Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Chaturtha Skandha, Shloka 8

Dhruva’s War with the Yakṣas and the Protection of the Holy Name

स तानापततो वीर उग्रधन्वा महारथ: । एकैकं युगपत्सर्वानहन् बाणैस्त्रिभिस्त्रिभि: ॥ ८ ॥

sa tān āpatato vīra ugra-dhanvā mahā-rathaḥ ekaikaṁ yugapat sarvān ahan bāṇais tribhis tribhiḥ

ಆಗ ಉಗ್ರಧನುಸ್ಸುಧಾರಿಯಾದ ಮಹಾರಥ ಧ್ರುವ ಮಹಾರಾಜನು ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ವೀರರನ್ನು ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಮೂರು ಮೂರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದನು.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
आपततःrushing (towards him)
आपततः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootआ+पत् (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तान् इति विशेषण—‘those who were rushing’
वीरःthe hero
वीरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सः इति समानाधिकरण
उग्र-धन्वाhe of the fierce bow
उग्र-धन्वा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउग्र (प्रातिपदिक) + धन्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—उग्रं धनुः यस्य सः
महा-रथःgreat chariot-warrior
महा-रथः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—महान् रथः/महान् रथी
एक-एकम्one by one
एक-एकम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएक (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोगः (distributive adverbial usage), ‘one by one’
युगपत्simultaneously
युगपत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयुगपत् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
सर्वान्all (of them)
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन; तान् इति समानार्थक-विशेषण
अहन्struck/killed
अहन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
त्रिभिःwith three (each time)
त्रिभिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; बाणैः इति विशेषण
त्रिभिःby threes
त्रिभिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; पुनरुक्त्या वितरणार्थः (three and three)
U
Ugradhanvā

FAQs

This verse depicts an intense moment where the warrior Ugradhanvā counters attackers with exceptional martial skill, striking each with three arrows even as many rush him at once.

Śukadeva Gosvāmī narrates this verse to Mahārāja Parīkṣit while describing the events surrounding Dhruva’s campaign and its associated battles.

It highlights focused execution under pressure—meeting multiple challenges with steadiness and precision—while reminding readers that power and prowess should remain aligned with dharma.