवेद् देवोऽपि किमु पार्थिव: ॥ ११ ॥

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪರಮ ಭಕ್ತನನ್ನು ತೇಜಸ್ಸು, ಯಶಸ್ಸು, ಶ್ರೀ (ಸೌಂದರ್ಯ-ಐಶ್ವರ್ಯ) ಅಥವಾ ಇತರ ವಿಭೂತಿಗಳಿಂದ ಯಾರೂ ಮಣಿಸಲಾರರು—ದೇವನೂ ಅಲ್ಲ; ಇನ್ನೂ ಭೌಮ ರಾಜನ ಮಾತೇನು?

Verse 12

श्रीशुक उवाच निशम्य भगवद्गीतं प्रीत: फुल्ल‍मुखाम्बुज: । भ्रातृन् दिग्विजयेऽयुङ्क्त विष्णुतेजोपबृंहितान् ॥ १२ ॥

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು—ಭಗವಂತನ ಗೀತವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಮಹಾರಾಜನು ಹರ್ಷಗೊಂಡನು; ಅವನ ಮುಖ ಕಮಲದಂತೆ ಅರಳಿತು. ನಂತರ ವಿಷ್ಣು-ತೇಜದಿಂದ ಬಲಗೊಂಡ ಸಹೋದರರನ್ನು ದಿಗ್ವಿಜಯಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಿದನು.

Verse 13

सहदेवं दक्षिणस्यामादिशत् सह सृञ्जयै: । दिशि प्रतीच्यां नकुलमुदीच्यां सव्यसाचिनम् । प्राच्यां वृकोदरं मत्स्यै: केकयै: सह मद्रकै: ॥ १३ ॥

ಅವನು ಸಹದೇವನನ್ನು ಸೃಂಜಯರೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ನಕುಲನನ್ನು ಮತ್ಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ; ಸವ್ಯಸಾಚಿಯಾದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಕೇಕಯರೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ; ಮತ್ತು ವೃಕೋದರ ಭೀಮನನ್ನು ಮದ್ರಕರೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.

Verse 14

ते विजित्य नृपान्वीरा आजह्रुर्दिग्भ्य ओजसा । अजातशत्रवे भूरि द्रविणं नृप यक्ष्यते ॥ १४ ॥

ಆ ವೀರರು ಅನೇಕ ರಾಜರನ್ನು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಜಯಿಸಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಅಪಾರ ಧನವನ್ನು ತಂದು, ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲು ಉತ್ಸುಕನಾದ ಅಜಾತಶತ್ರು ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಮಹಾರಾಜನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು, ಓ ರಾಜನೇ।

Verse 15

श्रुत्वाजितं जरासन्धं नृपतेर्ध्यायतो हरि: । आहोपायं तमेवाद्य उद्धवो यमुवाच ह ॥ १५ ॥

ಜರಾಸಂಧನು ಇನ್ನೂ ಅಜಿತನೆಂದು ಕೇಳಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ರಾಜನು ಚಿಂತನೆಗೆ ಒಳಗಾದನು. ಆಗ ಆದ್ಯನಾದ ಹರಿ, ಉದ್ಧವನು ಮುಂಚೆ ಹೇಳಿದ್ದ ಅದೇ ಉಪಾಯವನ್ನು ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.

Verse 16

भीमसेनोऽर्जुन: कृष्णो ब्रह्मलिङ्गधरास्‍त्रय: । जग्मुर्गिरिव्रजं तात बृहद्रथसुतो यत: ॥ १६ ॥

ಆಮೇಲೆ ಭೀಮಸೇನ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ—ಈ ಮೂವರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ತಾತಾ, ಗಿರಿವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಅಲ್ಲಿ ಬೃಹದ್ರಥನ ಪುತ್ರ (ಜರಾಸಂಧ) ಇದ್ದನು.

