Adhyaya 2

Verse 1

विदुर उवाच भवे शीलवतां श्रेष्ठे दक्षो दुहितृवत्सल: । विद्वेषमकरोत्कस्मादनाद‍ृत्यात्मजां सतीम् ॥ १ ॥

ವಿದುರನು ಕೇಳಿದನು—ಶೀಲವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಮೇಲೇಕೆ, ಮಗಳ ಮೇಲೆ ಮಮಕಾರವಿದ್ದ ದಕ್ಷನು ದ್ವೇಷ ಬೆಳೆಸಿದನು? ತನ್ನ ಮಗಳು ಸತಿಯನ್ನು ಏಕೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಿಸಿದನು?

Verse 2

कस्तं चराचरगुरुं निर्वैरं शान्तविग्रहम् । आत्मारामं कथं द्वेष्टि जगतो दैवतं महत् ॥ २ ॥

ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತಿನ ಗುರು, ವೈರವಿಲ್ಲದ, ಶಾಂತಸ್ವರೂಪ, ಆತ್ಮಾರಾಮ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು ದಕ್ಷನು ಹೇಗೆ ದ್ವೇಷಿಸಬಲ್ಲನು?

Verse 3

एतदाख्याहि मे ब्रह्मन्जामातु: श्वशुरस्य च । विद्वेषस्तु यत: प्राणांस्तत्यजे दुस्त्यजान्सती ॥ ३ ॥

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಮೈತ್ರೇಯ, ದಯಮಾಡಿ ಹೇಳಿರಿ—ಅಳಿಯ ಮತ್ತು ಮಾವನ ನಡುವೆ ಯಾವ ಘೋರ ದ್ವೇಷ ಉಂಟಾಗಿ, ತ್ಯಜಿಸಲು ದುಸ್ತರವಾದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೂ ದೇವಿ ಸತೀ ತ್ಯಜಿಸಿದಳು?

Verse 4

मैत्रेय उवाच पुरा विश्वसृजां सत्रे समेता: परमर्षय: । तथामरगणा: सर्वे सानुगा मुनयोऽग्नय: ॥ ४ ॥

ಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರ ಮಹಾಸತ್ರಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪರಮರ್ಷಿಗಳು, ದೇವಗಣಗಳು, ಅನುಚರರೊಡನೆ ಮುನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿದ್ದರು.

Verse 5

तत्र प्रविष्टमृषयो दृष्ट्वार्कमिव रोचिषा । भ्राजमानं वितिमिरं कुर्वन्तं तन्महत्सद: ॥ ५ ॥

ಅಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಋಷಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ದೇಹಕಾಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಂಡರು; ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಆ ಮಹಾಸಭೆಯನ್ನು ನಿರಂಧಕಾರಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದವರನ್ನೆಲ್ಲ ಅವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಕಾಗಿಸಿತು.

Verse 6

उदतिष्ठन्सदस्यास्ते स्वधिष्ण्येभ्य: सहाग्नय: । ऋते विरिञ्चां शर्वं च तद्भासाक्षिप्तचेतस: ॥ ६ ॥

ಅವನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿ, ವಿರಿಂಚಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮತ್ತು ಶರ್ವ (ಶಿವ)ರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಗ್ನಿದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಸಭೆಯ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರೂ ತಮ್ಮ ಆಸನಗಳಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತರು.

Verse 7

सदसस्पतिभिर्दक्षो भगवान्साधु सत्कृत: । अजं लोकगुरुं नत्वा निषसाद तदाज्ञया ॥ ७ ॥

ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷನಾದ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ದಕ್ಷನನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು. ದಕ್ಷನು ಲೋಕಗುರು ಅಜ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು.

