Adhyaya 38
Akrūra’s Journey to Vraja and His Devotional Vision of Kṛṣṇa and Balarāma
ಕಂಸನು ಅಕ್ರೂರನನ್ನು ದೂತನಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರನ್ನು ಮಥುರೆಗೆ ಕರೆತರುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಕ್ರೂರನು ಮಥುರೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ನಂದಮಹಾರಾಜರ ಗೋಕುಲದ ಕಡೆ ಸಾಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಭಾವಪೂರ್ಣ ಚಿಂತನೆಗೆ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಅನರ್ಹತೆಯನ್ನು ಅಳಲುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಭುವಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪತಿತರಿಗೂ ಭಗವಂತನ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಿವ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಳು ಪೂಜಿಸುವ ಪ್ರಭುವಿನ ಕಮಲಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಹರಿಕಥೆಯ ಪಾವನಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭುವಿನ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ತಲುಪಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಪರವಶ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಆ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ ಉರುಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ದೀಪ್ತಿಮಂತ, ಯೌವನಭರಿತ, ಪರಮಸುಂದರ ಕೃಷ್ಣ-ಬಲರಾಮರನ್ನು ನೋಡಿ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಕೃಷ್ಣನು ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸುತ್ತಾನೆ, ಬಲರಾಮನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಅತಿಥಿ-ಸತ್ಕಾರ—ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಳನ, ಆಸನ, ಭೋಜನ ಇತ್ಯಾದಿ—ಮಾಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಂಸನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಯಾದವರ ಕುಶಲವನ್ನು ನಂದನು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರೂರನ ಸಂದೇಶ ಮತ್ತು ಮಥುರಾ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಇದು ಪೀಠಿಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ।
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच अक्रूरोऽपि च तां रात्रिं मधुपुर्यां महामति: । उषित्वा रथमास्थाय प्रययौ नन्दगोकुलम् ॥ १ ॥
ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಅಕ್ರೂರನು ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ ಆ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಕಳೆದು, ರಥವನ್ನು ಏರಿ ನಂದಗೋಕೂಲದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು।
Verse 2
गच्छन्पथि महाभागो भगवत्यम्बुजेक्षणे । भक्तिं परामुपगत एवमेतदचिन्तयत् ॥ २ ॥
ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ಅಕ್ರೂರನು ಕಮಲನೇತ್ರನಾದ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ಹೀಗೆಂದು ಅವನು ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು।
Verse 3
किं मयाचरितं भद्रं किं तप्तं परमं तप: । किं वाथाप्यर्हते दत्तं यद्द्रक्ष्याम्यद्य केशवम् ॥ ३ ॥
ಅಕ್ರೂರನು ಯೋಚಿಸಿದನು—ನಾನು ಯಾವ ಶುಭಕರ್ಮ ಮಾಡಿದೆ? ಯಾವ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದೆ? ಯಾವ ಆರಾಧನೆ ಅಥವಾ ಯಾವ ದಾನ ನೀಡಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಇಂದು ಕೇಶವನ ದರ್ಶನವಾಗಲಿದೆ?
Verse 4
ममैतद् दुर्लभं मन्य उत्तम:श्लोकदर्शनम् । विषयात्मनो यथा ब्रह्मकीर्तनं शूद्रजन्मन: ॥ ४ ॥
ನಾನು ವಿಷಯಾಸಕ್ತ ಭೋಗಪರನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತಮಶ್ಲೋಕ ಭಗವಂತನ ದರ್ಶನ ನನಗೆ ಎಷ್ಟು ದುರ್ಲಭವೋ, ಶೂದ್ರಜನ್ಮನಿಗೆ ವೇದಮಂತ್ರ ಕೀರ್ತನೆ ಅಷ್ಟೇ ದುರ್ಲಭವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 5
मैवं ममाधमस्यापि स्यादेवाच्युतदर्शनम् । ह्रियमाण: कालनद्या क्वचित्तरति कश्चन ॥ ५ ॥
ಅಂತಹ ಯೋಚನೆ ಬೇಡ! ನನ್ನಂತಹ ಅಧಮನಿಗೂ ಅಚ್ಯುತನ ದರ್ಶನ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು; ಕಾಲನದಿಯಲ್ಲಿ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲ್ಪಡುವ ಜೀವ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೀರ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ.