Verse 17

ते गत्वातिथ्यवेलायां गृहेषु गृहमेधिनम् । ब्रह्मण्यं समयाचेरन् राजन्या ब्रह्मलिङ्गिन: ॥ १७ ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೇಷಧರಿಸಿದ ಆ ರಾಜನ್ಯರು ಅತಿಥಿ ಸ್ವೀಕಾರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ಬೇಡಿದರು।

Verse 18

राजन् विद्ध्यतिथीन् प्राप्तानर्थिनो दूरमागतान् । तन्न: प्रयच्छ भद्रं ते यद्वयं कामयामहे ॥ १८ ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ದೂರದಿಂದ ಬಂದ ಬೇಡಿಕೆಯ ಅತಿಥಿಗಳೆಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ತಿಳಿ. ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ ಎಂದು ನಾವು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ; ನಾವು ಬಯಸುವುದನ್ನು ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು।

Verse 19

किं दुर्मर्षं तितिक्षूणां किमकार्यमसाधुभि: । किं न देयं वदान्यानां क: पर: समदर्शिनाम् ॥ १९ ॥

ಸಹಿಷ್ಣುಗಳು ಏನನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರರು? ದುಷ್ಟರು ಯಾವ ಅಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲಾರರು? ದಾನಿಗಳು ಏನನ್ನು ಕೊಡಲಾರರು? ಸಮದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ಪರರು ಯಾರು?

Verse 20

योऽनित्येन शरीरेण सतां गेयं यशो ध्रुवम् । नाचिनोति स्वयं कल्प: स वाच्य: शोच्य एव स: ॥ २० ॥

ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೂ ಈ ಅನಿತ್ಯ ದೇಹದಿಂದ ಸಜ್ಜನರು ಹಾಡುವ ಶಾಶ್ವತ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸದವನು ದೂಷಣೀಯನೂ, ಕರುಣಾರ್ಹನೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 21

हरिश्चन्द्रो रन्तिदेव उञ्छवृत्ति: शिबिर्बलि: । व्याध: कपोतो बहवो ह्यध्रुवेण ध्रुवं गता: ॥ २१ ॥

ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ, ರಂತಿದೇವ, ಉಞ್ಛವೃತ್ತಿ ಮುದ್ಗಲ, ಶಿಬಿ, ಬಲಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಾಧ ಮತ್ತು ಪಾರಿವಾಳ—ಇವರೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರೂ ಅನಿತ್ಯದಿಂದಲೇ ನಿತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 22

श्रीशुक उवाच स्वरैराकृतिभिस्तांस्तु प्रकोष्ठैर्ज्याहतैरपि । राजन्यबन्धून् विज्ञाय द‍ृष्टपूर्वानचिन्तयत् ॥ २२ ॥

ಶ್ರೀಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಹೇಳಿದರು—ಅವರ ಧ್ವನಿಸ್ವರ, ದೇಹಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮುಂಗೈಗಳ ಮೇಲೆ ಧನುಷ್ಯದ ಜ್ಯಾ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಜರಾಸಂಧನು ಅವರು ರಾಜವಂಶೀಯರು ಎಂದು ತಿಳಿದನು. ನಂತರ ಇವರನ್ನು ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲೋ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 23

राजन्यबन्धवो ह्येते ब्रह्मलिङ्गानि बिभ्रति । ददानि भिक्षितं तेभ्य आत्मानमपि दुस्त्यजम् ॥ २३ ॥

[ಜರಾಸಂಧನು ಮನದಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದನು:] ಇವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ರಾಜವಂಶೀಯರು, ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ಅವರು ಬೇಡುವ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಾನು ನೀಡಲೇಬೇಕು—ಅದು ತ್ಯಜಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದ ನನ್ನ ದೇಹವೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಹ.

Verse 24

बलेर्नु श्रूयते कीर्तिर्वितता दिक्ष्वकल्मषा । ऐश्वर्याद् भ्रंशितस्यापि विप्रव्याजेन विष्णुना ॥ २४ ॥ श्रियं जिहीर्षतेन्द्रस्य विष्णवे द्विजरूपिणे । जानन्नपि महीं प्रादाद् वार्यमाणोऽपि दैत्यराट् ॥ २५ ॥

ನಿಜಕ್ಕೂ ಬಲಿ ಮಹಾರಾಜನ ನಿರ್ಮಲ ಕೀರ್ತಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣು ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಐಶ್ವರ್ಯವಂತನಾದ ಬಲಿಯನ್ನೂ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದರು.

