Mantra 35

Sukta 6

Sanskrit (Devanagari)

एतमिध्मं समाहितं जुषाणो अग्ने प्रति हर्य होमैः । तस्मिन् विदेम सुमतिं स्वस्ति प्रजां चक्षुः पशून्त्समिद्धे जातवेदसि ब्रह्मणा

IAST Transliteration

etám idhmáṃ samā́hitaṃ juṣāṇó agné práti harya homáiḥ | tásmin videma sumatíṃ svastí prajā́ṃ cákṣuḥ paśū́n samíddhe jātávedasi bráhmaṇā ||

English Translation (Griffith/Whitney)

This well-ordered fuel, O Agni, graciously accepting, take thou in answer with our oblations. In thee may we obtain good favor and welfare—progeny, sight, and cattle—when thou art kindled, O Jātavedas, by sacred prayer.

Translation

ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಈ ಸಮಾಹಿತ ಇಧ್ಮವನ್ನು (ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಇಂಧನವನ್ನು) ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಹೋಮೈಃ (ಆಹುತಿಗಳ) ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಹರ್ಯ—ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ—ಗ್ರಹಿಸು. ನೀನು ಸಮಿದ್ಧ (ಪ್ರಜ್ವಲಿತ)ನಾಗಿರುವಾಗ, ಹೇ ಜಾತವೇದಸ, ಬ್ರಹ್ಮಣಾ (ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರ-ಪ್ರಾರ್ಥನೆ)ಯಿಂದ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಾವು ಸುಮತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಸ್ತಿ—ಸಂತಾನ, ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಪತ್ತು—ಪಡೆಯುವಂತೆ ಆಗಲಿ.

Word by Word

• एतम्: this (as object)
• एतम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इध्मम्: fuel-stick, kindling
• इध्मम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इध्म (प्रातिपदिक)

• समाहितम्: placed/arranged, set in order
• समाहितम्: कर्म
• Type: Participle (Adjective)
• Root: सम्-आ-धा (धातु) → समाहित (कृदन्त)

• जुषाणः: accepting, taking pleasure in
• जुषाणः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: जुष् (धातु) → जुषाण (कृदन्त)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards, in return
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• हर्य: bring!, carry!
• हर्य: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हृ (धातु) + लोट् मध्यमपुरुष-एकवचन (वैदिक रूप)

• होमैः: with oblations, with offerings
• होमैः: करण
• Type: Noun
• Root: होम (प्रातिपदिक)

• तस्मिन्: in that (in it)
• तस्मिन्: अधिकारण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विदेम: may we obtain/attain
• विदेम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)

• सुमतिम्: good thought, good favor
• सुमतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सुमति (प्रातिपदिक)

• स्वस्ति: well-being, welfare
• स्वस्ति: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्वस्ति (अव्यय/निपात)

• प्रजाम्: offspring, progeny
• प्रजाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• चक्षुः: eye, sight
• चक्षुः: कर्म
• Type: Noun
• Root: चक्षुस् (प्रातिपदिक)

• पशून्: cattle, animals
• पशून्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)

• समिद्धे: when kindled, in the kindled (fire)
• समिद्धे: अधिकारण
• Type: Participle (Adjective)
• Root: सम्-इध् (धातु) → समिद्ध (कृदन्त)

• जातवेदसि: in Jātavedas (Agni, knower of births)
• जातवेदसि: अधिकारण
• Type: Noun (epithet)
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणा: with sacred utterance/prayer (brahman)
• ब्रह्मणा: करण
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (prosperity-homa adjunct; r̥ṣi varies by anukramaṇī)

Devata: Agni Jātavedas

Chandas: Mixed/Tr̥ṣṭubh-like cadence (Atharvanic; not strict anuṣṭubh)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From reverent request to confident expectation of svasti and flourishing.","listener_experience":"Grounded, domestic-sacred warmth; reassurance that order and offering yield support.","intensity":5}