Verse 6
ममाद्यामङ्गलं नष्टं फलवांश्चैव मे भव: । यन्नमस्ये भगवतो योगिध्येयाङ्घ्रिपङ्कजम् ॥ ६ ॥
ಇಂದು ನನ್ನ ಅಮಂಗಳವೆಲ್ಲ ನಾಶವಾಯಿತು, ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಫಲವಂತಾಯಿತು; ಯಾಕೆಂದರೆ ಯೋಗಿಗಳು ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಭಗವಂತನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 7
कंसो बताद्याकृत मेऽत्यनुग्रहं द्रक्ष्येऽङ्घ्रिपद्मं प्रहितोऽमुना हरे: । कृतावतारस्य दुरत्ययं तम: पूर्वेऽतरन् यन्नखमण्डलत्विषा ॥ ७ ॥
ನಿಜಕ್ಕೂ, ಇಂದು ಕಂಸನು ನನಗೆ ಅಪಾರ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಿದನು—ಅವನು ಕಳುಹಿಸಿದುದರಿಂದ ನಾನು ಅವತಾರಧಾರಿ ಹರಿಯ ಪದ್ಮಪಾದಗಳನ್ನು ನೋಡುವೆನು. ಅವನ ನಖಮಂಡಲದ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಹಿಂದಿನವರು ದುರತಿಕ್ರಮ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
Verse 8
यदर्चितं ब्रह्मभवादिभि: सुरै: श्रिया च देव्या मुनिभि: ससात्वतै: । गोचारणायानुचरैश्चरद्वने यद् गोपिकानां कुचकुङ्कुमाङ्कितम् ॥ ८ ॥
ಆ ಪದ್ಮಪಾದಗಳು ಬ್ರಹ್ಮ, ಭವ (ಶಿವ) ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳಿಂದ, ಶ್ರೀದೇವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅದೇ ಪಾದಗಳಿಂದ ಪ್ರಭು ಸಖರೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗೋಚಾರಣೆಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವು ಗೋಪಿಯರ ಕುಚಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅಂಕಿತವಾಗಿವೆ.
Verse 9
द्रक्ष्यामि नूनं सुकपोलनासिकं स्मितावलोकारुणकञ्जलोचनम् । मुखं मुकुन्दस्य गुडालकावृतं प्रदक्षिणं मे प्रचरन्ति वै मृगा: ॥ ९ ॥
ನನ್ನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆಗಳು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾನು ಮುಕುಂದನ ಮುಖವನ್ನು ಕಾಣುವೆನು—ಸುಂದರ ಗಂಡ-ಮೂಗು, ನಗು ತುಂಬಿದ ದೃಷ್ಟಿ, ಕೆಂಪು ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕುಂತಲಗಳಿಂದ ಆವೃತ ಮುಖ।
Verse 10
अप्यद्य विष्णोर्मनुजत्वमीयुषो भारावताराय भुवो निजेच्छया । लावण्यधाम्नो भवितोपलम्भनं मह्यं न न स्यात् फलमञ्जसा दृश: ॥ १० ॥
ಇಂದು ನಾನು ಪರಮೇಶ್ವರ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ—ಅವನು ಸರ್ವ ಸೌಂದರ್ಯದ ಧಾಮ; ಭೂಮಿಯ ಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸಲು ತನ್ನ ಮಧುರ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮಾನವಸಮಾನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳ ಫಲ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 11
य ईक्षिताहंरहितोऽप्यसत्सतो: स्वतेजसापास्ततमोभिदाभ्रम: । स्वमाययात्मन् रचितैस्तदीक्षया प्राणाक्षधीभि: सदनेष्वभीयते ॥ ११ ॥
ಅವನು ಕಾರಣ-ಕಾರ್ಯಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ‘ನಾನು’ ಎಂಬ ಮಿಥ್ಯಾತ್ಮಕ ತಾದಾತ್ಮ್ಯವಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಅಂತರಂಗ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮಾಯೆಯ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಕಿದಾಗ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಜೀವಗಳು ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯ, ಬುದ್ಧಿಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತವೆ।
Verse 12
यस्याखिलामीवहभि: सुमङ्गलै- र्वाचो विमिश्रा गुणकर्मजन्मभि: । प्राणन्ति शुम्भन्ति पुनन्ति वै जगत् यास्तद्विरक्ता: शवशोभना मता: ॥ १२ ॥
ಭಗವಂತನ ಗುಣಗಳು, ಕರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವತಾರಗಳು ಪರಮ ಮಂಗಳಕರ; ಅವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ವಚನಗಳು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿ, ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ—ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಶುಭಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವನ ಮಹಿಮೆ ಇಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳು ಶವದ ಅಲಂಕಾರದಂತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 13
स चावतीर्ण: किल सात्वतान्वये स्वसेतुपालामरवर्यशर्मकृत् । यशो वितन्वन् व्रज आस्त ईश्वरो गायन्ति देवा यदशेषमङ्गलम् ॥ १३ ॥
ಅದೇ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಸಾತ್ವತ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ್ದಾನೆ—ತಾನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಧರ್ಮಸೇತುವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡಲು. ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ತನ್ನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ; ದೇವತೆಗಳು ಆ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಪಾರ ಮಂಗಳಕರ।
Verse 14
तं त्वद्य नूनं महतां गतिं गुरुं त्रैलोक्यकान्तं दृशिमन्महोत्सवम् । रूपं दधानं श्रिय ईप्सितास्पदं द्रक्ष्ये ममासन्नुषस: सुदर्शना: ॥ १४ ॥
ಇಂದು ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಹಾತ್ಮರ ಗತಿ ಹಾಗೂ ಗುರು, ತ್ರಿಲೋಕದ ಕಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಮಹೋತ್ಸವವಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಆಶ್ರಯವಾದ ಆ ದಿವ್ಯರೂಪದಿಂದ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭಾತಗಳು ಮಂಗಳಕರವಾದವು.