Verse 8

प्राङ्‍‌निषण्णं मृडं दृष्ट्वा नामृष्यत्तदनाद‍ृत: । उवाच वामं चक्षुर्भ्यामभिवीक्ष्य दहन्निव ॥ ८ ॥

ಆಸನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲು ದಕ್ಷನು, ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಕುಳಿತೇ ತನ್ನಿಗೆ ಗೌರವ ತೋರಿಸದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಬಹಳ ಅಪಮಾನಗೊಂಡನು. ಕೋಪದಿಂದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತ, ಶಿವನ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 9

श्रूयतां ब्रह्मर्षयो मे सहदेवा: सहाग्नय: । साधूनां ब्रुवतो वृत्तं नाज्ञानान्न च मत्सरात् ॥ ९ ॥

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳೇ, ದೇವತೆಗಳೇ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿದೇವರೇ, ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ. ನಾನು ಸಜ್ಜನರ ಆಚಾರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಅಸೂಯೆಯಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 10

अयं तु लोकपालानां यशोघ्नो निरपत्रप: । सद्‌भिराचरित: पन्था येन स्तब्धेन दूषित: ॥ १० ॥

ಈ (ಶಿವ) ಲೋಕಪಾಲರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವವನು, ಲಜ್ಜೆಯಿಲ್ಲದವನು. ಈ ಅಹಂಕಾರಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಜ್ಜನರು ಅನುಸರಿಸಿದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಮಾರ್ಗವೂ ಮಲಿನಗೊಂಡಿದೆ।

Verse 11

एष मे शिष्यतां प्राप्तो यन्मे दुहितुरग्रहीत् । पाणिं विप्राग्निमुखत: सावित्र्या इव साधुवत् ॥ ११ ॥

ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಗಳ ಕೈ ಹಿಡಿದು, ಅವನು ತಾನೇ ನನ್ನ ಅಧೀನನಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಗಾಯತ್ರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ನನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಸಜ್ಜನನಂತೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 12

गृहीत्वा मृगशावाक्ष्या: पाणिं मर्कटलोचन: । प्रत्युत्थानाभिवादार्हे वाचाप्यकृत नोचितम् ॥ १२ ॥

ಜಿಂಕೆಯ ಮರಿಯಂತ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ನನ್ನ ಮಗಳ ಕೈಯನ್ನು ಅವನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೋತಿಯಂತಿವೆ. ಆದರೂ ನನ್ನಂತಹ ಅತಿಥಿಗೆ ಅವನು ಎದ್ದು ಸ್ವಾಗತಿಸಲಿಲ್ಲ; ಮಧುರ ವಚನಗಳಿಂದ ವಂದಿಸಲೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 13

लुप्तक्रियायाशुचये मानिने भिन्नसेतवे । अनिच्छन्नप्यदां बालां शूद्रायेवोशतीं गिरम् ॥ १३ ॥

ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮುರಿದ, ಕ್ರಿಯಾಹೀನನಾಗಿ ಅಶುಚಿಯಾದ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ನನಗೆ ಇಚ್ಛೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಬಲವಶದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದೆ—ಶೂದ್ರನಿಗೆ ವೇದವಾಣಿ ಬೋಧಿಸುವಂತೆ.

Verse 14

प्रेतावासेषु घोरेषु प्रेतैर्भूतगणैर्वृत: । अटत्युन्मत्तवन्नग्नो व्युप्तकेशो हसन् रुदन् ॥ १४ ॥ चिताभस्मकृतस्‍नान: प्रेतस्रङ्‌न्रस्थिभूषण: । शिवापदेशो ह्यशिवो मत्तो मत्तजनप्रिय: । पति: प्रमथनाथानां तमोमात्रात्मकात्मनाम् ॥ १५ ॥

ಅವನು ಭಯಂಕರ ಶ್ಮಶಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಪ್ರೇತ-ಭೂತಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಉನ್ಮತ್ತನಂತೆ ನಗ್ನನಾಗಿ, ಚದುರಿದ ಕೂದಲೊಂದಿಗೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಗುತ್ತಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಳುತ್ತಾ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾನೆ; ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಲೇಪಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ನಿಯಮಿತ ಸ್ನಾನವಿಲ್ಲ, ಕಪಾಲ ಮತ್ತು ಎಲುಬಿನ ಮಾಲೆ-ಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ‘ಶಿವ’, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಶಿವ—ಅತಿಯಾದ ಉನ್ಮತ್ತ; ತಮೋಗುಣದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಉನ್ಮತ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯ, ಪ್ರಮಥರ ನಾಯಕನು.

Verse 15

प्रेतावासेषु घोरेषु प्रेतैर्भूतगणैर्वृत: । अटत्युन्मत्तवन्नग्नो व्युप्तकेशो हसन् रुदन् ॥ १४ ॥ चिताभस्मकृतस्‍नान: प्रेतस्रङ्‌न्रस्थिभूषण: । शिवापदेशो ह्यशिवो मत्तो मत्तजनप्रिय: । पति: प्रमथनाथानां तमोमात्रात्मकात्मनाम् ॥ १५ ॥

ಅವನು ಭಯಂಕರ ಶ್ಮಶಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಪ್ರೇತ-ಭೂತಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಉನ್ಮತ್ತನಂತೆ ನಗ್ನನಾಗಿ, ಚದುರಿದ ಕೂದಲೊಂದಿಗೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಗುತ್ತಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಳುತ್ತಾ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾನೆ; ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಲೇಪಿಸುತ್ತಾನೆ, ನಿಯಮಿತ ಸ್ನಾನವಿಲ್ಲ, ಕಪಾಲ-ಎಲುಬಿನ ಮಾಲೆ-ಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ‘ಶಿವ’, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಶಿವ—ಅತಿಯಾದ ಉನ್ಮತ್ತ; ತಮೋಗುಣದ ಪ್ರಮಥರ ಅಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ಉನ್ಮತ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು.

Verse 16

तस्मा उन्मादनाथाय नष्टशौचाय दुर्हृदे । दत्ता बत मया साध्वी चोदिते परमेष्ठिना ॥ १६ ॥

ಉನ್ಮಾದದ ನಾಯಕನಾದ, ಶೌಚಶುದ್ಧಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ, ದುರ್ಹೃದಯನಾದ ಅವನಿಗೆ—ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆದೇಶದಿಂದ—ನಾನು ನನ್ನ ಸಾಧ್ವಿ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟೆನು; ಅಯ್ಯೋ, ಏನು ದುರ್ದೈವ!

Verse 17

मैत्रेय उवाच विनिन्द्यैवं स गिरिशमप्रतीपमवस्थितम् । दक्षोऽथाप उपस्पृश्य क्रुद्ध: शप्तुं प्रचक्रमे ॥ १७ ॥

ಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ, ದಕ್ಷನು ಅವನು ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವಂತೆ ಕಂಡು, ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಕೈ-ಬಾಯಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಶಪಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 18

अयं तु देवयजन इन्द्रोपेन्द्रादिभिर्भव: । सह भागं न लभतां देवैर्देवगणाधम: ॥ १८ ॥

ಈ ಯಜ್ಞವು ಇಂದ್ರ-ಉಪೇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ; ದೇವಗಣದಲ್ಲಿ ಅಧಮನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಭವ (ಶಿವ) ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಪಡೆಯಬಾರದು।

Verse 19

निषिध्यमान: स सदस्यमुख्यै- र्दक्षो गिरित्राय विसृज्य शापम् । तस्माद्विनिष्क्रम्य विवृद्धमन्यु- र्जगाम कौरव्य निजं निकेतनम् ॥ १९ ॥

ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖರು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ದಕ್ಷನು ಗಿರಿತ್ರ (ಶಿವ)ನಿಗೆ ಶಾಪವಿಟ್ಟನು; ಬಳಿಕ ಉಗ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ಸಭೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು।

Verse 20

विज्ञाय शापं गिरिशानुगाग्रणी- र्नन्दीश्वरो रोषकषायदूषित: । दक्षाय शापं विससर्ज दारुणं ये चान्वमोदंस्तदवाच्यतां द्विजा: ॥ २० ॥

ಗಿರೀಶನಿಗೆ ಶಾಪವಾಯಿತು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಶಿವನ ಪ್ರಮುಖ ಅನುಚರ ನಂದೀಶ್ವರನು ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾದನು; ದಕ್ಷನಿಗೂ, ಶಿವನ ನಿಂದೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಿದ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಭೀಕರ ಶಾಪ ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 21

य एतन्मर्त्यमुद्दिश्य भगवत्यप्रतिद्रुहि । द्रुह्यत्यज्ञ: पृथग्दृष्टिस्तत्त्वतो विमुखो भवेत् ॥ २१ ॥

ಈ ಮನುಷ್ಯ (ದಕ್ಷ)ನನ್ನೇ ಮಹತ್ವವಂತನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡುವವನು ಅಜ್ಞಾನಿ; ದ್ವೈತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನದಿಂದ ವಿಮುಖನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 22

गृहेषु कूटधर्मेषु सक्तो ग्राम्यसुखेच्छया । कर्मतन्त्रं वितनुते वेदवादविपन्नधी: ॥ २२ ॥

ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನದ ಕಪಟಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಲೋಕಸুখದ ಆಸೆಯಿಂದ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ, ವೇದವಾಕ್ಯಗಳ ಮೇಲ್ಮೈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿರುವವನ ಬುದ್ಧಿ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನು ಕರ್ಮಕಾಂಡವನ್ನೇ ಸರ್ವಸ್ವವೆಂದು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 23

बुद्ध्या पराभिध्यायिन्या विस्मृतात्मगति: पशु: । स्त्रीकाम: सोऽस्त्वतितरां दक्षो बस्तमुखोऽचिरात् ॥ २३ ॥

ದಕ್ಷನು ದೇಹವನ್ನೇ ಸರ್ವಸ್ವವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ. ವಿಷ್ಣುಪಾದವನ್ನು ಮರೆತು ಕೇವಲ ಕಾಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅವನ ಮುಖವು ಆಡಿನ ಮುಖವಾಗಲಿ.

Verse 24

विद्याबुद्धिरविद्यायां कर्ममय्यामसौ जड: । संसरन्त्विह ये चामुमनु शर्वावमानिनम् ॥ २४ ॥

ಭೌತಿಕ ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಜಡರಾಗಿ ಕಾಮ್ಯಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಇವರು ಶಿವನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಜನನ ಮರಣಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿರಲಿ.

Verse 25

गिर: श्रुताया: पुष्पिण्या मधुगन्धेन भूरिणा । मथ्ना चोन्मथितात्मान: सम्मुह्यन्तु हरद्विष: ॥ २५ ॥

ಶಿವನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆಯುಳ್ಳವರು, ವೇದಗಳ ಆಲಂಕಾರಿಕ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಮರುಳಾಗಿ, ಬುದ್ಧಿಗೆಟ್ಟು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಮ್ಯಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರಲಿ.

Verse 26

सर्वभक्षा द्विजा वृत्त्यै धृतविद्यातपोव्रता: । वित्तदेहेन्द्रियारामा याचका विचरन्त्विह ॥ २६ ॥

ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕೇವಲ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ವಿದ್ಯೆ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವರು. ತಿನ್ನಬೇಕಾದ್ದು ಮತ್ತು ತಿನ್ನಬಾರದ್ದು ಎಂಬ ವಿವೇಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿನ್ನುವವರಾಗಿ, ಹಣ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬೇಡುವರು.

Verse 27

तस्यैवं वदत: शापं श्रुत्वा द्विजकुलाय वै । भृगु: प्रत्यसृजच्छापं ब्रह्मदण्डं दुरत्ययम् ॥ २७ ॥

ನಂದೀಶ್ವರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಲಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಶಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭೃಗು ಮುನಿಯು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಶಿವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ ದಾಟಲಾಗದ ಕಠಿಣವಾದ ಬ್ರಹ್ಮದಂಡವನ್ನು (ಪ್ರತಿಶಾಪವನ್ನು) ನೀಡಿದನು.

Verse 28

भवव्रतधरा ये च ये च तान्समनुव्रता: । पाषण्डिनस्ते भवन्तु सच्छास्त्रपरिपन्थिन: ॥ २८ ॥

ಶಿವನ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ವ್ರತ ಧರಿಸುವವರೂ, ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಾಷಂಡಿಗಳಾಗಿ ಸತ್ಸಾಸ್ತ್ರ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 29

नष्टशौचा मूढधियो जटाभस्मास्थिधारिण: । विशन्तु शिवदीक्षायां यत्र दैवं सुरासवम् ॥ २९ ॥

ಶೌಚ ನಷ್ಟವಾದವರು, ಮೂಢಬುದ್ಧಿಯವರು, ಜಟೆ-ಭಸ್ಮ-ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವರು—ಅವರು ಶಿವದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ; ಅಲ್ಲಿ ದೇವಾರಾಧನೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಾದಿಗಳೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 30

ब्रह्म च ब्राह्मणांश्चैव यद्यूयं परिनिन्दथ । सेतुं विधारणं पुंसामत: पाषण्डमाश्रिता: ॥ ३० ॥

ಭೃಗು ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ನೀವು ವೇದಗಳನ್ನೂ ವೇದನಿಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ನಿಂದಿಸುತ್ತೀರಿ; ಅವರು ಮಾನವರಿಗೆ ಧರ್ಮಸೇತುವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಪಾಷಂಡಮತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 31

एष एव हि लोकानां शिव: पन्था: सनातन: । यं पूर्वे चानुसन्तस्थुर्यत्प्रमाणं जनार्दन: ॥ ३१ ॥

ಇದೇ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಶುಭಕರವಾದ ಸನಾತನ ಮಾರ್ಗ; ಪೂರ್ವಜರು ಇದನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಇದರ ಬಲವಾದ ಪ್ರಮಾಣ ಜನಾರ್ದನನೆಂಬ ಪರಮಪುರುಷನು—ಸರ್ವಜೀವಹಿತೈಷಿ—ಸ್ವತಃ ಆಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 32

तद्ब्रह्म परमं शुद्धं सतां वर्त्म सनातनम् । विगर्ह्य यात पाषण्डं दैवं वो यत्र भूतराट् ॥ ३२ ॥

ಅದೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಮಶುದ್ಧ, ಸಜ್ಜನರ ಸನಾತನ ಮಾರ್ಗ. ಅದನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ, ಭೂತರಾಟನಾದ ಶಿವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳೇ, ನೀವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಾಷಂಡ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಇಳಿಯುವಿರಿ।

Verse 33

मैत्रेय उवाच तस्यैवं वदत: शापं भृगो: स भगवान् भव: । निश्चक्राम तत: किञ्चिद्विमना इव सानुग: ॥ ३३ ॥

ಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಭೃಗುಗಳ ಶಾಪ-ಪ್ರತಿಶಾಪ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಬಹಳ ವಿಷಣ್ಣನಾದನು. ಏನೂ ಹೇಳದೆ ಶಿಷ್ಯಾನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞಮಂಡಪವನ್ನು ತೊರೆದು ಹೊರಟನು.

Verse 34

तेऽपि विश्वसृज: सत्रं सहस्रपरिवत्सरान् । संविधाय महेष्वास यत्रेज्य ऋषभो हरि: ॥ ३४ ॥

ಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ವಿದುರಾ! ವಿಶ್ವಸೃಜರಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸತ್ರಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ಯಜ್ಞವೇ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ, ಪರಮಪುರುಷನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

Verse 35

आप्लुत्यावभृथं यत्र गङ्गा यमुनयान्विता । विरजेनात्मना सर्वे स्वं स्वं धाम ययुस्तत: ॥ ३५ ॥

ಓ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ವಿದುರಾ! ಯಜ್ಞ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಗಂಗಾ-ಯಮುನಾ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಹೃದಯಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.