Adhyaya 5

Verse 1

श्रीशुक उवाच राजन्नुदितमेतत् ते हरे: कर्माघनाशनम् । गजेन्द्रमोक्षणं पुण्यं रैवतं त्वन्तरं श‍ृणु ॥ १ ॥

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ! ಹರಿಯ ಪಾಪನಾಶಕ ಲೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆನು. ಇಂತಹ ಭಗವತ್ ಕರ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಫಲಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಈಗ ರೈವತ ಮನ್ವಂತರವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 2

पञ्चमो रैवतो नाम मनुस्तामससोदर: । बलिविन्ध्यादयस्तस्य सुता हार्जुनपूर्वका: ॥ २ ॥

ತಾಮಸ ಮನುನ ಸಹೋದರನಾದ ಐದನೇ ಮನು ‘ರೈವತ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಪುತ್ರರು ಹಾರ್ಜುನನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಾಗಿ ಅರ್ಜುನ, ಬಲಿ, ವಿಂಧ್ಯ ಮೊದಲಾದವರು.

Verse 3

विभुरिन्द्र: सुरगणा राजन्भूतरयादय: । हिरण्यरोमा वेदशिरा ऊर्ध्वबाह्वादयो द्विजा: ॥ ३ ॥

ಓ ರಾಜನೇ! ರೈವತ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ಹೆಸರು ವಿಭು ಆಗಿತ್ತು. ದೇವಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಭೂತರಯ ಮೊದಲಾದವರು ಇದ್ದರು; ಏಳು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಮಾಡಿದ ಏಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯರೋಮಾ, ವೇದಶಿರಾ, ಊರ್ಧ್ವಬಾಹು ಮೊದಲಾದವರು ಇದ್ದರು.

Verse 4

पत्नी विकुण्ठा शुभ्रस्य वैकुण्ठै: सुरसत्तमै: । तयो: स्वकलया जज्ञे वैकुण्ठो भगवान्स्वयम् ॥ ४ ॥

ಶುಭ್ರನೂ ಅವನ ಪತ್ನಿ ವಿಕುಂಠೆಯ ಸಂಯೋಗದಿಂದ, ತನ್ನ ಸ್ವಾಂಶರೂಪ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್ ವೈಕುಂಠನು ಅವತರಿಸಿದನು।

Verse 5

वैकुण्ठ: कल्पितो येन लोको लोकनमस्कृत: । रमया प्रार्थ्यमानेन देव्या तत्प्रियकाम्यया ॥ ५ ॥

ದೇವಿ ರಮೆಯ ಪ್ರಿಯಕಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ಭಗವಾನ್ ವೈಕುಂಠನು ಎಲ್ಲರೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ವೈಕುಂಠಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।

Verse 6

तस्यानुभाव: कथितो गुणाश्च परमोदया: । भौमान्‍रेणून्स विममे यो विष्णोर्वर्णयेद् गुणान् ॥ ६ ॥

ಭಗವಂತನ ಪರಮೋದಾರ ಗುಣಗಳೂ ಮಹಿಮೆಗಳೂ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ; ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಧ್ಯ. ಯಾರು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಧೂಳಿಕಣಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಬಲ್ಲರೋ ಅವರು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಭುವಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಬಲ್ಲರು—ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 7

षष्ठश्च चक्षुष: पुत्रश्चाक्षुषो नाम वै मनु: । पूरुपूरुषसुद्युम्नप्रमुखाश्चाक्षुषात्मजा: ॥ ७ ॥

ಚಕ್ಷುವಿನ ಪುತ್ರನಾದ ಚಾಕ್ಷುಷನು ಆರನೆಯ ಮನು. ಅವನಿಗೆ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು; ಪೂರು, ಪೂರುಷ ಮತ್ತು ಸುದ್ಯುಮ್ನ ಪ್ರಮುಖರು।

Verse 8

इन्द्रो मन्त्रद्रुमस्तत्र देवा आप्यादयो गणा: । मुनयस्तत्र वै राजन्हविष्मद्वीरकादय: ॥ ८ ॥

ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ಹೆಸರು ಮಂತ್ರದ್ರುಮ. ದೇವಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಪ್ಯರು ಮೊದಲಾದವರು, ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಹವಿಷ್ಮಾನ್ ಮತ್ತು ವೀರಕ ಮೊದಲಾದವರು ಇದ್ದರು, ಓ ರಾಜನೇ।

Verse 9

तत्रापि देवसम्भूत्यां वैराजस्याभवत् सुत: । अजितो नाम भगवानंशेन जगत: पति: ॥ ९ ॥

ಈ ಆರನೇ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ದೇವಸಂಭೂತಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೈರಾಜನಿಂದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ತಮ್ಮ ಅಂಶಾವತಾರವಾಗಿ ‘ಅಜಿತ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರकटರಾದರು; ಅವರು ಜಗತ್ಪತಿ।

Verse 10

पयोधिं येन निर्मथ्य सुराणां साधिता सुधा । भ्रममाणोऽम्भसि धृत: कूर्मरूपेण मन्दर: ॥ १० ॥

ಅವನೇ ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಮೃತವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು; ಕೂರ್ಮರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ತನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದನು।

Verse 11

श्रीराजोवाच यथा भगवता ब्रह्मन्मथित: क्षीरसागर: । यदर्थं वा यतश्चाद्रिं दधाराम्बुचरात्मना ॥ ११ ॥ यथामृतं सुरै: प्राप्तं किं चान्यदभवत् तत: । एतद् भगवत: कर्म वदस्व परमाद्भ‍ुतम् ॥ १२ ॥

ರಾಜಾ ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ಭಗವಾನ್ ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಿದನು? ಜಲಚರ ಕೂರ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಏಕೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಧರಿಸಿದನು? ದೇವತೆಗಳು ಅಮೃತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು ಮಥನದಿಂದ ಇನ್ನೇನು ಏನು ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು? ದಯವಿಟ್ಟು ಭಗವಾನದ ಈ ಪರಮ ಅದ್ಭುತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿರಿ।

Verse 12

श्रीराजोवाच यथा भगवता ब्रह्मन्मथित: क्षीरसागर: । यदर्थं वा यतश्चाद्रिं दधाराम्बुचरात्मना ॥ ११ ॥ यथामृतं सुरै: प्राप्तं किं चान्यदभवत् तत: । एतद् भगवत: कर्म वदस्व परमाद्भ‍ुतम् ॥ १२ ॥

ರಾಜಾ ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ಭಗವಾನ್ ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಿದನು? ಜಲಚರ ಕೂರ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಏಕೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಧರಿಸಿದನು? ದೇವತೆಗಳು ಅಮೃತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು ಮಥನದಿಂದ ಇನ್ನೇನು ಏನು ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು? ದಯವಿಟ್ಟು ಭಗವಾನದ ಈ ಪರಮ ಅದ್ಭುತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿರಿ।

Verse 13

त्वया सङ्कथ्यमानेन महिम्ना सात्वतां पते: । नातितृप्यति मे चित्तं सुचिरं तापतापितम् ॥ १३ ॥

ನೀವು ಸಾತ್ವತಗಳ ಪತಿಯಾದ ಭಗವಾನದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರಲೂ, ತ್ರಿತಾಪಗಳಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾದ ನನ್ನ ಚಿತ್ತ ಇನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 14

श्रीसूत उवाच सम्पृष्टो भगवानेवं द्वैपायनसुतो द्विजा: । अभिनन्द्य हरेर्वीर्यमभ्याचष्टुं प्रचक्रमे ॥ १४ ॥

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶವಾದ ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ! ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ದ್ವೈಪಾಯನಪುತ್ರನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮಿಯು ರಾಜನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ, ನಂತರ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವರ್ಣಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 15

श्रीशुक उवाच यदा युद्धेऽसुरैर्देवा बध्यमाना: शितायुधै: । गतासवो निपतिता नोत्तिष्ठेरन्स्म भूरिश: ॥ १५ ॥ यदा दुर्वास: शापेन सेन्द्रा लोकास्त्रयो नृप । नि:श्रीकाश्चाभवंस्तत्र नेशुरिज्यादय: क्रिया: ॥ १६ ॥