Verse 15
अथावरूढ: सपदीशयो रथात् प्रधानपुंसोश्चरणं स्वलब्धये । धिया धृतं योगिभिरप्यहं ध्रुवं नमस्य आभ्यां च सखीन् वनौकस: ॥ १५ ॥
ನಂತರ ನಾನು ತಕ್ಷಣ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು ಪರಮಪುರುಷರಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ-ಬಲರಾಮರ ಪದಪದ್ಮಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆ ಪಾದಗಳನ್ನು ಯೋಗಿಗಳೂ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಭುವಿನ ಗೋಪಸಖರು ಮತ್ತು ವೃಂದಾವನದ ಎಲ್ಲ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 16
अप्यङ्घ्रिमूले पतितस्य मे विभु: शिरस्यधास्यन्निजहस्तपङ्कजम् । दत्ताभयं कालभुजाङ्गरंहसा प्रोद्वेजितानां शरणैषिणां नृणाम् ॥ १६ ॥
ನಾನು ಅವರ ಪಾದಮೂಲದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಾಗ, ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ಪ್ರಭು ತನ್ನ ಕಮಲಹಸ್ತವನ್ನು ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಕಾಲರೂಪದ ಬಲಿಷ್ಠ ಸರ್ಪದಿಂದ ಅತಿಯಾಗಿ ಕಳವಳಗೊಂಡು ಶರಣಾಗುವವರ ಭಯವನ್ನು ಆ ಕೈ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.
Verse 17
समर्हणं यत्र निधाय कौशिक- स्तथा बलिश्चाप जगत्त्रयेन्द्रताम् । यद्वा विहारे व्रजयोषितां श्रमं स्पर्शेन सौगन्धिकगन्ध्यपानुदत् ॥ १७ ॥
ಆ ಕಮಲಹಸ್ತಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಣೆ ಇಟ್ಟು ದಾನ ಮಾಡಿದುದರಿಂದ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ) ಮತ್ತು ಕೌಶಿಕ, ಹಾಗೆಯೇ ಬಲಿಯೂ ತ್ರಿಲೋಕೇಂದ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು. ರಾಸವಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಕೈ ವ್ರಜಗೋಪಿಯರ ಮುಖಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತವಾಗಿ ಅವರ ಬೆವರು ತೊಳೆದು ಶ್ರಮವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿತು.
Verse 18
न मय्युपैष्यत्यरिबुद्धिमच्युत: कंसस्य दूत: प्रहितोऽपि विश्वदृक् । योऽन्तर्बहिश्चेतस एतदीहितं क्षेत्रज्ञ ईक्षत्यमलेन चक्षुषा ॥ १८ ॥
ಕಂಸನು ನನ್ನನ್ನು ದೂತನಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರೂ ಅಚ್ಯುತನು ನನ್ನನ್ನು ಶತ್ರುವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಸರ್ವದರ್ಶಿ ಪ್ರಭುವೇ ಈ ದೇಹಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿಜವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ; ಆತನು ತನ್ನ ನಿರ್ಮಲ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜೀವಿಯ ಹೃದಯದ ಯತ್ನಗಳನ್ನು ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 19
अप्यङ्घ्रिमूलेऽवहितं कृताञ्जलिं मामीक्षिता सस्मितमार्द्रया दृशा । सपद्यपध्वस्तसमस्तकिल्बिषो वोढा मुदं वीतविशङ्क ऊर्जिताम् ॥ १९ ॥
ನಾನು ಅವರ ಪಾದಮೂಲದಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುವಾಗ, ಭಗವಾನ್ ಸ್ನೇಹಭರಿತ ನಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಆರ್ಧ್ರ ಕರುಣದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹರಿಸುವನು. ತಕ್ಷಣವೇ ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ಕಲ್ಮಷಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ಸಂಶಯಗಳು ತೊಲಗಿ, ಉಗ್ರ ಪರಮಾನಂದ ಉಂಟಾಗುವುದು।
Verse 20
सुहृत्तमं ज्ञातिमनन्यदैवतं दोर्भ्यां बृहद्भ्यां परिरप्स्यतेऽथ माम् । आत्मा हि तीर्थीक्रियते तदैव मे बन्धश्च कर्मात्मक उच्छ्वसित्यत: ॥ २० ॥
ನನ್ನನ್ನು ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರನೂ ಬಂಧುವೂ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ವಿಶಾಲ ಭುಜಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸುವನು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನನ್ನ ದೇಹ ಪವಿತ್ರವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭೌತಬಂಧನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕ್ಷಯವಾಗುವುದು।
Verse 21
लब्ध्वाङ्गसङ्गं प्रणतं कृताञ्जलिं मां वक्ष्यतेऽक्रूर ततेत्युरुश्रवा: । तदा वयं जन्मभृतो महीयसा नैवादृतो यो धिगमुष्य जन्म तत् ॥ २१ ॥
ಸರ್ವತ್ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಆಲಿಂಗನವನ್ನು ಪಡೆದು ನಾನು ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಅವರ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲುವೆನು. ಆಗ ಅವರು “ಪ್ರಿಯ ಅಕ್ರೂರ” ಎಂದು ಕರೆಯುವರು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಾರ್ಥಕವಾಗುವುದು; ಪರಮೇಶ್ವರನು ಗಮನಿಸದ ಜೀವನ ನಿಜಕ್ಕೂ ಕರುಣಾಜನಕ.
