Devanagari script वाग्मी प्रगल्भः स्मृतिमतिबलवानुदग्रः स्ववग्रहः कृतशिल्पोऽव्यसनो दण्डनाय्युपकारापकारयोर्दृष्टप्रतीकारी ह्रीमानापत्प्रकृत्योर्विनियोक्ता दीर्घदूरदर्शी देशकालपुरुषकारकार्यप्रधानः संधिविक्रमत्यागसम्यमपणपरच्छिद्रविभागी संवृतोऽदीनाभिहास्यजिह्मभ्रुकुटीक्षणः कामक्रोधलोभस्तम्भचापलोपतापपैशुन्यहीनः शक्लः स्मितोदग्राभिभाषी वृद्धोपदेशाचार इत्यात्मसम्पत् ॥ कZ_०६.१.०६ ॥
Transliteration vāgmī pragalbhaḥ smṛtimatibalavānudagraḥ svavagrahaḥ kṛtaśilpo'vyasano daṇḍanāyy upakārāpakārayor dṛṣṭapratīkārī hrīmān āpatprakṛtyor viniyoktā dīrghadūradarśī deśakālapuruṣakārakāryapradhānaḥ saṃdhivikramatyāgasamyamapaṇaparacchidravibhāgī saṃvṛto'dīnābhihāsyajihmabhrukuṭīkṣaṇaḥ kāmakrodhalobhastambhacāpalopatāpapaiśunyahīnaḥ śaklaḥ smitodagrābhibhāṣī vṛddhopadeśācāra ity ātmasampat
Translation ರಾಜನ ಆತ್ಮ‑ಸಂಪತ್ತು ಇದು: ವಾಗ್ಮಿತೆ; ಧೈರ್ಯ/ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ; ದೃಢ ಸ್ಮೃತಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ; ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ನೈತಿಕ ಬಲ; ಉನ್ನತಮನಸ್ಸು; ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣ; ಕಲೆ/ಕೌಶಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ; ವ್ಯಸನರಹಿತತೆ; ದಂಡವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ; ಉಪಕಾರ‑ಅಪಕಾರಗಳಿಗೆ ದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರತಿದಾನ/ಪ್ರತಿಕಾರ; ಲಜ್ಜೆ/ನೈತಿಕ ಸಂಯಮ; ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಆಪತ್ತಲ್ಲೂ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ವಿನಿಯೋಗಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯ; ದೂರದೃಷ್ಟಿ; ದೇಶ‑ಕಾಲ, ಜನಬಲ, ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದ ಪ್ರಧಾನತೆಯಂತೆ ಕ್ರಮ ನಿಶ್ಚಯ; ಸಂಧಿ, ವಿಕ್ರಮ (ಬಲಪ್ರಯೋಗ), ತ್ಯಾಗ, ಸಂಯಮ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಶತ್ರುವಿನ ದುರ್ಬಲತೆಗಳ ಉಪಯೋಗ—ಇವುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಅನ್ವಯಿಸುವ ವಿವೇಕ; ಗುಪ್ತತೆ/ಎಚ್ಚರಿಕೆ; ದೀನತೆ, ಹಾಸ್ಯವಾಡಿಕೆ, ವಕ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕೋಪಭ್ರೂಕುಟಿ‑ದೃಷ್ಟಿ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥೈರ್ಯ; ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಅಹಂಕಾರ, ಚಪಲತೆ, ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ ಮತ್ತು ಪರನಿಂದೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು; ಮನೋಹರ ರೂಪ; ಮೃದು ನಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಉಷ್ಣವಾಗಿ ಮಿತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು; ಹಿರಿಯರ ಉಪದೇಶಾನುಸಾರ ಆಚರಣೆ—ಇದೇ ಆತ್ಮ‑ಸಂಪತ್ತು.
Word by Word वाग्मी eloquent; possessing command of speech प्रगल्भः bold; confident; self-possessed स्मृतिमत् having good memory; mindful उदग्रः energetic; high-spirited; elevated स्ववग्रहः self-controlled; having restraint over oneself कृतशिल्पः trained; skilled; educated in arts/skills अव्यसनः free from vices/addictions दण्डनायी able to administer punishment; skilled in penal policy उपकार benefit; service; help अपकारयोः harm; injury; wrongdoing दृष्टप्रतीकारी one who responds appropriately to evident benefit or harm; prompt in countermeasures ह्रीमान् modest; possessing a sense of shame/propriety प्रकृत्योः of the state-elements (prakṛtis) विनियोक्ता an assigner/administrator; one who deploys resources appropriately दीर्घदूरदर्शी far-sighted; able to foresee long-range outcomes देशकालपुरुषकारकार्यप्रधानः one who gives primacy to place, time, human effort, and the nature of the task सन्धि treaty/peace (as a policy option) विक्रम advance/attack; exertion of force त्याग concession; relinquishment; giving up सम्यम restraint; self-control/holding back परच्छिद्र enemy’s weak points/vulnerabilities विभागी discerning; able to distinguish and allocate appropriately (among policies/contexts) संवृतः guarded; discreet; self-contained अदीनः not dejected; not mean-spirited अभिहास्य not laughable; not a subject of ridicule अजिह्म not crooked; straightforward भ्रुकुटीक्षणः with a frown/knitted-brow look (i.e., stern in appearance when needed) स्तम्भ stubbornness; arrogance-induced rigidity उपताप distress; vexation; anxiety पैशुन्य slander; malicious gossip; tale-bearing शक्लः well-formed; of good appearance/physique स्मित smile; gentle smiling उदग्र uplifted/bright (tone) अभिभाषी speaks in a pleasant, bright manner; courteous speaker उपदेश instruction; counsel आचारः one whose conduct follows elders’ instruction; disciplined by counsel इति thus; so (marking the end of the list) आत्मसम्पत् personal endowments/qualities (of the ruler/minister) More Details FAQs Capacity-based allocation: the ruler must reassign funds, personnel, and priorities differently in emergencies versus normal administration.
As credibility management: rewarding service and responding to harm in visible, timely ways to shape incentives and deter opportunism.