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಸುರರು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಹಿಂಸಿಸಿದಾಗ, ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದು ಬಿದ್ದುಹೋದರು; ಅವರು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಓ ರಾಜನೇ! ದುರ್ವಾಸ ಮುನಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಶ್ರೀಹೀನವಾದವು; ಆದ್ದರಿಂದ ಯಜ್ಞಾದಿ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳೂ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ।

Verse 16

श्रीशुक उवाच यदा युद्धेऽसुरैर्देवा बध्यमाना: शितायुधै: । गतासवो निपतिता नोत्तिष्ठेरन्स्म भूरिश: ॥ १५ ॥ यदा दुर्वास: शापेन सेन्द्रा लोकास्त्रयो नृप । नि:श्रीकाश्चाभवंस्तत्र नेशुरिज्यादय: क्रिया: ॥ १६ ॥

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಸುರರು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಹಿಂಸಿಸಿದಾಗ, ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದು ಬಿದ್ದುಹೋದರು; ಅವರು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಓ ರಾಜನೇ! ದುರ್ವಾಸ ಮುನಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಶ್ರೀಹೀನವಾದವು; ಆದ್ದರಿಂದ ಯಜ್ಞಾದಿ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳೂ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ।

Verse 17

निशाम्यैतत् सुरगणा महेन्द्रवरुणादय: । नाध्यगच्छन्स्वयं मन्त्रैर्मन्त्रयन्तो विनिश्चितम् ॥ १७ ॥ ततो ब्रह्मसभां जग्मुर्मेरोर्मूर्धनि सर्वश: । सर्वं विज्ञापयां चक्रु: प्रणता: परमेष्ठिने ॥ १८ ॥

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಮಹೇಂದ್ರ, ವರುಣ ಮೊದಲಾದ ದೇವಗಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ತಮ್ಮದೇ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ನಿಶ್ಚಿತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸುವೇರು ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಸಭೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ದಂಡವತ್ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು।

Verse 18

निशाम्यैतत् सुरगणा महेन्द्रवरुणादय: । नाध्यगच्छन्स्वयं मन्त्रैर्मन्त्रयन्तो विनिश्चितम् ॥ १७ ॥ ततो ब्रह्मसभां जग्मुर्मेरोर्मूर्धनि सर्वश: । सर्वं विज्ञापयां चक्रु: प्रणता: परमेष्ठिने ॥ १८ ॥

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಮಹೇಂದ್ರ, ವರುಣ ಮೊದಲಾದ ದೇವಗಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ತಮ್ಮದೇ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ನಿಶ್ಚಿತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸುವೇರು ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಸಭೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ದಂಡವತ್ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು।

Verse 19

स विलोक्येन्द्रवाय्वादीन् नि:सत्त्वान्विगतप्रभान् । लोकानमङ्गलप्रायानसुरानयथा विभु: ॥ १९ ॥ समाहितेन मनसा संस्मरन्पुरुषं परम् । उवाचोत्फुल्ल‍वदनो देवान्स भगवान्पर: ॥ २० ॥

ಇಂದ್ರ, ವಾಯು ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ಬಲ-ಪ್ರಭಾವ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ತೇಜಸ್ಸಿಲ್ಲದವರಾಗಿರುವುದನ್ನೂ, ತ್ರಿಲೋಕವೂ ಅಮಂಗಳಮಯವಾಗಿರುವುದನ್ನೂ, ಅಸುರರು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ಕಂಡು, ದೇವಗಣಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಪರಮಪುರುಷನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಪ್ರಸನ್ನಮುಖನಾಗಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 20

स विलोक्येन्द्रवाय्वादीन् नि:सत्त्वान्विगतप्रभान् । लोकानमङ्गलप्रायानसुरानयथा विभु: ॥ १९ ॥ समाहितेन मनसा संस्मरन्पुरुषं परम् । उवाचोत्फुल्ल‍वदनो देवान्स भगवान्पर: ॥ २० ॥

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನವಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಪರಮಪುರುಷನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪರಮೇಶ್ವರಸಮಾನ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮುಖವು ಅರಳಿತು. ನಂತರ ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, “ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।