Verse 22
न तस्य कश्चिद् दयित: सुहृत्तमो न चाप्रियो द्वेष्य उपेक्ष्य एव वा । तथापि भक्तान् भजते यथा तथा सुरद्रुमो यद्वदुपाश्रितोऽर्थद: ॥ २२ ॥
ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಯಾರೂ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಿಯನಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಅತಿಸುಹೃದನಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಯಾರನ್ನೂ ಅಪ್ರಿಯ, ದ್ವೇಷ್ಯ ಅಥವಾ ಉಪೇಕ್ಷ್ಯ ಎಂದು ಅವನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಭಕ್ತರು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಾನೆ—ಸ್ವರ್ಗದ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷವು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರ ಆಶಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವಂತೆ।
Verse 23
किं चाग्रजो मावनतं यदूत्तम: स्मयन् परिष्वज्य गृहीतमञ्जलौ । गृहं प्रवेष्याप्तसमस्तसत्कृतं सम्प्रक्ष्यते कंसकृतं स्वबन्धुषु ॥ २३ ॥
ಮತ್ತೆ ಯದುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅಗ್ರಜ ಬಲರಾಮನು, ನಾನು ತಲೆಬಾಗಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಕೃತಾಂಜಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಗುತ್ತಾ ನನ್ನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸುವನು. ನಂತರ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ವಿಧಿವತ್ತಾದ ಆತಿಥ್ಯ-ಸತ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಿ, ಕಂಸನು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವನು।
Verse 24
श्रीशुक उवाच इति सञ्चिन्तयन्कृष्णं श्वफल्कतनयोऽध्वनि । रथेन गोकुलं प्राप्त: सूर्यश्चास्तगिरिं नृप ॥ २४ ॥
ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ರಾಜನೇ! ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ವಫಲ್ಕಪುತ್ರ ಅಕ್ರೂರನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ರಥದಲ್ಲಿ ಗೋಕುಲವನ್ನು ತಲುಪಿದನು; ಆಗ ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।
Verse 25
पदानि तस्याखिललोकपाल- किरीटजुष्टामलपादरेणो: । ददर्श गोष्ठे क्षितिकौतुकानि विलक्षितान्यब्जयवाङ्कुशाद्यै: ॥ २५ ॥
ಗೋಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರೂರನು ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡನು; ಆ ಪಾದರೇಣು ನಿರ್ಮಲವಾದುದು, ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಪಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಕಿರೀಟಗಳ ಮೇಲೆ ಧರಿಸುವರು. ಪದ್ಮ, ಯವ, ಅಂಕುಶಾದಿ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಆ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ನೀಡಿದವು।
Verse 26
तद्दर्शनाह्लादविवृद्धसम्भ्रम: प्रेम्णोर्ध्वरोमाश्रुकलाकुलेक्षण: । रथादवस्कन्द्य स तेष्वचेष्टत प्रभोरमून्यङ्घ्रिरजांस्यहो इति ॥ २६ ॥
ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಅಕ್ರೂರನ ಆನಂದವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಕ್ಕಿ ಉತ್ಸಾಹವಾಯಿತು. ಶುದ್ಧ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ರೋಮಾಂಚನಗೊಂಡು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವನು ರಥದಿಂದ ಜಿಗಿದು ಇಳಿದು ಆ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ನಡುವೆ ಉರುಳುತ್ತಾ—“ಅಹೋ! ಇದು ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪಾದರಜ!” ಎಂದು ಕೂಗಿದನು।
Verse 27
देहंभृतामियानर्थो हित्वा दम्भं भियं शुचम् । सन्देशाद् यो हरेर्लिङ्गदर्शनश्रवणादिभि: ॥ २७ ॥
ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಜೀವನದ ಪರಮ ಗುರಿ ಇದೇ—ಅಹಂಕಾರ, ಭಯ ಮತ್ತು ಶೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳ ದರ್ಶನ, ಶ್ರವಣ, ಕೀರ್ತನಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ಅಕ್ರೂರನು ಕಂಸನ ಆದೇಶದಿಂದ ಅನುಭವಿಸಿದಂತಹ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು।
Verse 28
ददर्श कृष्णं रामं च व्रजे गोदोहनं गतौ । पीतनीलाम्बरधरौ शरदम्बुरुहेक्षणौ ॥ २८ ॥ किशोरौ श्यामलश्वेतौ श्रीनिकेतौ बृहद्भुजौ । सुमुखौ सुन्दरवरौ बलद्विरदविक्रमौ ॥ २९ ॥ ध्वजवज्राङ्कुशाम्भोजैश्चिह्नितैरङ्घ्रिभिर्व्रजम् । शोभयन्तौ महात्मानौ सानुक्रोशस्मितेक्षणौ ॥ ३० ॥ उदाररुचिरक्रीडौ स्रग्विणौ वनमालिनौ । पुण्यगन्धानुलिप्ताङ्गौ स्नातौ विरजवाससौ ॥ ३१ ॥ प्रधानपुरुषावाद्यौ जगद्धेतू जगत्पती । अवतीर्णौ जगत्यर्थे स्वांशेन बलकेशवौ ॥ ३२ ॥ दिशो वितिमिरा राजन्कुर्वाणौ प्रभया स्वया । यथा मारकत: शैलो रौप्यश्च कनकाचितौ ॥ ३३ ॥