Verse 25

बलेर्नु श्रूयते कीर्तिर्वितता दिक्ष्वकल्मषा । ऐश्वर्याद् भ्रंशितस्यापि विप्रव्याजेन विष्णुना ॥ २४ ॥ श्रियं जिहीर्षतेन्द्रस्य विष्णवे द्विजरूपिणे । जानन्नपि महीं प्रादाद् वार्यमाणोऽपि दैत्यराट् ॥ २५ ॥

ಇಂದ್ರನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ದ್ವಿಜರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ಯುಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ಗುರುವು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ದೈತ್ಯರಾಜ ಬಲಿಯು ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 26

जीवता ब्राह्मणार्थाय को न्वर्थ: क्षत्रबन्धुना । देहेन पतमानेन नेहता विपुलं यश: ॥ २६ ॥

ಬದುಕುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ, ನಾಶವಂತ ದೇಹದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿ ಮಹತ್ತಾದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸದ ಅಯೋಗ್ಯ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

Verse 27

इत्युदारमति: प्राह कृष्णार्जुनवृकोदरान् । हे विप्रा व्रियतां कामो ददाम्यात्मशिरोऽपि व: ॥ २७ ॥

ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಉದಾರಮತಿ ಜರಾಸಂಧನು ಕೃಷ್ಣ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಭೀಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದುದನ್ನು ಆರಿಸಿರಿ; ನನ್ನ ತಲೆಯನ್ನೂ ಸಹ ನಿಮಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.”

Verse 28

श्रीभगवानुवाच युद्धं नो देहि राजेन्द्र द्वन्द्वशो यदि मन्यसे । युद्धार्थिनो वयं प्राप्ता राजन्या नान्यकाङ्‍‍क्षिण: ॥ २८ ॥

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು— “ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದರೆ ನಮಗೆ ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊಡು. ನಾವು ಕ್ಷತ್ರಿಯರು; ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬೇಡಲು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ; ಬೇರೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇಲ್ಲ.”

Verse 29

असौ वृकोदर: पार्थस्तस्य भ्रातार्जुनो ह्ययम् । अनयोर्मातुलेयं मां कृष्णं जानीहि ते रिपुम् ॥ २९ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಇರುವವನು ಪೃಥೆಯ ಪುತ್ರ ಭೀಮ; ಇವನು ಅವನ ಸಹೋದರ ಅರ್ಜುನ. ನಾನು ಇವರ ಮಾತುಲಪುತ್ರ ಕೃಷ್ಣ— ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಶತ್ರುವೆಂದು ತಿಳಿ.

Verse 30

एवमावेदितो राजा जहासोच्चै: स्म मागध: । आह चामर्षितो मन्दा युद्धं तर्हि ददामि व: ॥ ३० ॥

ಹೀಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಗಧರಾಜನು ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕು, ಕೋಪದಿಂದ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು— “ಸರಿ, ಮೂರ್ಖರೇ, ನಿಮಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ!”

Verse 31

न त्वया भीरुणा योत्स्ये युधि विक्लवतेजसा । मथुरां स्वपुरीं त्यक्त्वा समुद्रं शरणं गत: ॥ ३१ ॥

“ಆದರೆ ನಾನು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ, ಓ ಕೃಷ್ಣ, ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ನೀನು ಭೀರು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿ, ನೀನು ಮಥುರೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಮುದ್ರದ ಶರಣಿಗೆ ಹೋದೆಯೆ.”

Verse 32

अयं तु वयसातुल्यो नातिसत्त्वो न मे सम: । अर्जुनो न भवेद् योद्धा भीमस्तुल्यबलो मम ॥ ३२ ॥

ಈ ಅರ್ಜುನನು ನನ್ನ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಮನಲ್ಲ, ಅತಿಬಲವಂತನೂ ಅಲ್ಲ; ನನ್ನ ಸಮನಾಗಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಧನಾಗಬಾರದು. ಭೀಮನು ಮಾತ್ರ ನನ್ನ ಸಮಬಲವಂತನು.

Verse 33

इत्युक्त्वा भीमसेनाय प्रादाय महतीं गदाम् । द्वितीयां स्वयमादाय निर्जगाम पुराद् बहि: ॥ ३३ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಜರಾಸಂಧನು ಭೀಮಸೇನನಿಗೆ ಮಹಾ ಗದೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ತಾನೂ ಇನ್ನೊಂದು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಗರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 34

तत: समेखले वीरौ संयुक्तावितरेतरम् । जघ्नतुर्वज्रकल्पाभ्यां गदाभ्यां रणदुर्मदौ ॥ ३४ ॥

ನಂತರ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ರಣೋನ್ಮಾದದಿಂದ ಮದಗೊಂಡು ವಜ್ರಸಮಾನ ಗದೆಗಳಿಂದ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದರು.

Verse 35

मण्डलानि विचित्राणि सव्यं दक्षिणमेव च । चरतो: शुशुभे युद्धं नटयोरिव रङ्गिणो: ॥ ३५ ॥

ಅವರು ವಿಚಿತ್ರ ವಲಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾ ಎಡಕ್ಕೂ ಬಲಕ್ಕೂ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಂಗಮಂದಿರದ ನಟರಂತೆ ಅವರ ಯುದ್ಧವು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿಸಿತು.

Verse 36

ततश्चटचटाशब्दो वज्रनिष्पेससन्निभ: । गदयो: क्षिप्तयो राजन्दन्तयोरिव दन्तिनो: ॥ ३६ ॥

ಆಗ ಎಸೆದ ಎರಡು ಗದೆಗಳು ಡಿಕ್ಕಿಯಾದಾಗ ‘ಚಟಚಟ’ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ವಜ್ರಾಘಾತದಂತೆ ಕೇಳಿಬಂತು. ಓ ರಾಜನೇ, ಅದು ಹೋರಾಡುವ ಎರಡು ಆನೆಗಳ ದಂತಗಳ ಢಿಕ್ಕಿಯ ಶಬ್ದದಂತಿತ್ತು.

Verse 37

ते वै गदे भुजजवेन निपात्यमाने अन्योन्यतोंऽसकटिपादकरोरुजत्रुम् । चूर्णीबभूवतुरुपेत्य यथार्कशाखे संयुध्यतोर्द्विरदयोरिव दीप्तमन्व्यो: ॥ ३७ ॥

ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಭುಜವೇಗದಿಂದ ಗದೆಗಳನ್ನು ಬೀಸುತ್ತಾ ಪರಸ್ಪರರ ಭುಜ, ಕಟಿ, ಪಾದ, ಕೈ, ತೊಡೆ ಮತ್ತು ಜತ್ರುವಿನ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದರು. ಆ ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಗದೆಗಳು, ಕೋಪಗೊಂಡ ಎರಡು ಆನೆಗಳು ಅರ್ಕವೃಕ್ಷದ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದಾಡುವಾಗ ಕೊಂಬೆಗಳು ಚೂರುಚೂರಾಗುವಂತೆ, ಚೂರಾಗಿ ಮುರಿದವು।

Verse 38

इत्थं तयो: प्रहतयोर्गदयोर्नृवीरौ क्रुद्धौ स्वमुष्टिभिरय:स्परशैरपिष्टाम् । शब्दस्तयो: प्रहरतोरिभयोरिवासी- न्निर्घातवज्रपरुषस्तलताडनोत्थ: ॥ ३८ ॥

ಹೀಗೆ ಗದೆಗಳು ನಾಶವಾದ ಮೇಲೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ನರಶೂರರು ಕೋಪದಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣದಂತೆ ಕಠಿಣವಾದ ಮುಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಹೊಡೆದರು. ಅವರ ತಾಳಾಟದ ಶಬ್ದವು ಎರಡು ಆನೆಗಳು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವಂತೆ ಅಥವಾ ಕಠಿಣ ವಜ್ರಘಾತದ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಕೇಳಿತು।

Verse 39

तयोरेवं प्रहरतो: समशिक्षाबलौजसो: । निर्विशेषमभूद् युद्धमक्षीणजवयोर्नृप ॥ ३९ ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ಸಮಾನ ತರಬೇತಿ, ಬಲ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೊಡೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ತೀರ್ಮಾನ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಅವರ ವೇಗ ಕ್ಷೀಣಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು।

Verse 40

शत्रोर्जन्ममृती विद्वाञ्जीवितं च जराकृतम् । पार्थमाप्याययन् स्वेन तेजसाचिन्तयद्धरि: ॥ ४० ॥

ಭಗವಾನ್ ಹರಿಯು ಶತ್ರು ಜರಾಸಂಧನ ಜನ್ಮ-ಮರಣದ ರಹಸ್ಯವನ್ನೂ, ರಾಕ್ಷಸಿ ಜರಾ ನೀಡಿದ ಜೀವಿತವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದನು. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಚಿಂತಿಸಿ, ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾರ್ಥ (ಭೀಮ)ನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬಿದನು।

Verse 41

सञ्चिन्त्यारिवधोपायं भीमस्यामोघदर्शन: । दर्शयामास विटपं पाटयन्निव संज्ञया ॥ ४१ ॥

ಶತ್ರುವಧದ ಉಪಾಯವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ, ಅಮೋಘದರ್ಶನನಾದ ಪ್ರಭುವು ಭೀಮನಿಗೆ ಸಂಕೇತ ನೀಡಿದನು—ಮರದ ಸಣ್ಣ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೀರಿ ತೋರಿಸಿದಂತೆ.

Verse 42

तद् विज्ञाय महासत्त्वो भीम: प्रहरतां वर: । गृहीत्वा पादयो: शत्रुं पातयामास भूतले ॥ ४२ ॥

ಆ ಸಂಕೇತವನ್ನು ತಿಳಿದು ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧ ಭೀಮನು ಶತ್ರುವನ್ನು ಪಾದಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಭೂಮಿಗೆ ಕೆಡವಿದನು।

Verse 43

एकं पादं पदाक्रम्य दोर्भ्यामन्यं प्रगृह्य स: । गुदत: पाटयामास शाखमिव महागज: ॥ ४३ ॥

ಭೀಮನು ಒಂದು ಕಾಲನ್ನು ತನ್ನ ಪಾದದಿಂದ ಒತ್ತಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಲನ್ನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಾಗಜವು ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಮುರಿಯುವಂತೆ, ಗುದದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಚೀರಿದನು।

Verse 44

एकपादोरुवृषणकटिपृष्ठस्तनांसके । एकबाह्वक्षिभ्रूकर्णे शकले दद‍ृशु: प्रजा: ॥ ४४ ॥

ಆಮೇಲೆ ಪ್ರಜೆಗಳು ರಾಜನು ಎರಡು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು—ಪ್ರತಿ ತುಂಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಕಾಲು, ತೊಡೆ, ವೃಷಣ, ಕಟಿ, ಭುಜ, ಕೈ, ಕಣ್ಣು, ಭ್ರೂ ಮತ್ತು ಕಿವಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಬೆನ್ನು ಮತ್ತು ಎದೆಯ ಅರ್ಧಭಾಗವಿತ್ತು।

Verse 45

हाहाकारो महानासीन्निहते मगधेश्वरे । पूजयामासतुर्भीमं परिरभ्य जयाच्युतौ ॥ ४५ ॥

ಮಗಧೇಶ್ವರನು ಹತನಾದಾಗ ಮಹಾ ಅಳಲು ಕೂಗು ಎದ್ದಿತು; ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ಭೀಮನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು।

Verse 46

सहदेवं तत्तनयं भगवान् भूतभावन: । अभ्यषिञ्चदमेयात्मा मगधानां पतिं प्रभु: । मोचयामास राजन्यान्संरुद्धा मागधेन ये ॥ ४६ ॥

ಸರ್ವಜೀವಿಗಳ ಪಾಲಕ, ಅಮೇಯಾತ್ಮನಾದ ಭಗವಂತನು ಜರಾಸಂಧನ ಪುತ್ರ ಸಹದೇವನನ್ನು ಮಗಧರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು; ನಂತರ ಮಗಧನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು।