Sutra 6
Devanagari script
मित्रोपकारममित्रोपघातमर्थानुबन्धमवेक्षमाणः पूर्वोपकारकं कारयितुकामो भूयस्तदात्वे महान्तं लाभमुत्सृज्यायत्यामल्पमिच्छेत् ॥ कZ_०७.८.०६ ॥
Transliteration
mitropakāram amitropaghātam arthānubandham avekṣamāṇaḥ pūrvopakārakaṃ kārayitukāmo bhūyas tadātve mahāntaṃ lābham utsṛjya āyatyām alpam icchet
Translation
ಮಿತ್ರನಿಗೆ ಉಪಕಾರ, ಶತ್ರುವಿಗೆ ಹಾನಿ, ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮುಂದಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಹಿಂದಿನ ಉಪಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಉಪಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಅವನು ತಕ್ಷಣದ ದೊಡ್ಡ ಲಾಭವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಲಾಭವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.
Word by Word
मित्रally; friend
मित्र:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया/सम्बोधन एकवचन (समासपूर्वपद)
उपकारम्help; benefit; service
उपकारम्:
TypeNoun
Rootउपकार
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
अमित्रenemy
अमित्र:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया/सम्बोधन एकवचन (समासपूर्वपद)
उपघातम्harm; attack; destruction
उपघातम्:
TypeNoun
Rootउपघात
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
अर्थadvantages; gains; interests
अर्थ:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (समासपूर्वपद)
अनुबन्धम्consequence; sequel; future effect
अनुबन्धम्:
TypeNoun
Rootअनुबन्ध
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
अवेक्षमाणःconsidering; taking into account; observing
अवेक्षमाणः:
TypeVerb (Participle)
Rootअव-ईक्ष्
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; परस्मैपदी; प्रथमा एकवचन, पुंलिङ्ग
पूर्वformer; prior
पूर्व:
TypeAdjective
Rootपूर्व
Formअव्यय/विशेषणरूपेण (समासपूर्वपद)
उपकारकम्the prior benefactor; one who helped earlier
उपकारकम्:
TypeAdjective
Rootउपकारक
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (कर्मपद; ‘व्यक्ति/राजा’ इत्यादि अव्यक्तं)
कारयितुto cause (him) to do; to get (it) done
कारयितु:
TypeVerb (Infinitive)
Rootकृ (णिच्)
Formणिच्-प्रयोग (causative) + तुमुन्; ‘to cause to be done / to have done’
कामःdesirous; wishing
कामः:
TypeNoun/Adjective
Rootकाम
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; बहुव्रीहिरूपेण ‘-कामः’ = इच्छन्
भूयःagain; further; moreover
भूयः:
TypeAdverb
Rootभूयस्
Formअव्यय (तुलनार्थ/पुनरर्थे)
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
आत्वेat that time; then; at that moment
आत्वे:
TypeNoun (time-expression)
Rootआत्व (आत्मन्/आत्व-काल)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; ‘तदात्वे’ = तस्मिन् काले/तत्क्षणे
महान्तम्great; large
महान्तम्:
TypeAdjective
Rootमहत्
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
लाभम्gain; profit
लाभम्:
TypeNoun
Rootलाभ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
उत्सृज्यhaving abandoned; having given up
उत्सृज्य:
TypeVerb (Gerund)
Rootउत्-सृज्
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive)
आयत्याम्in the future; later
आयत्याम्:
TypeNoun
Rootआयति
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी एकवचन
अल्पम्a small (gain/benefit)
अल्पम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootअल्प
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
इच्छेत्should desire; should choose
इच्छेत्:
TypeVerb
Rootइष्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदी, प्रथमपुरुष एकवचन
Entities Mentioned
M
mitra (ally/friend)A
amitra (enemy)FAQs
7.8.05 is driven by distrust/constraints and tactical leverage; 7.8.06 is driven by alliance reciprocity and long-run coalition advantage.