ನಂತರ ಅಕ್ರೂರನು ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ಗೋದುಹನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನೂ ರಾಮನನ್ನೂ ಕಂಡನು. ಕೃಷ್ಣನು ಪೀತಾಂಬರ, ಬಲರಾಮನು ನೀಲಾಂಬರ ಧರಿಸಿದ್ದರು; ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಶರದೃತುವಿನ ಕಮಲಗಳಂತೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಕಿಶೋರರು—ಒಬ್ಬನು ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಶ್ವೇತವರ್ಣ—ಶ್ರೀನಿವಾಸರು, ಬೃಹದ್ಭುಜರು, ಸುವದನರು, ಸರ್ವಸೌಂದರ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠರು; ಅವರ ನಡೆ ಬಲಿಷ್ಠ ಆನೆಗಳಂತೆ. ಧ್ವಜ, ವಜ್ರ, ಅಂಕುಶ, ಅಂಬೋಜ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿರುವ ಅವರ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳು ವ್ರಜಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಕರುಣಾಸ್ಮಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರು ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಲೀಲೆಗಳು ಉದಾರವೂ ರಮಣೀಯವೂ; ಅವರು ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ವನಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತರಾಗಿ, ಪುಣ್ಯ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಲೇಪಿತರಾಗಿ, ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ನಿರ್ಮಲ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಆದ್ಯ ಪುರುಷರು, ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅಧಿಪತಿಗಳು; ಭೂಮಿಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಾಂಶದಿಂದ ಬಲ ಮತ್ತು ಕೇಶವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ್ದರು. ಓ ರಾಜ ಪರಿಕ್ಷಿತನೇ! ತಮ್ಮ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತ, ಸುವರ್ಣಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಮಣಿಕ್ಯ (ಮರಕತ) ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ರೌಪ್ಯ ಪರ್ವತದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
Verse 29
ददर्श कृष्णं रामं च व्रजे गोदोहनं गतौ । पीतनीलाम्बरधरौ शरदम्बुरुहेक्षणौ ॥ २८ ॥ किशोरौ श्यामलश्वेतौ श्रीनिकेतौ बृहद्भुजौ । सुमुखौ सुन्दरवरौ बलद्विरदविक्रमौ ॥ २९ ॥ ध्वजवज्राङ्कुशाम्भोजैश्चिह्नितैरङ्घ्रिभिर्व्रजम् । शोभयन्तौ महात्मानौ सानुक्रोशस्मितेक्षणौ ॥ ३० ॥ उदाररुचिरक्रीडौ स्रग्विणौ वनमालिनौ । पुण्यगन्धानुलिप्ताङ्गौ स्नातौ विरजवाससौ ॥ ३१ ॥ प्रधानपुरुषावाद्यौ जगद्धेतू जगत्पती । अवतीर्णौ जगत्यर्थे स्वांशेन बलकेशवौ ॥ ३२ ॥ दिशो वितिमिरा राजन्कुर्वाणौ प्रभया स्वया । यथा मारकत: शैलो रौप्यश्च कनकाचितौ ॥ ३३ ॥
ಅಕ್ರೂರನು ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ಗೋದುಹನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರನ್ನು ಕಂಡನು. ಕೃಷ್ಣನು ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ, ಬಲರಾಮನು ನೀಲಾಂಬರಧಾರಿ; ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಶರದೃತುವಿನ ಕಮಲಗಳಂತಿದ್ದವು. ಅವರು ಕಿಶೋರರು, ವಿಶಾಲಭುಜರು, ಶ್ರೀ(ಲಕ್ಷ್ಮಿ)ನಿವಾಸರು—ಒಬ್ಬನು ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಶ್ವೇತವರ್ಣ; ಸುಮುಖರು, ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಯುವ ಗಜಗಳಂತೆ ನಡೆವವರು. ಕರುಣಾಸ್ಮಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ, ಧ್ವಜ, ವಜ್ರ, ಅಂಕುಶ, ಕಮಲ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿರುವ ತಮ್ಮ ಪಾದಮುದ್ರಗಳಿಂದ ವ್ರಜವನ್ನು ಶೋಭಿಸಿದರು. ರತ್ನಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ, ಪವಿತ್ರ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಲೇಪಿತರಾಗಿ, ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ನಿರ್ಮಲ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಇದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಭುಗಳು ಆದ್ಯ ಪುರುಷರು, ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅಧಿಪತಿಗಳು; ಭೂಮಿಯ ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಶವ-ಬಲರಾಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದರು. ಓ ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ತೊಲಗಿಸುತ್ತಾ ಅವರು ಸುವರ್ಣಖಚಿತ ಪಚ್ಚೆ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಎರಡು ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರು.