Verse 21

अहं भवो यूयमथोऽसुरादयो मनुष्यतिर्यग्द्रुमघर्मजातय: । यस्यावतारांशकलाविसर्जिता व्रजाम सर्वे शरणं तमव्ययम् ॥ २१ ॥

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು, ಭವ (ಶಿವ), ನೀವು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು, ಮನುಷ್ಯರು, ತಿರ್ಯಕ್ ಜೀವಿಗಳು, ಮರ-ಗಿಡಗಳು, ಘರ್ಮಜ, ಅಂಡಜ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಜ ಜೀವಿಗಳು—ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಅವ್ಯಯ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಅವತಾರಗಳ ಅಂಶ-ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದವರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬನ್ನಿ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಶರಣಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ।

Verse 22

न यस्य वध्यो न च रक्षणीयो नोपेक्षणीयादरणीयपक्ष: । तथापि सर्गस्थितिसंयमार्थं धत्ते रज:सत्त्वतमांसि काले ॥ २२ ॥

ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಕೊಲ್ಲಬೇಕಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ, ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ, ಪೂಜ್ಯಪಕ್ಷವೂ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಲಾನುಸಾರ ರಜಸ್, ಸತ್ತ್ವ, ತಮಸ್ ಗುಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 23

अयं च तस्य स्थितिपालनक्षण: सत्त्वं जुषाणस्य भवाय देहिनाम् । तस्माद् व्रजाम: शरणं जगद्गुरुं स्वानां स नो धास्यति शं सुरप्रिय: ॥ २३ ॥

ಈಗ ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸತ್ತ್ವಗುಣವನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸುವ ಕಾಲ; ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವನು ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ಥಿತಿಪಾಲನೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಜಗದ್ಗುರು ಪರಮೇಶ್ವರನ ಶರಣಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ; ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಆ ಪ್ರಭು ನಮಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡುವನು।

Verse 24

श्रीशुक उवाच इत्याभाष्य सुरान्वेधा: सह देवैररिन्दम । अजितस्य पदं साक्षाज्जगाम तमस: परम् ॥ २४ ॥

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಅರಿಂದಮ ಪರೀಕ್ಷಿತ್! ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಅಜಿತ ಭಗವಂತನ ಪರಮಪದಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಅದು ಭೌತಿಕ ತಮಸ್ಸಿಗೆ ಅತೀತ.

Verse 25

तत्राद‍ृष्टस्वरूपाय श्रुतपूर्वाय वै प्रभु: । स्तुतिमब्रूत दैवीभिर्गीर्भिस्त्ववहितेन्द्रिय: ॥ २५ ॥

ಅಲ್ಲಿ, ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡಿರದಿದ್ದರೂ ವೇದಶ್ರುತಿಯಿಂದ ತಿಳಿದ ಆ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ದಿವ್ಯ ವೈದಿಕ ವಾಣಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

Verse 26

श्रीब्रह्मोवाच अविक्रियं सत्यमनन्तमाद्यं गुहाशयं निष्कलमप्रतर्क्यम् । मनोऽग्रयानं वचसानिरुक्तं नमामहे देववरं वरेण्यम् ॥ २६ ॥

ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರ! ನೀನು ಅವಿಕಾರಿ, ಸತ್ಯ, ಅನಂತ ಮತ್ತು ಆದ್ಯ. ನೀನು ಹೃದಯಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು, ನಿರ್ಗುಣ, ಅಚಿಂತ್ಯ. ಮನಸ್ಸು ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾರದು; ವಾಣಿ ನಿನ್ನನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾರದು. ದೇವವರ, ವರೆಣ್ಯ! ನಾವು ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 27

विपश्चितं प्राणमनोधियात्मना- मर्थेन्द्रियाभासमनिद्रमव्रणम् । छायातपौ यत्र न गृध्रपक्षौ तमक्षरं खं त्रियुगं व्रजामहे ॥ २७ ॥

ಪ್ರಾಣ, ಮನ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗಳ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ-ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವವನು; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು, ನಿದ್ರಾರಹಿತ, ಕಲ್ಮಷರಹಿತ; ಯಾರಲ್ಲಿ ಛಾಯಾ-ತಾಪವೂ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಗೃಧ್ರಪಕ್ಷವೂ ಇಲ್ಲವೋ—ಆ ಅಕ್ಷರ, ಆಕಾಶವಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ, ತ್ರಿಯುಗಸ್ವರೂಪ ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಶರಣಾಗುತ್ತೇವೆ.

Verse 28

अजस्य चक्रं त्वजयेर्यमाणं मनोमयं पञ्चदशारमाशु । त्रिनाभि विद्युच्चलमष्टनेमि यदक्षमाहुस्तमृतं प्रपद्ये ॥ २८ ॥

ಭೌತಿಕ ಕರ್ಮಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ದೇಹವು ಮನೋಮಯ ರಥಚಕ್ರದಂತೆ. ಹತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಪ್ರಾಣಗಳು ಅದರ ಹದಿನೈದು ಅರೆಗಳು; ಮೂರು ಗುಣಗಳು ಅದರ ನಾಭಿ; ಅಷ್ಟ ಪ್ರಕೃತಿ ತತ್ತ್ವಗಳು ಅದರ ನೆಮಿ; ಬಾಹ್ಯ ಮಾಯೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ನಂತೆ ಅದನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಅಕ್ಷವೆಂದು ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಅಜಿತ ಭಗವಂತನನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಆ ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಾವು ಶರಣಾಗುತ್ತೇವೆ.

Verse 29

य एकवर्णं तमस: परं त- दलोकमव्यक्तमनन्तपारम् । आसांचकारोपसुपर्णमेन- मुपासते योगरथेन धीरा: ॥ २९ ॥

ಶುದ್ಧಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಏಕವರ್ಣ—ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಸ್ವರೂಪ. ಆತನು ತಮಸ್ಸಿನ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅತೀತ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಅನಂತ; ಕಾಲ-ದೇಶಗಳಿಂದ ದೂರವಲ್ಲ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವನು. ಗರುಡವಾಹನನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಧೀರ ಯೋಗಿಗಳು ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 30

न यस्य कश्चातितितर्ति मायां यया जनो मुह्यति वेद नार्थम् । तं निर्जितात्मात्मगुणं परेशं नमाम भूतेषु समं चरन्तम् ॥ ३० ॥

ಯಾರ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ದಾಟಲಾರರೋ, ಆ ಮಾಯೆಯೇ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ ಜೀವನಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಮರೆಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಆ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು; ಆತ ಜಿತಾತ್ಮ, ಪರಾಧೀಶ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಮವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವನು. ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 31

इमे वयं यत्प्रिययैव तन्वा सत्त्वेन सृष्टा बहिरन्तरावि: । गतिं न सूक्ष्मामृषयश्च विद्महे कुतोऽसुराद्या इतरप्रधाना: ॥ ३१ ॥

ನಾವು ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಿಯ ಪ್ರಭುವಿನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸತ್ತ್ವಮಯ ದೇಹಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಸತ್ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಋಷಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಆದರೂ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗತಿಯನ್ನು ನಾವು ಅರಿಯಲಾರೆವು; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ರಜಸ್-ತಮಸ್ ಪ್ರಧಾನರಾದ ಅಸುರಾದಿಗಳು ಹೇಗೆ ಅರಿಯುವರು? ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 32

पादौ महीयं स्वकृतैव यस्य चतुर्विधो यत्र हि भूतसर्ग: । स वै महापूरुष आत्मतन्त्र: प्रसीदतां ब्रह्म महाविभूति: ॥ ३२ ॥

ಯಾರ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಭೂಮಿ ನೆಲಸಿದೆಯೋ, ಯಾರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಜೀವಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಗುವುದೋ, ಆತನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಹಾಪುರುಷ, ಮಹಾವಿಭೂತಿಸಂಪನ್ನ ಪರಮೇಶ್ವರ. ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಆತನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.

Verse 33

अम्भस्तु यद्रेत उदारवीर्यं सिध्यन्ति जीवन्त्युत वर्धमाना: । लोकायतोऽथाखिललोकपाला: प्रसीदतां न: स महाविभूति: ॥ ३३ ॥

ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಗತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ; ನೀರಿನಿಂದಲೇ ಜೀವಿಗಳು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದಿದ್ದು, ಬದುಕಿ, ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ನೀರು ನಿಜವಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಉದಾರವೀರ್ಯ—ಅಂದರೆ ಅವನ ರೇತಸ್ಸೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಸಂಪನ್ನನಾದ ಆ ಪ್ರಭು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.

Verse 34

सोमं मनो यस्य समामनन्ति दिवौकसां यो बलमन्ध आयु: । ईशो नगानां प्रजन: प्रजानां प्रसीदतां न: स महाविभूति: ॥ ३४ ॥

ಸೋಮನು ಅಂದರೆ ಚಂದ್ರನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಧಾನ್ಯ, ಬಲ ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವವನು. ಅವನು ಸಸ್ಯಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಜನನದ ಮೂಲ. ಪಂಡಿತರು ಚಂದ್ರನು ಭಗವಂತನ ಮನಸ್ಸೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಮಹಾವಿಭೂತಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.

Verse 35

अग्निर्मुखं यस्य तु जातवेदा जात: क्रियाकाण्डनिमित्तजन्मा । अन्त:समुद्रेऽनुपचन्स्वधातून् प्रसीदतां न: स महाविभूति: ॥ ३५ ॥

ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಹವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಜನಿಸಿದ ಜಾತವೇದ ಅಗ್ನಿಯೇ ಭಗವಂತನ ಮುಖ. ಅದೇ ಅಗ್ನಿ ಸಮುದ್ರದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನಮಾಡುತ್ತದೆ; ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣಾಗ್ನಿಯಾಗಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿ ದೇಹಪೋಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ರಸಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ಮಹಾವಿಭೂತಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.

Verse 36

यच्चक्षुरासीत् तरणिर्देवयानं त्रयीमयो ब्रह्मण एष धिष्ण्यम् । द्वारं च मुक्तेरमृतं च मृत्यु: प्रसीदतां न: स महाविभूति: ॥ ३६ ॥

ಸೂರ್ಯದೇವನು ಭಗವಂತನ ಕಣ್ಣು. ಅವನು ಅರ್ಚಿರಾದಿ-ವರ್ತ್ಮವೆನ್ನುವ ಮುಕ್ತಿಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ; ವೇದಬೋಧನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ, ಬ್ರಹ್ಮಾರಾಧನೆಯ ಧಾಮ, ಮುಕ್ತಿಯ ದ್ವಾರ. ಅವನೇ ಅಮೃತದ ಮೂಲವೂ, ಮರಣದ ಕಾರಣವೂ. ಆ ಮಹಾವಿಭೂತಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.

Verse 37

प्राणादभूद् यस्य चराचराणां प्राण: सहो बलमोजश्च वायु: । अन्वास्म सम्राजमिवानुगा वयं प्रसीदतां न: स महाविभूति: ॥ ३७ ॥

ವಾಯುವೇ ಚರಾಚರ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಣ, ಸಾಹಸ, ಬಲ ಮತ್ತು ಓಜಸ್ಸು. ವಾಯುವಿನ ಈ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಭಗವಂತನ ಆದಿ-ಪ್ರಾಣದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಾಗಿ ವಾಯುವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇವೆ, ಸೇವಕರು ಸಾಮ್ರಾಟನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ. ಆ ಮಹಾವಿಭೂತಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.

Verse 38

श्रोत्राद् दिशो यस्य हृदश्च खानि प्रजज्ञिरे खं पुरुषस्य नाभ्या: । प्राणेन्द्रियात्मासुशरीरकेत: प्रसीदतां न: स महाविभूति: ॥ ३८ ॥

ಆ ಮಹಾವಿಭೂತಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ. ದಿಕ್ಕುಗಳು ಅವನ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದವು; ದೇಹದ ರಂಧ್ರಗಳು ಅವನ ಹೃದಯದಿಂದ; ಆಕಾಶವು ಅವನ ನಾಭಿಯಿಂದ. ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಮನಸ್ಸು, ದೇಹದೊಳಗಿನ ವಾಯು ಮತ್ತು ದೇಹಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯವಾದ ಆಕಾಶ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನಿಂದಲೇ ಪ್ರಕಟವಾದವು.

Verse 39

बलान्महेन्द्रस्त्रिदशा: प्रसादा- न्मन्योर्गिरीशो धिषणाद् विरिञ्च: । खेम्यस्तुछन्दांस्यृषयो मेढ्रत: क: प्रसीदतां न: स महाविभूति: ॥ ३९ ॥

ಪ್ರಭುವಿನ ಬಲದಿಂದ ಮಹೇಂದ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ದೇವಗಣ; ಅವರ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಗಿರೀಶ ಶಿವನು; ಅವರ ಸ್ಥಿರ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ವಿರಿಂಚ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು. ಅವರ ದೇಹದ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ವೇದಮಂತ್ರಗಳು, ಅವರ ಉಪಸ್ಥದಿಂದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು. ಆ ಪರಮ ಮಹಾವಿಭೂತಿ ಪ್ರಭು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.

Verse 40

श्रीर्वक्षस: पितरश्छाययासन् धर्म: स्तनादितर: पृष्ठतोऽभूत् । द्यौर्यस्य शीर्ष्णोऽप्सरसो विहारात् प्रसीदतां न: स महाविभूति: ॥ ४० ॥

ಅವರ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಿಂದ ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಳು; ಅವರ ಛಾಯೆಯಿಂದ ಪಿತೃಲೋಕದ ನಿವಾಸಿಗಳು; ಅವರ ಸ್ತನಗಳಿಂದ ಧರ್ಮ; ಅವರ ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ಅಧರ್ಮ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಅವರ ಶಿರೋಭಾಗದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಗಳು, ಅವರ ವಿಹಾರ-ಭೋಗದಿಂದ ಅಪ್ಸರಸರು ಪ್ರकटರಾದರು. ಆ ಪರಮ ಮಹಾವಿಭೂತಿ ಭಗವಂತನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.

Verse 41

विप्रो मुखाद् ब्रह्म च यस्य गुह्यं राजन्य आसीद् भुजयोर्बलं च । ऊर्वोर्विडोजोऽङ्‍‍घ्रिरवेदशूद्रौ प्रसीदतां न: स महाविभूति: ॥ ४१ ॥

ಆ ಪರಮ ಪುರುಷೋತ್ತಮನ ಮುಖದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ವೇದಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು; ಅವರ ಭುಜಗಳಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ದೇಹಬಲ; ಅವರ ತೊಡೆಯಿಂದ ವೈಶ್ಯರು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ-ಸಂಪತ್ತಿನ ನೈಪುಣ್ಯ; ಅವರ ಪಾದಗಳಿಂದ ವೇದಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿನ ಶೂದ್ರರು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು. ಪರಾಕ್ರಮಪೂರ್ಣ ಆ ಮಹಾವಿಭೂತಿ ಭಗವಂತನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.

Verse 42

लोभोऽधरात् प्रीतिरुपर्यभूद् द्युति- र्नस्त: पशव्य: स्पर्शेन काम: । भ्रुवोर्यम: पक्ष्मभवस्तु काल: प्रसीदतां न: स महाविभूति: ॥ ४२ ॥

ಅವರ ಕೆಳ ತುಟಿಯಿಂದ ಲೋಭ, ಮೇಲ ತುಟಿಯಿಂದ ಪ್ರೀತಿ, ಅವರ ಮೂಗಿನಿಂದ ದೇಹಕಾಂತಿ, ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶೇಂದ್ರಿಯದಿಂದ ಪಶುವತ್ಕಾಮ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಅವರ ಭ್ರೂಗಳಿಂದ ಯಮರಾಜ, ಅವರ ಕಣ್ಮುಚ್ಚುಗಳಿಂದ ಅನಾದಿ ಕಾಲ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು. ಆ ಪರಮ ಮಹಾವಿಭೂತಿ ಪ್ರಭು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.

Verse 43

द्रव्यं वय: कर्म गुणान्विशेषं यद्योगमायाविहितान्वदन्ति । यद् दुर्विभाव्यं प्रबुधापबाधं प्रसीदतां न: स महाविभूति: ॥ ४३ ॥

ಪಂಡಿತರು ಹೇಳುವದೇನೆಂದರೆ ಪಂಚಭೂತಗಳು, ಕಾಲ, ಕರ್ಮ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂರು ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಗುಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವೈವಿಧ್ಯಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಯೋಗಮಾಯೆಯ ವಿಧಾನದ ಸೃಷ್ಟಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ವಿಜ್ಞೇಯ; ಮಹಾಪ್ರಬುದ್ಧರು ಇದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಆ ಮಹಾವಿಭೂತಿ ಭಗವಂತನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.

Verse 44

नमोऽस्तु तस्मा उपशान्तशक्तये स्वाराज्यलाभप्रतिपूरितात्मने । गुणेषु मायारचितेषु वृत्तिभि- र्न सज्जमानाय नभस्वदूतये ॥ ४४ ॥

ಆ ಪರಮ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅವರ ಶಕ್ತಿ ಶಾಂತ; ಸ್ವರಾಜ್ಯಲಾಭದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತನಾದವನು. ಮಾಯಾರಚಿತ ಗುಣಗಳ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಸಕ್ತನಲ್ಲ; ಲೋಕಲೀಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಅಸಂಗ ವಾಯುವಿನಂತೆ ಇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 45

स त्वं नो दर्शयात्मानमस्मत्करणगोचरम् । प्रपन्नानां दिद‍ृक्षूणां सस्मितं ते मुखाम्बुजम् ॥ ४५ ॥

ಹೇ ಪರಮ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಭಗವಂತನೇ, ನಾವು ನಿನಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಆದರೂ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಸಸ್ಮಿತ ಕಮಲಮುಖವನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೂ ಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡು.

Verse 46

तैस्तै: स्वेच्छाभूतै रूपै: काले काले स्वयं विभो । कर्म दुर्विषहं यन्नो भगवांस्तत् करोति हि ॥ ४६ ॥

ಹೇ ವಿಭೋ, ಹೇ ಭಗವಂತನೇ, ನಿನ್ನ ಮಧುರ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸುತ್ತೀ. ನಮ್ಮಿಗೆ ಅಸಹ್ಯವಾದ, ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ನೀನೇ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೀ.

Verse 47

क्लेशभूर्यल्पसाराणि कर्माणि विफलानि वा । देहिनां विषयार्तानां न तथैवार्पितं त्वयि ॥ ४७ ॥

ವಿಷಯಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಲುಷಿತರಾದ ದೇಹಿಗಳಾದ ಕರ್ಮಿಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಬಹಳ ಕ್ಲೇಶಕರ, ಅಲ್ಪಸಾರ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಫಲವೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿತ ಜೀವನವಿರುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಹಾಗಲ್ಲ; ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಮಹತ್ತರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 48

नावम: कर्मकल्पोऽपि विफलायेश्वरार्पित: । कल्पते पुरुषस्यैव स ह्यात्मा दयितो हित: ॥ ४८ ॥

ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಕಾರ್ಯ, ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವಾದರೂ, ಎಂದಿಗೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತನು ಪರಮ ತಂದೆ; ಅವನು ಜೀವಿಗಳ ಅತಿ ಪ್ರಿಯ ಆತ್ಮ, ಸದಾ ಅವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 49

यथा हि स्कन्धशाखानां तरोर्मूलावसेचनम् । एवमाराधनं विष्णो: सर्वेषामात्मनश्च हि ॥ ४९ ॥

ಮರದ ಬೇರುಗೆ ನೀರು ಸುರಿದರೆ ಕಾಂಡ-ಕೊಂಬೆಗಳು ತಾನೇ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವಂತೆ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸೇವೆಯಾದಂತೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಆತನೇ ಎಲ್ಲರ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ.

Verse 50

नमस्तुभ्यमनन्ताय दुर्वितर्क्यात्मकर्मणे । निर्गुणाय गुणेशाय सत्त्वस्थाय च साम्प्रतम् ॥ ५० ॥

ಅನಂತ ಪ್ರಭುವೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿಮ್ಮ ಲೀಲೆಗಳು ತರ್ಕಾತೀತ. ನೀವು ನಿರ್ಗುಣನಾಗಿದ್ದರೂ ತ್ರಿಗುಣಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ಈಗ ಸತ್ತ್ವಗುಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀರಿ—ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮಗಳು.