Adhyaya 7
Book 4 operationalizes daṇḍanīti by converting moral outrage into administrable proof. Chapter 4.7 functions as the state’s medico-legal protocol: it instructs officials to examine corpses (tailābhyakta—oiled inspection), read bodily signs to classify the cause of death (strangulation, suspension, drowning, poison, beating, weapon injury), and then trace motive and opportunity among attendants, women of the household, heirs, and hostile relatives. In the Vijigīṣu’s power-architecture, this chapter strengthens the King-limb by preventing private violence from becoming political disorder and by safeguarding the legitimacy of coercion. A ruler who punishes without proof invites factional retaliation; a ruler who proves before punishing converts fear into compliance and turns rumor into actionable intelligence. Thus, forensic procedure becomes a governance technology: it protects innocents (yogakṣema), secures revenue and labor from social stability, and increases the credibility of royal justice—making the king’s danda both effective and politically sustainable.
Sutras
Sutra 5
निस्तब्धगुदाक्षं संदष्टजिह्वमाध्मातोदरमुदकहतं विद्यात् ॥ कZ_०४.७.०५ ॥
ನೀರಿನಿಂದ ಸಾವು (ಮುಳುಗಿ ಸಾವು) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬೇಕು: ಗುದ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ/ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇರುವುದು, ನಾಲಿಗೆ ಹಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಕಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು/ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು, ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬಿರುವುದು.
Sutra 6
शोणितानुसिक्तं भग्नभिन्नगात्रं काष्ठैरश्मभिर्वा हतं विद्यात् ॥ कZ_०४.७.०६ ॥
ದೇಹವು ರಕ್ತದಿಂದ ನೆನೆದು, ಅಂಗಗಳು ಮುರಿದು ಅಥವಾ ಚಿದ್ರಗೊಂಡು, ಕಡ್ಡಿ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದಂತಿದ್ದರೆ—ಅದು ಹೊಡೆತದಿಂದಾದ ಮರಣವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।
Sutra 7
सम्भग्नस्फुटितगात्रमवक्षिप्तं विद्यात् ॥ कZ_०४.७.०७ ॥
ಅಂಗಗಳು ಬಹಳವಾಗಿ ಮುರಿದು ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ—ಅದು ‘ಕೆಳಗೆ ಎಸೆದು ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ/ಬಿದ್ದ’ (ಎಸೆದು ಬೀಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಬೀಳುವುದು) ಕಾರಣವಾದ ಮರಣವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।
Sutra 8
श्यावपाणिपाददन्तनखं शिथिलमांसरोमचर्माणं फेनोपदिग्धमुखं विषहतं विद्यात् ॥ कZ_०४.७.०८ ॥
ಕೈಗಳು, ಕಾಲುಗಳು, ಹಲ್ಲುಗಳು, ನಖಗಳು ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದು; ಮಾಂಸ, ಕೂದಲು, ಚರ್ಮ ಸಡಿಲವಾಗಿದ್ದು; ಬಾಯಿಗೆ ನೊರೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ—ಅದು ವಿಷದಿಂದಾದ ಮರಣವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।
Sutra 9
तमेव सशोणितदंशं सर्पकीटहतं विद्यात् ॥ कZ_०४.७.०९ ॥
ಅದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗುವ ಕಚ್ಚಿದ ಗುರುತು ಇದ್ದರೆ—ಅದು ಹಾವು ಅಥವಾ ಕೀಟದ ಕಚ್ಚುವಿಕೆಯಿಂದಾದ ಮರಣವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।
Sutra 10
विक्षिप्तवस्त्रगात्रमतिवन्तविरिक्तं मदनयोगहतं विद्यात् ॥ कZ_०४.७.१० ॥
ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ದೇಹ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಅತಿಯಾದ ವಾಂತಿ/ವಿಸರ್ಜನೆ (ಅತಿಯಾದ ಸ್ರಾವ/ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ) ಇದ್ದರೆ—ಅದು ‘ಮದನಯೋಗ’ (ಮತ್ತುಗೊಳಿಸುವ/ಕಾಮೋದ್ರೇಕಕಾರಿ ಮಿಶ್ರಣ)ದಿಂದಾದ ಮರಣವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।
Sutra 11
अतोऽन्यतमेन कारणेन हतं हत्वा वा दण्डभयादुद्बद्धनिकृत्तकण्ठं विद्यात् ॥ कZ_०४.७.११ ॥
ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಅಥವಾ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಕೊಂದು ದಂಡಭಯದಿಂದ (ವ್ಯಕ್ತಿ) ನೇಣು ಹಾಕಿಕೊಂಡಂತೆಯೋ ಅಥವಾ ಗಂಟಲು ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಂತೆಯೋ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
Sutra 12
विषहतस्य भोजनशेषं वयोभिः परीक्षेत ॥ कZ_०४.७.१२ ॥
ವಿಷದಿಂದ ಮರಣವಾದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
Sutra 13
हृदयादुद्धृत्याग्नौ प्रक्षिप्तं चिटिचिटायदिन्द्रधनुर्वर्णं वा विषयुक्तं विद्यात्दग्धस्य हृदयमदग्धं दृष्ट्वा वा ॥ कZ_०४.७.१३ ॥
ಹೃದಯವನ್ನು ತೆಗೆದು ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಅದು ಚಿಟಿಚಿಟ ಶಬ್ದ ಮಾಡಲಿ ಅಥವಾ ಇಂದ್ರಧನುಷ್ಯದಂತ ಬಣ್ಣ ತೋರಲಿ, ಅದು ವಿಷಯುಕ್ತವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಟ್ಟ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಸುಡದೆ ಕಂಡರೂ (ವಿಷಲಕ್ಷಣ).
Sutra 14
तस्य परिचारकजनं वाग्दण्डपारुष्यातिलब्धं मार्गेत दुःखोपहतमन्यप्रसक्तं वा स्त्रीजनं दायवृत्तिस्त्रीजनाभिमन्तारं वा बन्धुम् ॥ कZ_०४.७.१४ ॥
ಅವನ ಪರಿಚಾರಕರಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ವಾಕ್ದಂಡ ಅಥವಾ ಅವಮಾನ ಪಡೆದವರನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಮನೆಯ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿರುವವರನ್ನೋ ಅಥವಾ ಬೇರೆಡೆ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವವರನ್ನೋ; ಮತ್ತು ವಾರಸುದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವ ಬಂಧುವನ್ನೋ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ವೈರವಿಟ್ಟಿರುವ ಬಂಧುವನ್ನೋ (ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು)।
Sutra 15
तदेव हतोद्बद्धस्य परीक्षेत ॥ कZ_०४.७.१५ ॥
ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ನೇಣಿಗೆ ತೂಗಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಕರಣವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
Sutra 16
स्वयमुद्बद्धस्य वा विप्रकारमयुक्तं मार्गेत ॥ कZ_०४.७.१६ ॥
ಅಥವಾ, ಯಾರಾದರೂ ಸ್ವತಃ ನೇಣು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅದರ ವಿಧಾನ/ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಅಸಂಗತಿ—ಅನುಚಿತ ಅಥವಾ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ವಿಷಯ—ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಹುಡುಕಬೇಕು।
Sutra 17
सर्वेषां वा स्त्रीदायाद्यदोषः कर्मस्पर्धा प्रतिपक्षद्वेषः पण्यसंस्थासमवायो वा विवादपदानामन्यतमद्वा रोषस्थानम् ॥ कZ_०४.७.१७ ॥
ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ರೋಷ/ವೈರದ ಆಧಾರಗಳು ಇವು ಆಗಬಹುದು: ಮಹಿಳೆ, ದಾಯ/ವಾರಸತ್ವ ಇತ್ಯಾದಿ ಕುರಿತ ವಿವಾದಗಳು; ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ; ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ಮೇಲಿನ ದ್ವೇಷ; ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘ/ಗಿಲ್ಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಧಿ/ಸಂಬಂಧ; ಅಥವಾ ವಿವಾದದ ಇನ್ನಾವುದೇ ಮಾನ್ಯ ಕಾರಣ।
Sutra 18
रोषनिमित्तो घातः ॥ कZ_०४.७.१८ ॥
ಹತ್ಯೆ/ಘಾತ (ಬಹುಸಾರಿ) ರೋಷ/ಕೋಪವೇ ಕಾರಣ/ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ।
Sutra 19
स्वयं आदिष्टपुरुषैर्वा चोरैरर्थनिमित्तं सादृश्यादन्यवैरिभिर्वा हतस्य घातमासन्नेभ्यः परीक्षेत ॥ कZ_०४.७.१९ ॥
ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಿರುವವರಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಮೃತನ ಹತ್ಯೆ (i) ಸ್ವತಃ, (ii) ಆದೇಶಿತ/ನೇಮಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ, (iii) ಕಳ್ಳರು ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ, ಅಥವಾ (iv) ಹಿಂದಿನ ವೈರವೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೂ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಇತರ ಶತ್ರುಗಳು ಮಾಡಿದರೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು।
Sutra 20
येनाहूतः सह स्थितः प्रस्थितो हतभूमिमानीतो वा तमनुयुञ्जीत ॥ कZ_०४.७.२० ॥
ಯಾರು ಅವನನ್ನು ಕರೆಯಿದರು, ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಉಳಿದನು, ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಹೊರಟನು, ಅಥವಾ ಯಾರು ಅವನನ್ನು ಹತ್ಯಾಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದರು—ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು।
Sutra 21
ये चास्य हतभूमावासन्नचरास्तानेकैकशः पृच्छेत्केनायमिहानीतो हतो वा कः सशस्त्रः संगूहमान उद्विग्नो वा युष्माभिर्दृष्टः इति ॥ कZ_०४.७.२१ ॥
ಹತ್ಯೆಯ ಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವರನ್ನು ಅವನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು— ‘ಇವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ತಂದರು? ಅಥವಾ ಇವನನ್ನು ಯಾರು ಕೊಂದರು? ನೀವು ಯಾರನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ, ಅಡಗಿಕೊಂಡು/ಅಡಗಿಸುತ್ತಾ, ಅಥವಾ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾಗಿ ಕಂಡಿರಿ?’
Sutra 22
ते यथा ब्रूयुस्तथानुयुञ्जीत ॥ कZ_०४.७.२२ ॥
ಅವರು ಹೇಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅದರಂತೆ ಅವನು ಮುಂದುವರೆದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು।
Sutra 23
वस्त्रं वेषं विभूषां वा दृष्ट्वा तद्व्यवहारिणः ॥ कZ_०४.७.२३च्द् ॥
ಉಡುಪು, ವೇಷ ಅಥವಾ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿದವರನ್ನು/ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರನ್ನು (ಹುಡುಕಬೇಕು)।
Sutra 24
कर्म च व्यवहारं च ततो मार्गणमाचरेत् ॥ कZ_०४.७.२४च्द् ॥
ನಂತರ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೆಲಸ/ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ನಡೆನುಡಿ/ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಶೋಧನೆ/ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕು.
Sutra 25
घातयेत्स्वयमात्मानं पापेन मोहिता ॥ कZ_०४.७.२५च्द् ॥
—ಅಥವಾ ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ಮೋಹಿತಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಮರಣವನ್ನು ತಾನೇಂಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
Sutra 26
न श्मशानविधिस्तेषां न सम्बन्धिक्रियास्तथा ॥ कZ_०४.७.२६च्द् ॥
ಅವರಿಗೆ ಶ್ಮಶಾನವಿಧಿ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಬಂಧುಗಳು ಮಾಡುವ ರೂಢಿ ಕರ್ಮಗಳೂ ಇಲ್ಲ.
Sutra 27
तद्गतिं स चरेत्पश्चात्स्वजनाद्वा प्रमुच्यते ॥ कZ_०४.७.२७च्द् ॥
—ಅವನು ನಂತರ ಅವರಂತೆಯೇ ಗತಿ/ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಅಥವಾ ತನ್ನ ಸ್ವಜನ-ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮುಕ್ತ/ಬಹಿಷ್ಕೃತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Sutra 28
याजनाध्यापनाद् यौनात्तैश्चान्योऽपि समाचरन् ॥ कZ_०४.७.२८च्द् ॥
ಅವರಿಗಾಗಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದು, ಅವರಿಗೆ ಬೋಧಿಸುವುದು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುವುದು—ಮತ್ತು ಇಂತಹದೇ ಇತರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದಲೂ—ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಪತಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Sutra 31
तैलाभ्यक्तमाशुमृतकं परीक्षेत ॥ कZ_०४.७.०१ ॥
Sutra 32
निष्कीर्णमूत्रपुरीषं वातपूर्णकोष्ठत्वक्कं शूनपादपाणिमान्मीलिताक्षं सव्यञ्जनकण्ठं पीटननिरुद्धोच्छ्वासहतं विद्यात् ॥ कZ_०४.७.०२ ॥
Sutra 33
तमेव संकुचितबाहुसक्थिमुद्बन्धहतं विद्यात् ॥ कZ_०४.७.०३ ॥
Sutra 34
शूनपाणिपादोदरमपगताक्षमुद्वृत्तनाभिमवरोपितं विद्यात् ॥ कZ_०४.७.०४ ॥
Frequently Asked Questions
It prevents wrongful punishment and retaliatory feuds by making death-investigation evidence-based; this stabilizes households, protects vulnerable dependents, and increases trust in royal justice—thereby sustaining social order and economic continuity.
Implied rather than enumerated here: officials who fail to investigate properly or who misclassify deaths invite disciplinary danda for negligence/abuse; proven killers (including poisoners/stranglers) are punishable under the homicide and assault provisions of Book 4 according to the determined cause and intent.