Verse 30
ददर्श कृष्णं रामं च व्रजे गोदोहनं गतौ । पीतनीलाम्बरधरौ शरदम्बुरुहेक्षणौ ॥ २८ ॥ किशोरौ श्यामलश्वेतौ श्रीनिकेतौ बृहद्भुजौ । सुमुखौ सुन्दरवरौ बलद्विरदविक्रमौ ॥ २९ ॥ ध्वजवज्राङ्कुशाम्भोजैश्चिह्नितैरङ्घ्रिभिर्व्रजम् । शोभयन्तौ महात्मानौ सानुक्रोशस्मितेक्षणौ ॥ ३० ॥ उदाररुचिरक्रीडौ स्रग्विणौ वनमालिनौ । पुण्यगन्धानुलिप्ताङ्गौ स्नातौ विरजवाससौ ॥ ३१ ॥ प्रधानपुरुषावाद्यौ जगद्धेतू जगत्पती । अवतीर्णौ जगत्यर्थे स्वांशेन बलकेशवौ ॥ ३२ ॥ दिशो वितिमिरा राजन्कुर्वाणौ प्रभया स्वया । यथा मारकत: शैलो रौप्यश्च कनकाचितौ ॥ ३३ ॥
ಧ್ವಜ, ವಜ್ರ, ಅಂಕುಶ ಮತ್ತು ಕಮಲ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿರುವ ತಮ್ಮ ಪಾದಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮರು ವ್ರಜವನ್ನು ಶೋಭಿಸಿದರು. ಕರುಣಾಸ್ಮಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ-ಬಲರಾಮರನ್ನು ಅಕ್ರೂರನು ಹೀಗೆ ಕಂಡನು.
Verse 31
ददर्श कृष्णं रामं च व्रजे गोदोहनं गतौ । पीतनीलाम्बरधरौ शरदम्बुरुहेक्षणौ ॥ २८ ॥ किशोरौ श्यामलश्वेतौ श्रीनिकेतौ बृहद्भुजौ । सुमुखौ सुन्दरवरौ बलद्विरदविक्रमौ ॥ २९ ॥ ध्वजवज्राङ्कुशाम्भोजैश्चिह्नितैरङ्घ्रिभिर्व्रजम् । शोभयन्तौ महात्मानौ सानुक्रोशस्मितेक्षणौ ॥ ३० ॥ उदाररुचिरक्रीडौ स्रग्विणौ वनमालिनौ । पुण्यगन्धानुलिप्ताङ्गौ स्नातौ विरजवाससौ ॥ ३१ ॥ प्रधानपुरुषावाद्यौ जगद्धेतू जगत्पती । अवतीर्णौ जगत्यर्थे स्वांशेन बलकेशवौ ॥ ३२ ॥ दिशो वितिमिरा राजन्कुर्वाणौ प्रभया स्वया । यथा मारकत: शैलो रौप्यश्च कनकाचितौ ॥ ३३ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಭುಗಳ ಲೀಲೆಗಳು ಉದಾರವೂ ಮನೋಹರವೂ ಆಗಿದ್ದವು. ಅವರು ಪುಷ್ಪಮಾಲೆ ಮತ್ತು ವನಮಾಲೆ ಧರಿಸಿ, ಪವಿತ್ರ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಲೇಪಿತರಾಗಿ, ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ನಿರ್ಮಲ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅಕ್ರೂರನು ಅವರನ್ನು ರತ್ನಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ ಕಂಡನು.
Verse 32
ददर्श कृष्णं रामं च व्रजे गोदोहनं गतौ । पीतनीलाम्बरधरौ शरदम्बुरुहेक्षणौ ॥ २८ ॥ किशोरौ श्यामलश्वेतौ श्रीनिकेतौ बृहद्भुजौ । सुमुखौ सुन्दरवरौ बलद्विरदविक्रमौ ॥ २९ ॥ ध्वजवज्राङ्कुशाम्भोजैश्चिह्नितैरङ्घ्रिभिर्व्रजम् । शोभयन्तौ महात्मानौ सानुक्रोशस्मितेक्षणौ ॥ ३० ॥ उदाररुचिरक्रीडौ स्रग्विणौ वनमालिनौ । पुण्यगन्धानुलिप्ताङ्गौ स्नातौ विरजवाससौ ॥ ३१ ॥ प्रधानपुरुषावाद्यौ जगद्धेतू जगत्पती । अवतीर्णौ जगत्यर्थे स्वांशेन बलकेशवौ ॥ ३२ ॥ दिशो वितिमिरा राजन्कुर्वाणौ प्रभया स्वया । यथा मारकत: शैलो रौप्यश्च कनकाचितौ ॥ ३३ ॥
ಅವರು ಆದ್ಯ ಪರಮಪುರುಷರು—ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರಣವೂ ಜಗತ್ಪತಿಗಳೂ. ಭೂಮಿಯ ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಂಶದಿಂದ ಬಲರಾಮ-ಕೇಶವ (ಕೃಷ್ಣ) ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ್ದರು; ಅಕ್ರೂರನು ಅವರನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಕಂಡನು.
Verse 33
ददर्श कृष्णं रामं च व्रजे गोदोहनं गतौ । पीतनीलाम्बरधरौ शरदम्बुरुहेक्षणौ ॥ २८ ॥ किशोरौ श्यामलश्वेतौ श्रीनिकेतौ बृहद्भुजौ । सुमुखौ सुन्दरवरौ बलद्विरदविक्रमौ ॥ २९ ॥ ध्वजवज्राङ्कुशाम्भोजैश्चिह्नितैरङ्घ्रिभिर्व्रजम् । शोभयन्तौ महात्मानौ सानुक्रोशस्मितेक्षणौ ॥ ३० ॥ उदाररुचिरक्रीडौ स्रग्विणौ वनमालिनौ । पुण्यगन्धानुलिप्ताङ्गौ स्नातौ विरजवाससौ ॥ ३१ ॥ प्रधानपुरुषावाद्यौ जगद्धेतू जगत्पती । अवतीर्णौ जगत्यर्थे स्वांशेन बलकेशवौ ॥ ३२ ॥ दिशो वितिमिरा राजन्कुर्वाणौ प्रभया स्वया । यथा मारकत: शैलो रौप्यश्च कनकाचितौ ॥ ३३ ॥
ಓ ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತ, ತಮ್ಮ ಸ್ವಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಅವರು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ತೊಲಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಸುವರ್ಣಖಚಿತ ಎರಡು ಪರ್ವತಗಳಂತೆ—ಒಂದು ಪಚ್ಚೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಬೆಳ್ಳಿ—ಕಾಣಿಸಿದರು.
Verse 34
रथात्तूर्णमवप्लुत्य सोऽक्रूर: स्नेहविह्वल: । पपात चरणोपान्ते दण्डवद् रामकृष्णयो: ॥ ३४ ॥
ಅಕ್ರೂರನು ಸ್ನೇಹದಿಂದ ವಿಹ್ವಲನಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಬಿದ್ದನು।
Verse 35
भगवद् दर्शनाह्लादबाष्पपर्याकुलेक्षण: । पुलकाचिताङ्ग औत्कण्ठ्यात्स्वाख्याने नाशकन्नृप ॥ ३५ ॥
ಭಗವಂತನ ದರ್ಶನಾನಂದದಿಂದ ಅಕ್ರೂರನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಶ್ರುವಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚ ಉಂಟಾಯಿತು; ಅತಿಯಾದ ಆತುರದಿಂದ ತನ್ನ ಪರಿಚಯವನ್ನೂ ಹೇಳಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು, ಓ ರಾಜನೇ।
Verse 36
भगवांस्तमभिप्रेत्य रथाङ्गाङ्कितपाणिना । परिरेभेऽभ्युपाकृष्य प्रीत: प्रणतवत्सल: ॥ ३६ ॥
ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅಕ್ರೂರನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ರಥಚಕ್ರಚಿಹ್ನೆಯಿರುವ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಎಳೆದು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು; ಏಕೆಂದರೆ ಆತನು ಶರಣಾಗತರ ಮೇಲೆ ಸದಾ ವಾತ್ಸಲ್ಯವಂತನು।
Verse 37
सङ्कर्षणश्च प्रणतमुपगुह्य महामना: । गृहीत्वा पाणिना पाणी अनत्सानुजो गृहम् ॥ ३७ ॥ पृष्ट्वाथ स्वागतं तस्मै निवेद्य च वरासनम् । प्रक्षाल्य विधिवत् पादौ मधुपर्कार्हणमाहरत् ॥ ३८ ॥
ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ಭಗವಾನ್ ಸಂಕರ್ಷಣ (ಬಲರಾಮ)ನು ನಮ್ರನಾದ ಅಕ್ರೂರನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಅವನ ಜೋಡಿಸಿದ ಕೈಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು।
Verse 38
सङ्कर्षणश्च प्रणतमुपगुह्य महामना: । गृहीत्वा पाणिना पाणी अनत्सानुजो गृहम् ॥ ३७ ॥ पृष्ट्वाथ स्वागतं तस्मै निवेद्य च वरासनम् । प्रक्षाल्य विधिवत् पादौ मधुपर्कार्हणमाहरत् ॥ ३८ ॥
ನಂತರ ಬಲರಾಮನು ಅಕ್ರೂರನ ಪ್ರಯಾಣಕುಶಲವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸನವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿಯಂತೆ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಿಸಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಮಧುಪರ್ಕ—ಹಾಲು-ಜೇನು—ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು।
Verse 39
निवेद्य गां चातिथये संवाह्य श्रान्तमादृत: । अन्नं बहुगुणं मेध्यं श्रद्धयोपाहरद् विभु: ॥ ३९ ॥
ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ಬಲರಾಮನು ಅಕ್ರೂರನಿಗೆ ಹಸುವನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು, ಅವನ ಆಯಾಸವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಪಾದಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿದನು ಮತ್ತು ನಂತರ மிகுந்த ಗೌರವ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ರುಚಿಕರವಾದ ಪವಿತ್ರ ಆಹಾರವನ್ನು ಬಡಿಸಿದನು.
Verse 40
तस्मै भुक्तवते प्रीत्या राम: परमधर्मवित् । मखवासैर्गन्धमाल्यै: परां प्रीतिं व्यधात्पुन: ॥ ४० ॥
ಅಕ್ರೂರನು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಊಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಪರಮ ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ಬಲರಾಮನು ಅವನಿಗೆ ತಾಂಬೂಲ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಅಕ್ರೂರನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು.
Verse 41
पप्रच्छ सत्कृतं नन्द: कथं स्थ निरनुग्रहे । कंसे जीवति दाशार्ह सौनपाला इवावय: ॥ ४१ ॥
ನಂದ ಮಹಾರಾಜನು ಅಕ್ರೂರನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: ಓ ದಾಶಾರ್ಹ ವಂಶಜನೇ, ಆ ನಿರ್ದಯಿ ಕಂಸನು ಬದುಕಿರುವಾಗ ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೀರಿ? ಕಟುಕನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿರುವ ಕುರಿಗಳಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ.
Verse 42
योऽवधीत्स्वस्वसुस्तोकान्क्रोशन्त्या असुतृप्खल: । किं नु स्वित्तत्प्रजानां व: कुशलं विमृशामहे ॥ ४२ ॥
ಆ ಕ್ರೂರಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಿ ಕಂಸನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಹೋದರಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದರೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಅವಳ ಕಣ್ಣಮುಂದೆಯೇ ಅವಳ ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಕೊಂದನು. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಅವನ ಪ್ರಜೆಗಳಾದ ನಿಮ್ಮ ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಕೇಳುವುದಾದರೂ ಏನಿದೆ?
Verse 43
इत्थं सूनृतया वाचा नन्देन सुसभाजित: । अक्रूर: परिपृष्टेन जहावध्वपरिश्रमम् ॥ ४३ ॥
ನಂದ ಮಹಾರಾಜರ ಈ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಕ್ರೂರನು ತನ್ನ ಪ್ರಯಾಣದ ಆಯಾಸವನ್ನೆಲ್ಲ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟನು.
Frequently Asked Questions
His self-assessment is a classical bhakti-lakṣaṇa: humility (dainya) before Bhagavān. Akrūra contrasts his worldly entanglement with the Lord’s supreme purity to intensify surrender, illustrating that eligibility in bhakti ultimately depends on the Lord’s mercy and the devotee’s taking shelter, not on pride in status or prior merit.
Akrūra describes the feet as worshiped by devas and sages and as the means by which souls cross the darkness of saṁsāra—symbolized by the effulgence of the toenails and the sanctifying dust. The narrative then enacts this theology when Akrūra physically embraces the dust of the footprints, showing that reverence (pāda-sevā) and remembrance culminate in purification and fearlessness.
It refers to Bhagavān as the transcendent kṣetrajña—aware of prakṛti’s operations without being conditioned by them. The implication is that the jīva’s indirect perception through senses and prāṇa is incomplete, while direct devotion to the Lord (who dispels confusion by internal potency) grants clarity and spiritual certainty.
It asserts a Bhāgavata aesthetic and ethical principle: speech gains life, beauty, and purifying power when aligned with īśānukathā (glorification of the Lord’s qualities, acts, and descents). Eloquence devoid of divine reference may appear ornamented but lacks the animating purpose of human speech—awakening devotion and auspiciousness.
Balarāma models dharma through atithi-sevā: welcoming, washing feet, offering seating, milk with honey, food, and gifts. Theologically, it shows Bhagavān’s affectionate reception of a surrendered devotee and narratively it confirms Akrūra’s meditation that the Lord reciprocates with devotion, even when one arrives as an apparent messenger of an enemy.
Read Srimad Bhagavatam in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.